Wypadek przy pracy lub w drodze we Francji: zgłoszenie, CPAM i zasiłek

Po wypadku przy pracy albo w drodze do pracy zadbaj o pomoc medyczną, poinformuj pracodawcę i poproś lekarza o początkowe zaświadczenie medyczne. Osobę poszkodowaną co do zasady obowiązuje zgłoszenie tego samego dnia, najpóźniej w ciągu 24 godzin, a pracodawcę — zgłoszenie do CPAMi w ciągu 48 godzin, bez niedziel i świąt. O uznaniu wypadku i świadczeniach decyduje CPAM.

Poradnik dotyczy osoby zatrudnionej w sektorze prywatnym i objętej francuskim régime général, czyli systemem ogólnym, we Francji metropolitalnej z Korsyką. W departamentach Bas-Rhin, Haut-Rhin i Moselle (Alzacja-Mozela) obowiązują dodatkowe zasady lokalne opisane w części o zasiłku. Poradnik nie opisuje odrębnej procedury choroby zawodowej, systemu rolniczego MSA ani osoby delegowanej pozostającej w polskim systemie ubezpieczenia.

Wypadek przy pracy a wypadek w drodze

Accident du travail to wypadek związany z pracą, który można umiejscowić w czasie i który spowodował uraz fizyczny albo psychiczny. Według Assurance Maladie osoba zatrudniona w régime général jest objęta ubezpieczeniem od wypadków przy pracy i chorób zawodowych od chwili zatrudnienia.

Accident de trajet to wypadek na odpowiedniej trasie między pracą a miejscem zamieszkania albo miejscem, gdzie zwykle jesz posiłek podczas pracy. Trasa i ewentualna przerwa lub objazd mają znaczenie. Regularny wspólny dojazd może uzasadniać objazd; prywatna wycieczka niezwiązana z pracą lub potrzebami życia codziennego nie daje automatycznie takiej ochrony.

Zapisz dokładny przebieg zdarzenia. Nawet przy podobnym leczeniu i świadczeniach wypadek w drodze nie daje tej samej szczególnej ochrony umowy o pracę co wypadek przy pracy.

1. Poinformuj pracodawcę i zachowaj dowody

Zawiadom pracodawcę w dniu zdarzenia, najpóźniej w ciągu 24 godzin. Możesz zrobić to osobiście albo przez inną osobę. Podaj:

• datę, godzinę i miejsce;
• okoliczności oraz uraz;
• dane ewentualnych świadków;
• przy wypadku w drodze — trasę i przyczynę ewentualnego objazdu lub przerwy.

Zachowaj wiadomości, potwierdzenia, dane świadków i dokumenty medyczne. Jeżeli zawiadomienie nie odbywa się w miejscu wypadku, Service Public wskazuje list polecony; nie poprzestawaj wtedy na ustnej informacji.

Reguła 24 godzin ma wyjątki: siłę wyższą, absolutną niemożność zawiadomienia albo uzasadniony powód, np. hospitalizację. Przy opóźnieniu wyjaśnij przyczynę i zachowaj potwierdzające ją dokumenty.

2. Uzyskaj dokument medyczny i, jeśli trzeba, osobne zwolnienie

Lekarz powinien ustalić i opisać urazy, ich lokalizację, objawy oraz datę wypadku. Wystawia certificat médical initial (CMI) — początkowe zaświadczenie medyczne. Powiedz wyraźnie, że uraz powstał podczas pracy albo na trasie do pracy.

CMI nie zastępuje zwolnienia. Jeżeli nie możesz pracować, lekarz wystawia odrębny avis d’arrêt de travaili.

Według wzoru formularza S6909 (zaświadczenie lekarskie AT/MP) lekarz przesyła części 1 i 2 bezpośrednio do CPAM w ciągu 24 godzin, a część 3 otrzymujesz ty — zachowaj ją. Jeśli nie masz pewności, czy CMI dotarł do kasy, zapytaj lekarza albo CPAM.

Zwolnienie obsłuż oddzielnie. Service Public opisuje przy zwolnieniu lekarskim termin 48 godzin: części 1 i 2 trafiają do CPAM, a część 3 do pracodawcy. Gdy lekarz przesłał części 1 i 2 elektronicznie, przekazujesz pracodawcy tylko część 3. Nie myl tych czynności z 48 godzinami pracodawcy na DAT.

