Wysokie opłaty bankowe za debet i odrzucone płatności we Francji: limity dla wszystkich, 25 € miesięcznie dla klienta w trudnej sytuacji i konto za 3 €

Krótka odpowiedź: tak, we Francji opłaty za incydenty na koncie mają ustawowe limity. Za odrzucone polecenie zapłaty lub przelew bank może pobrać najwyżej 20 € (i nie więcej niż kwota odrzuconej płatności), a za operację przekraczającą dopuszczalny debet — najwyżej 8 € za operację i 80 € miesięcznie. Jeśli bank uzna cię za klienta w trudnej sytuacji finansowej — FR: client en situation de fragilité financière — opłaty za incydenty nie mogą przekroczyć 25 € miesięcznie. Możesz też dostać specjalne podstawowe konto za najwyżej 3 € miesięcznie z jeszcze niższymi limitami.

Jeśli w jednym miesiącu zapłaciłeś bankowi ponad 100 € za odrzucone płatności i debet, sprawdź najpierw, czy bank nie przekroczył tych limitów, a potem — czy nie spełniasz kryteriów klienta w trudnej sytuacji.

Zakres terytorialny

Poradnik opisuje zasady obowiązujące we Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką. Wynikają one z francuskiego kodeksu monetarnego i finansowego — FR: Code monétaire et financier — i nie różnią się między regionami. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego tekstu.

Dotyczy rachunków osobistych we francuskich bankach. Opłaty w polskim banku reguluje polskie prawo i umowa z tym bankiem.

Limity opłat dla wszystkich klientów

Service Public podaje następujące maksymalne opłaty za najczęstsze incydenty:

Banque de France nazywa opłatę za obsługę operacji przy przekroczeniu debetu prowizją za interwencję — FR: commission d'intervention. Właśnie te prowizje najszybciej się sumują, gdy na koncie brakuje pieniędzy, a kolejne płatności kartą czy polecenia zapłaty wciąż przychodzą.

Bank musi uprzedzić o opłatach

Według Service Public bank ma obowiązek poinformować cię o kwocie opłat za incydenty co najmniej 14 dni przed ich pobraniem. Zwykle widać to na wyciągu lub w osobnym zestawieniu. To czas, żeby sprawdzić, czy kwoty mieszczą się w limitach, i ewentualnie złożyć reklamację, zanim pieniądze zejdą z konta.

Przy odrzuconym poleceniu zapłaty lub przelewie bank nie musi uprzedzać cię przed odrzuceniem ani wysyłać listu po nim. Przy przekroczeniu debetu wiele banków wysyła list ostrzegawczy — Service Public zaznacza, że często jest on płatny.

Kto jest klientem w trudnej sytuacji finansowej

Banque de France wyróżnia kilka rodzajów kryteriów. Wystarczy spełnić jedno z nich.

Kryteria wynikające z przepisów

• Twój wniosek o procedurę nadmiernego zadłużenia został uznany za dopuszczalny — jesteś wtedy traktowany jako klient w trudnej sytuacji przez cały czas wpisu do rejestru FICP (o samej procedurze piszemy w poradniku Nadmierne zadłużenie we Francji),
• jesteś wpisany do centralnego rejestru czeków — FR: Fichier central des chèques (FCC) — dłużej niż 3 miesiące z rzędu z powodu niezapłaconego czeku albo zakazu używania karty.

Service Public potwierdza, że osoby uznane za nadmiernie zadłużone są traktowane jako klienci w trudnej sytuacji, i odsyła do art. R312-4-3 kodeksu monetarnego i finansowego.

Kryteria ustalane przez bank

Każdy bank ustala własne progi, ale według Banque de France kryteria wyglądają tak:

• wpływy na konto są niższe niż próg ustalony przez bank i przez 3 kolejne miesiące miałeś nieprawidłowości na koncie lub powtarzające się incydenty płatnicze (odrzucone polecenia zapłaty, czeki itd.), albo
• w jednym miesiącu miałeś co najmniej 5 incydentów płatniczych — wtedy jesteś traktowany jako klient w trudnej sytuacji przez co najmniej 3 miesiące.

Bank może brać pod uwagę także inne czynniki, np. wysokość wydatków na debecie. Niektóre banki stosują dodatkowe, dobrowolne kryteria, np. wpływy poniżej progu ubóstwa albo wcześniejsze otwarcie konta w ramach prawa do rachunku (droit au compte). Banque de France publikuje na swojej stronie zestawienie kryteriów poszczególnych banków.

Limit 25 € miesięcznie

Jeśli spełniasz kryteria, a nie masz specjalnej oferty (opisanej niżej), opłaty za incydenty nie mogą przekroczyć 25 € miesięcznie. Banque de France podkreśla, że limit stosuje się automatycznie, bez wniosku. Obejmuje m.in.:

• zablokowanie karty,
• listy ostrzegawcze przed odrzuceniem czeku lub przy przekroczeniu debetu,
• odrzucone czeki i odrzucone polecenia zapłaty,
• niewykonane stałe zlecenia z braku środków,
• prowizje za interwencję (commissions d'intervention),
• zakaz wystawiania czeków i zgłoszenie zakazu używania karty.

