Service civique we Francji dla młodych z Polski: 16–25 lat, misja 6–12 miesięcy, 619,83 € miesięcznie — warunki i jak się zgłosić

Krótka odpowiedź: tak, młoda osoba z Polski mieszkająca we Francji może zrobić service civique — płatną misję społeczną w stowarzyszeniu, instytucji publicznej albo gminie. Obywatele UE mają do niej dostęp na tych samych zasadach co Francuzi, bez dodatkowego warunku pobytu. Trzeba mieć od 16 do 25 lat (do 30 lat przy uznanej niepełnosprawności), dyplom nie jest potrzebny. Misja trwa od 6 do 12 miesięcy, 24–48 godzin tygodniowo, a we Francji metropolitalnej daje 619,83 € miesięcznie, bez podatku dochodowego. Service civique można zrobić tylko raz.

Zakres terytorialny

Poradnik opisuje zasady krajowe dla osób, które odbywają misję we Francji metropolitalnej (także na Korsyce). Kwoty dotyczą metropolii. Dla mieszkańców Gwadelupy, Martyniki, Gujany, Reunionu i Majotty istnieją dodatki, których tu nie opisujemy. Misje mogą też odbywać się w innych krajach Europy lub poza nią — wtedy obowiązują dodatkowe zasady ubezpieczenia i kosztów. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

Czym jest service civique

To zaangażowanie obywatelskie (engagement de service civique) na rzecz dobra wspólnego, a nie umowa o pracę. Podpisujesz umowę z organizacją przyjmującą, która musi mieć akredytację Agence du Service Civique. Mogą to być:

• stowarzyszenia i inne organizacje non-profit,
• instytucje publiczne,
• gminy i inne samorządy.

Misja nie może dotyczyć działalności religijnej ani politycznej. Nie przyjmują wolontariuszy m.in. partie polityczne, związki zawodowe, zgromadzenia zakonne ani fundacje firm.

W umowie muszą być: czas trwania i opis misji, liczba godzin tygodniowo, miejsce, dane opiekuna (tuteur) i kwota świadczenia na wyżywienie lub dojazd.

Kto może zrobić service civique

Przed podpisaniem umowy obowiązkowa jest wizyta u lekarza i zaświadczenie lekarskie.

Ile trwa i ile godzin

• Misja trwa od 6 miesięcy do roku, bez przerwy.
• Jako wolontariusz możesz zrobić service civique tylko raz w życiu.
• Osoba pełnoletnia: 24–48 godzin tygodniowo (średnio w skali miesięcy misji), najwyżej 6 dni w tygodniu. Praca zdalna nie jest dozwolona.
• Osoba niepełnoletnia: 24–35 godzin tygodniowo, najwyżej 5 dni i 7 godzin dziennie, bez pracy w nocy (22–6) i w święta.
• Osoba z niepełnosprawnością może poprosić o mniej niż 24 godziny tygodniowo.

Urlop: 2 dni za każdy miesiąc misji (osoby niepełnoletnie — 3 dni).

Ile dostaniesz (Francja metropolitalna)

Kwoty według Service Public; Agence du Service Civique podaje w zaokrągleniu 620 €.

Świadczenia są zwolnione z podatku dochodowego, a świadczenie od organizacji — także ze składek.

Dostajesz też kartę wolontariusza (carte de volontaire) z takimi samymi zniżkami jak legitymacja studencka.

Ubezpieczenie zdrowotne i emerytura

• W czasie misji masz ochronę w razie choroby, macierzyństwa, niepełnosprawności i wypadku przy pracy, finansowaną przez państwo.
• Jeśli już masz ubezpieczenie w ogólnym systemie (np. jako pracownik albo student), wyślij kopię umowy do swojej kasy CPAMi. Jeśli nie masz francuskiego numeru ubezpieczenia, poproś o niego w CPAM, przedstawiając umowę i dokument tożsamości.
• Nie dostajesz mutuellei (ubezpieczenia uzupełniającego), ale możesz mieć prawo do complémentaire santé solidaire (C2S).
• Organizacja musi poinformować cię o bezpłatnym bilansie zdrowia opłacanym przez CPAM.
• Okres misji daje prawa do emerytury podstawowej, ale nie do emerytury uzupełniającej.
• Przy misji za granicą dłuższej niż 3 miesiące francuskie ubezpieczenie nie działa — organizacja wysyłająca musi zapewnić inne ubezpieczenie, także na transport do kraju.

Szkolenia i zakończenie misji

W czasie misji przechodzisz dwa obowiązkowe szkolenia: z pierwszej pomocy (Premiers secours Citoyen) i szkolenie obywatelskie (co najmniej 2 dni). Jedno z nich trzeba zrobić w ciągu pierwszych 3 miesięcy.

Na koniec organizacja i opiekun przygotowują z tobą podsumowanie zdobytych umiejętności, a ty dostajesz zaświadczenie o odbyciu service civique (attestation de service civique) — przydaje się w CV.

Wcześniejsze zakończenie: zwykle z miesięcznym wypowiedzeniem. Bez wypowiedzenia możesz odejść, jeśli podpisujesz umowę o pracę na CDDi na co najmniej 6 miesięcy albo na CDI.

Łączenie ze studiami, pracą i świadczeniami

Więcej o tych świadczeniach: RSA dla obywatela UE, prime d'activité i rejestracja w France Travail.

Jak znaleźć misję i się zgłosić

1. Przejrzyj oferty w wyszukiwarce „Trouver ma mission” na stronie Agence du Service Civique (service-civique.gouv.fr) — możesz szukać po miejscowości, słowach kluczowych albo nazwie organizacji.
2. Załóż konto w serwisie internetowym service civique.
3. Wysyłaj zgłoszenia bezpośrednio do organizacji. Możesz aplikować do kilku naraz, ale odbędziesz tylko jedną misję.
4. Jeśli potrzebujesz pomocy, zgłoś się do mission locale albo punktu Information jeunesse w swojej okolicy.

Co zrobić, jeśli…

…masz mniej niż 18 lat

Potrzebujesz pisemnej zgody rodziców. Pamiętaj o krótszym tygodniu (24–35 godzin, maks. 7 godzin dziennie) i 3 dniach urlopu za miesiąc.

…pobierasz zasiłek ARE albo RSA

Przed podpisaniem umowy poinformuj doradcę France Travail i Caf. Świadczenia zostaną wstrzymane na czas misji, a potem wznowione — zaplanuj budżet tak, by wystarczyło ci 619,83 €.

…rodzice pobierają na ciebie świadczenia rodzinne

Wpływ service civique na zasiłki rodzinne i dopłaty do mieszkania twoich rodziców sprawdź przed podpisaniem umowy w Caf.

…misja jest za granicą

Ustal z organizacją przed podpisaniem umowy, kto płaci za transport i zakwaterowanie — według Service Public te koszty mogą w dużej części spaść na ciebie.

Najważniejsze w skrócie

• Service civique jest otwarty dla obywateli UE, w tym Polaków, w wieku 16–25 lat (do 30 przy niepełnosprawności), bez dyplomu.
• 6–12 miesięcy, 24–48 godzin tygodniowo, tylko raz w życiu.
• 619,83 € netto miesięcznie (504,98 € od państwa + co najmniej 114,85 € od organizacji), bez podatku; dodatek 114,95 € przy trudnej sytuacji (stypendium socjalne lub RSA).
• Masz ubezpieczenie zdrowotne i prawa do emerytury podstawowej, ale bez mutuelle.
• ARE, RSA i prime d'activité są wstrzymane na czas misji; stypendium socjalne zostaje.