3. Dopilnuj DAT, feuille i danych płacowych

Pracodawca ma zgłosić wypadek do CPAM w ciągu 48 godzin od uzyskania informacji, bez liczenia niedziel i dni świątecznych. Może zrobić to online albo na formularzu S6200 wysłanym do CPAM listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.

Powinien od razu przekazać ci S6201, feuille d’accident. Pokazuj ją lekarzowi, aptece i innym placówkom przy leczeniu związanym z wypadkiem. Według Assurance Maladie koszty leczenia są wtedy pokrywane w 100%, bez wykładania pieniędzy, ale w granicach taryf bazowych Assurance Maladie (protezy zębowe i część wyrobów medycznych — 150%). Część rachunku przekraczająca taryfę bazową nie jest objęta tym pokryciem; przed droższym leczeniem zapytaj o koszt.

Przy zwolnieniu pracodawca przekazuje także dane płacowe potrzebne do wypłaty indemnités journalières — zasiłku dziennego. Poproś o potwierdzenie zgłoszenia i przekazania tych danych. Zastrzeżenia pracodawcy dotyczące okoliczności nie zastępują decyzji CPAM.

Jeśli pracodawca nie zgłasza wypadku

Możesz samodzielnie zgłosić go swojej CPAM w ciągu dwóch lat. Nie czekaj jednak do końca tego okresu: skontaktuj się z kasą, przedstaw opis, CMI i dostępne dowody oraz poproś o instrukcję zgłoszenia i uzyskania feuille.

4. Odpowiadaj CPAM i pilnuj dat z korespondencji

Początek terminu to otrzymanie przez CPAM obu dokumentów: DAT oraz CMI, a nie sam dzień wypadku.

• Zwykły etap decyzji albo wszczęcia dochodzenia wynosi 30 jours francs.
• Przy dochodzeniu termin na decyzję wynosi łącznie do 90 jours francs od kompletu DAT i CMI. Nie dodaje się kolejnych 90 dni do pierwszych 30.
• Na zwrot kwestionariusza w dochodzeniu przepisy przewidują 20 jours francs od jego otrzymania.
• Akta powinny zostać udostępnione najpóźniej w terminie 70 jours francs od kompletu dokumentów. Następnie masz 10 jours francs na zapoznanie się z nimi i uwagi. Później możesz nadal przeglądać akta do decyzji, ale bez zgłaszania nowych uwag.

70 dni to etap udostępnienia akt, nie końcowy termin decyzji. Jours francs to szczególny sposób liczenia terminu. Kieruj się datami podanymi w piśmie CPAM; jeśli są niejasne, od razu poproś o wyjaśnienie.

Wypełnij kwestionariusz zgodnie z faktami i dołącz dowody. Zachowaj potwierdzenie odpowiedzi. Decyzję dostaniesz z uzasadnieniem i informacją o odwołaniu.

5. Sprawdź zasiłek dzienny i rozliczenia

Dzień wypadku opłaca pracodawca. Przy zwolnieniu zasiłek wypadkowy przysługuje od następnego dnia, bez okresu karencji, do wyzdrowienia albo consolidation — medycznego ustalenia stanu po urazie. Odrębne zasady w Alzacji-Mozeli opisuje część „Departamenty Bas-Rhin, Haut-Rhin i Moselle” poniżej.

Od 1 stycznia 2027 r. wchodzi limit czasu wypłaty. Według Service Public dekret nr 2026-501 z 12 czerwca 2026 r. ustala dla zwolnień po wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej od tej daty maksymalnie 4 lata wypłaty zasiłku na jeden okres niezdolności do pracy.

Przy pensji miesięcznej podstawą jest wynagrodzenie brutto z miesiąca poprzedzającego zwolnienie, podzielone przez 30,42.

Pułap zależy od daty wypadku

Dekret nr 2026-909 z 30 września 2026 r., opublikowany w Journal officiel 1 października 2026 r., obniża maksymalną podstawę zasiłku wypadkowego z 0,834% do 0,226% rocznego pułapu zabezpieczenia społecznego (PASS). Zgodnie z art. 3 dekretu nowy pułap stosuje się do wypadków przy pracy i chorób zawodowych, które wystąpiły od 1 listopada 2026 r. Według Service Public odpowiada to około 1,8 SMICi; obniżkę odczują osoby z wynagrodzeniem brutto powyżej tego poziomu.