Poza limitem pozostają opłaty za zajęcie rachunku — FR: saisie sur compte.

Jak długo działa limit, według Banque de France:

• przy kryterium z przepisów (FCC lub dopuszczalny wniosek o nadmierne zadłużenie) — przez cały czas wpisu,
• przy 5 incydentach w miesiącu — przez 3 miesiące,
• gdy przestajesz spełniać kryteria, bank nie musi już stosować limitu.

Oferta dla klientów w trudnej sytuacji: konto za maks. 3 €

Bank musi sam zaproponować ci specjalną ofertę — FR: offre spécifique clientèle fragile (OCF). Przyjęcie jej jest dobrowolne i możesz z niej zrezygnować w każdej chwili. Według Banque de France:

Cena: najwyżej 3 € miesięcznie (bez opłat za incydenty).

Co obejmuje co najmniej:

1. prowadzenie, a w razie potrzeby otwarcie i zamknięcie rachunku,
2. kartę z systematyczną autoryzacją — każda płatność sprawdza saldo, więc nie wejdziesz w niekontrolowany debet,
3. wpłaty i wypłaty gotówki w oddziale prowadzącym konto,
4. 4 przelewy SEPA miesięcznie (w tym co najmniej jedno zlecenie stałe) i polecenia zapłaty bez limitu,
5. 2 czeki bankierskie miesięcznie,
6. dostęp do konta przez internet i przelewy między własnymi kontami w tym samym banku,
7. powiadomienia o saldzie,
8. dane rachunku — FR: RIB (IBAN i BIC),
9. prowizje za interwencję ograniczone do 4 € za operację i 20 € miesięcznie,
10. jedną zmianę adresu w roku.

Czego nie obejmuje: książeczki czekowej i — bardzo często — dopuszczalnego debetu.

Limity opłat przy tej ofercie: opłaty za incydenty najwyżej 20 € miesięcznie i 200 € rocznie (Service Public podaje te same kwoty). Limit obowiązuje tak długo, jak masz tę ofertę.

Banque de France dodaje, że niektóre banki całkowicie zwalniają posiadaczy tej oferty z opłat za incydenty — to zależy od banku, sprawdź jego cennik.

Porównanie w skrócie

Jak poprosić bank i co zrobić, gdy pobrał za dużo

Banque de France podaje, że bank powinien sam zaproponować ofertę i automatycznie stosować limit. Jeśli tak się nie dzieje:

1. Sprawdź wyciąg i zestawienie opłat — porównaj kwoty z limitami z tego poradnika.
2. Zajrzyj do cennika — FR: plaquette tarifaire — i umowy rachunku — FR: convention de compte.
3. Skontaktuj się z doradcą — FR: conseiller — i poproś o zastosowanie limitu albo o ofertę dla klientów w trudnej sytuacji. Wyjaśnij, które kryterium spełniasz (np. 5 incydentów w jednym miesiącu).
4. Złóż pisemną reklamację, jeśli doradca odmówi, i zachowaj kopię. Banque de France odsyła na swojej stronie do procedury reklamacji opłat.

Pomóc mogą też stowarzyszenia, punkty doradztwa budżetowego — FR: Points conseil budget — i gminne ośrodki pomocy społecznej (CCAS). Banque de France podaje, że mogą one zgłaszać sprawy do jej komórki Cellule alerte inclusion.

Co zrobić, jeśli…

…bank chce zamknąć twoje konto?

Banque de France zaznacza, że status klienta w trudnej sytuacji nie zabrania bankowi zamknięcia rachunku. Jeśli zostaniesz bez konta, a żaden bank nie chce otworzyć nowego, skorzystaj z prawa do rachunku.

…chcesz wrócić do zwykłego konta?

Zrezygnuj z oferty na piśmie i wybierz zwykłą ofertę banku. Pamiętaj, że stracisz wtedy niższe limity opłat z oferty.

…masz też problemy ze spłatą kredytów?

Wysokie opłaty to często objaw szerszego problemu. Jeśli nie dajesz rady spłacać długów, rozważ wniosek o procedurę nadmiernego zadłużenia — po uznaniu go za dopuszczalny automatycznie zostajesz klientem w trudnej sytuacji.

…odrzucono polecenie zapłaty i nie wiesz, co dalej?

Skontaktuj się z firmą, która chciała pobrać pieniądze, i ustal ponowne pobranie albo inną formę płatności. Pamiętaj, że za ponowne odrzucenie tej samej płatności bank nie może pobrać drugiej opłaty.

Lista kontrolna

• Sprawdź zestawienie opłat (bank wysyła je co najmniej 14 dni przed pobraniem).
• Porównaj kwoty z limitami: 20 € za odrzuconą płatność, 8 €/80 € za przekroczenie debetu.
• Sprawdź, czy spełniasz kryteria klienta w trudnej sytuacji (FCC ponad 3 miesiące, dopuszczalny wniosek o nadmierne zadłużenie, 5 incydentów w miesiącu, niskie wpływy i powtarzające się incydenty).
• Poproś doradcę o limit 25 € lub ofertę za maks. 3 € miesięcznie.
• Przy odmowie złóż pisemną reklamację i poproś o pomoc Point conseil budget lub CCAS.