Przegląd kotła i pompy ciepła we Francji (entretien de la chaudière): kocioł co roku, pompa ciepła co 2 lata — kto zamawia i co grozi lokatorowi

Jeśli w twoim mieszkaniu lub domu jest kocioł gazowy, olejowy, na drewno, węgiel lub wielopaliwowy o mocy od 4 do 400 kW, we Francji musisz zlecić jego przegląd w każdym roku kalendarzowym — FR: entretien annuel de la chaudière. Pompa ciepła — FR: pompe à chaleur (PAC) o mocy od 4 do 70 kW ma inną zasadę: przegląd co dwa lata. Przy urządzeniu w twoim mieszkaniu przegląd zamawiasz ty, także jako lokator — chyba że umowa najmui przewiduje, że robi to właściciel. Po wizycie dostajesz zaświadczenie, które przechowujesz co najmniej 2 lata.

Poradnik jest dla lokatorów i właścicieli, którzy przed sezonem grzewczym chcą sprawdzić, czy muszą wezwać serwisanta.

Przepisy: Kodeks ochrony środowiska (Code de l'environnement), art. R224-41-4 i nast. (kotły) oraz R224-44 i nast. (systemy termodynamiczne, w tym pompy ciepła), w brzmieniu nadanym dekretem nr 2020-912 z 28 lipca 2020 r.

Zakres terytorialny

• Cała Francja metropolitalna (z Korsyką): zasady są ogólnokrajowe, bez odrębnych reguł regionalnych.
• Departamenty i terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.
• Poradnik dotyczy urządzeń w zwykłych mieszkaniach i domach. Duże kotły (powyżej 400 kW) i duże systemy powyżej 70 kW podlegają innym kontrolom — krótko na końcu.

Kocioł czy pompa ciepła — jak często?

Ważne: roczna zasada dla kotłów nie dotyczy automatycznie pomp ciepła. Ministerstwo transformacji ekologicznej wyraźnie rozdziela te dwie grupy urządzeń. Obowiązek przeglądu co dwa lata nie obejmuje systemów służących wyłącznie do podgrzewania wody dla jednego mieszkania (np. sama pompa ciepła do ciepłej wody użytkowej).

Co znaczy „w każdym roku kalendarzowym”?

Liczy się rok kalendarzowy, nie 12 miesięcy od ostatniej wizyty. Przykład z Service Public: jeśli ostatni przegląd był w maju 2025 r., następny musi się odbyć przed końcem 2026 r. Kocioł zamontowany 22 maja 2025 r. musi mieć pierwszy przegląd najpóźniej 31 grudnia 2026 r.

Kto zamawia przegląd — lokator czy właściciel?

• Urządzenie indywidualne (kocioł lub pompa ciepła w twoim mieszkaniu albo domu): przegląd zleca osoba, która zajmuje lokal, czyli także lokator. Sam wybierasz wykwalifikowanego instalatora ogrzewania (FR: chauffagiste). Umowa najmu (bail) może jednak przewidywać, że serwisanta wzywa właściciel — sprawdź to w umowie.
• Urządzenie zbiorcze (wspólny kocioł budynku): przegląd zleca właściciel budynku albo wspólnota mieszkaniowa (syndicat des copropriétaires).

Przegląd wykonuje profesjonalista z odpowiednimi kwalifikacjami (certyfikat, znajomość norm bezpieczeństwa i przepisów środowiskowych).

Na czym polega przegląd kotła?

Według Service Public serwisant:

• sprawdza kocioł i instalację rozprowadzającą ciepło, a w razie potrzeby czyści go i reguluje;
• ocenia sprawność kotła i jego emisję zanieczyszczeń, w tym poziom tlenku węgla — FR: monoxyde de carbone (CO);
• ocenia, czy moc kotła pasuje do potrzeb budynku (nie jest wymagane, jeśli od ostatniego przeglądu nic się nie zmieniło);
• sprawdza termostat, jeśli jest, oraz izolację rur;
• udziela ci porad, jak dobrze używać kotła, co można ulepszyć w instalacji i czy warto ją wymienić.

Od 30 lipca 2020 r. przy kotłach gazowych i olejowych o mocy poniżej 70 kW serwisant podaje też klasę energetyczną kotła.