Kwoty w ostatniej kolumnie to wyliczenie Lefebvre Dalloz z nowej podstawy (65,17 € i 86,90 €); dokładną kwotę wskaże rozliczenie CPAM. O zastosowaniu nowego pułapu decyduje data wypadku albo choroby zawodowej, a nie data rozpoczęcia zwolnienia.

To pułapy, nie kwoty wypłacane każdemu. Zasiłek nie może też przekroczyć dziennego wynagrodzenia netto liczonego ryczałtowo: według Service Public to 1/30,42 pensji z poprzedniego miesiąca pomniejszone o ryczałt 21%, a nie rzeczywista kwota netto z odcinka płacowego. Kwota otrzymana na konto zależy również od potrąceń; nie obliczaj jej przez proste dodawanie wszystkich procentów wymienionych w informacjach o świadczeniu.

Uzupełnienie wynagrodzenia przez pracodawcę

Service Public opisuje ustawowe uzupełnienie wynagrodzenia przez pracodawcę. Przysługuje od pierwszego dnia nieobecności, bez karencji, po co najmniej roku stażu w firmie liczonym na pierwszy dzień nieobecności, przy zawiadomieniu pracodawcy w 48 godzin i przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego. Warunkiem jest też pobieranie zasiłku z CPAM oraz leczenie we Francji lub w innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Uzupełnienie nie obejmuje osób wykonujących pracę nakładczą w domu na rzecz firmy (travailleur à domicile), pracy sezonowej, pracy przerywanej (intermittent) ani pracy tymczasowej (intérim).

Najpierw uzupełnienie wynosi 90% wynagrodzenia brutto, a potem dwie trzecie. Długość obu okresów zależy od stażu; według tabeli Service Public na 12 miesięcy:

Okresy uzupełnienia wypłacone przez pracodawcę w poprzednich 12 miesiącach są wliczane do tych limitów. Układ zbiorowy może przewidywać korzystniejsze zasady. Jeśli pracodawca utrzymuje pensję i otrzymuje zasiłek w twoim imieniu, wyjaśnij sposób rozliczenia z działem płac.

Departamenty Bas-Rhin, Haut-Rhin i Moselle

Service Public wskazuje, że w Alzacji-Mozeli obowiązują szczególne zasady: wypłata zasiłku zaczyna się od pierwszego dnia zwolnienia, a wynagrodzenie jest utrzymane w 100%. Podstawą jest prawo lokalne (art. L1226-23 i L1226-24 Code du travail): utrzymanie wynagrodzenia dotyczy zawieszenia umowy z przyczyny osobistej niezależnej od osoby zatrudnionej i — według brzmienia przepisu — na „stosunkowo nieznaczny” czas, którego przepis nie określa liczbą dni. Świadczenia z obowiązkowego ubezpieczenia są odliczane od utrzymanego wynagrodzenia. Jeśli pracujesz w jednym z tych departamentów, ustal z działem płac i CPAM, jak długo i na jakich zasadach pensja będzie utrzymana.

Przed uznaniem wypadku

Dopóki CPAM nie uzna wypadku, zasiłek może być rozliczany według zasad zwykłej choroby. Po uznaniu kasa dokonuje odpowiedniego wyrównania. Jeśli nie ma wypłaty, sprawdź z CPAM komplet dokumentów i przekazanie danych płacowych.

Odmowa CPAM i ochrona zatrudnienia

Przy odmowie uznania wypadku przeczytaj wskazane w decyzji drogi i terminy odwołania. Service Public wskazuje pisemne odwołanie do CRA, commission de recours amiable, komisji odwoławczej przy kasie; warto użyć listu poleconego z potwierdzeniem odbioru. Dołącz decyzję i dowody wspierające związek zdarzenia z pracą lub trasą.

Podczas zawieszenia umowy wskutek wypadku przy pracy pracodawca może ją rozwiązać tylko przy faute grave, czyli ciężkim przewinieniu, albo niemożności utrzymania umowy z przyczyny niezwiązanej z wypadkiem. To szczególna ochrona, a nie bezwzględny zakaz rozwiązania umowy. Accident de trajet jest wyłączony z tego mechanizmu; nie przenoś tej reguły na każdy wypadek w drodze.

Zachowaj dokumentację medyczną, decyzję, potwierdzenia zgłoszeń i rozliczenia zasiłku. Przy przedłużeniu leczenia lub nowych objawach skontaktuj się z lekarzem; zakończenie leczenia i trwałe następstwa wymagają dalszych, odrębnych formalności.