Przegląd pompy ciepła obejmuje sprawdzenie systemu, w razie potrzeby czyszczenie i regulację, wykrycie poważnej usterki (np. wycieku czynnika chłodniczego) oraz porady dotyczące użytkowania i ewentualnej wymiany.

Zaświadczenie o przeglądzie (attestation d'entretien)

• Przy kotle serwisant musi wręczyć ci zaświadczenie w ciągu 15 dni od wizyty. Może je przesłać e-mailem.
• Na zaświadczeniu lub w załączniku są porady serwisanta. Zwykle mają charakter orientacyjny — stają się obowiązkowe, gdy zmierzono nienormalnie wysoki poziom tlenku węgla.
• Zaświadczenie przechowuje osoba, która zamówiła przegląd, co najmniej 2 lata.
• Przy pompie ciepła również dostajesz szczegółowe zaświadczenie z wynikiem oceny i poradami.

Co grozi, jeśli nie zrobisz przeglądu?

• Grzywny nie ma. Service Public podkreśla, że przepisy nie przewidują kary za brak corocznego przeglądu kotła.
• Kaucjai: jeśli przy wyprowadzce nie pokażesz zaświadczenia o przeglądzie, właściciel może potrącić koszt przeglądu z kaucji — FR: dépôt de garantie.
• Ubezpieczenie: jeśli dojdzie do wypadku z niekonserwowanym kotłem, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania.
• Bezpieczeństwo: przegląd ma przede wszystkim chronić przed zatruciem tlenkiem węgla. Ten gaz jest niewidoczny i bezwonny; objawy to ból głowy, nudności i zawroty głowy, a zatrucie może być śmiertelne.

Co zrobić, jeśli…

…podejrzewasz zatrucie tlenkiem węgla

Przewietrz mieszkanie, wyłącz urządzenia spalające paliwo, wyjdź na zewnątrz i wezwij pomoc: straż pożarna — 18, pogotowie (SAMU) — 15 albo europejski numer 112.

…właściciel chce potrącić przegląd z kaucji

Sprawdź, czy przegląd w twoim przypadku w ogóle należał do ciebie (urządzenie indywidualne i brak innego zapisu w umowie). Jeśli go zrobiłeś — przekaż kopię zaświadczenia. Jeśli spór trwa, skorzystaj z bezpłatnej porady w departamentalnej agencji informacji mieszkaniowej — FR: agence départementale d'information sur le logement (ADIL).

…wprowadzasz się do mieszkania z kotłem lub pompą ciepła

1. Poproś właściciela o ostatnie zaświadczenie o przeglądzie.
2. Sprawdź w umowie najmu, kto zamawia przegląd.
3. Ustal typ urządzenia (kocioł czy pompa ciepła) i rok ostatniego przeglądu — od tego zależy, czy musisz zamówić serwisanta jeszcze w tym roku.

…masz kominek albo piec na drewno

Kominek i piec to nie kocioł — obowiązuje cię wtedy przede wszystkim obowiązkowe czyszczenie komina (ramonage), z innymi terminami. Pamiętaj, że jeśli kocioł jest podłączony do komina, czyszczenie przewodu kominowego to osobny obowiązek niż przegląd samego kotła.

Duże instalacje

Kotły o mocy powyżej 400 kW (do 20 MW) przechodzą okresową kontrolę co 2 lub 3 lata, a systemy termodynamiczne i wentylacyjne z ogrzewaniem powyżej 70 kW — inspekcję co najmniej raz na 5 lat. Te obowiązki należą do właściciela lub zarządcy budynku, nie do lokatora.

Najważniejsze w skrócie

• Kocioł 4–400 kW: przegląd w każdym roku kalendarzowym.
• Pompa ciepła 4–70 kW: przegląd co dwa lata (nie co roku); nie dotyczy pomp wyłącznie do ciepłej wody w jednym mieszkaniu.
• Urządzenie w twoim mieszkaniu: przegląd zamawiasz ty, chyba że umowa najmu mówi inaczej. Wspólny kocioł: właściciel lub wspólnota.
• Zaświadczenie o przeglądzie kotła dostajesz w 15 dni i przechowujesz co najmniej 2 lata.
• Brak grzywny, ale ryzykujesz potrącenie z kaucji, problemy z ubezpieczycielem i — przede wszystkim — zatrucie tlenkiem węgla.