Mutuelle firmowa po utracie pracy (portabilité) — do 12 miesięcy bezpłatnie na czas zasiłku i co potem

Krótka odpowiedź: jeśli w pracy byłeś objęty firmową mutuellei (complémentaire santé d'entreprise), a umowa skończyła się w sposób dający prawo do zasiłku dla bezrobotnych z France Travaili, nie tracisz ubezpieczenia od razu. Zachowujesz je bezpłatnie na czas pobierania zasiłku, ale najwyżej przez 12 miesięcy i nie dłużej, niż trwała twoja ostatnia umowa. To rozwiązanie nazywa się portabilité (FR: portabilité des droits). Po jego zakończeniu ubezpieczyciel musi zaproponować ci kontynuację na własny koszt.

Zakres terytorialny

Zasady są krajowe i dotyczą pracowników sektora prywatnego objętych zbiorową mutuelle firmową w całej Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli. Obowiązkowy lokalny system Alzacji-Mozeli (régime local) działa niezależnie od mutuelle firmowej i nie jest tu opisany. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem.

Kto zachowuje mutuelle po odejściu z pracy

Z portabilité korzystasz, jeśli spełniasz wszystkie warunki:

• przystąpiłeś do mutuelle firmowej w czasie pracy (jeśli z niej zrezygnowałeś, np. przez dispense d'adhésion, ta ochrona cię nie obejmuje);
• umowa o pracę została rozwiązana z innego powodu niż ciężkie przewinienie (FR: faute lourde);
• koniec umowy daje prawo do zasiłku z ubezpieczenia od bezrobocia (Assurance chômagei).

Przykłady sytuacji, które mogą dawać to prawo według Service Public:

• koniec umowy CDDi;
• zwolnienie (licenciement), także z przyczyn ekonomicznych — z wyjątkiem faute lourde;
• rozwiązanie za porozumieniem stron zatwierdzone przez administrację (rupture conventionnellei homologuée);
• uzasadniona rezygnacja (démission légitime).

Zwykła rezygnacja z pracy (démission), która nie daje prawa do zasiłku, nie otwiera prawa do portabilité.

Co dokładnie zachowujesz

• Te same gwarancje zdrowotne (zwrot kosztów leczenia), które obowiązywały w twojej dawnej firmie.
• Jeśli firma miała też ubezpieczenie prévoyance (na wypadek śmierci, niezdolności do pracy i inwalidztwa) — również ono jest utrzymywane.
• Członkowie rodziny objęci twoją polisą w dniu końca umowy (FR: ayants droit) zachowują ochronę na tych samych warunkach.

Ile to kosztuje? W czasie portabilité ochrona jest bezpłatna dla byłego pracownika — potwierdza to francuski związek ubezpieczycieli France Assureurs. Płatna jest dopiero ewentualna kontynuacja po jej zakończeniu (patrz niżej).

Od kiedy i jak długo

• Portabilité zaczyna się w dniu zakończenia umowy o pracę.
• Trwa tyle, ile pobierasz zasiłek dla bezrobotnych,
• ale nie dłużej niż trwała twoja ostatnia umowa (albo kilka kolejnych umów u tego samego pracodawcy, jeśli następowały po sobie),
• i nigdy dłużej niż 12 miesięcy.

Przykład: jeśli ostatni CDD trwał 4 miesiące, zachowasz mutuelle najwyżej przez 4 miesiące, nawet jeśli zasiłek będziesz pobierać dłużej. Przy CDI trwającym kilka lat limitem jest 12 miesięcy.

Kiedy ochrona kończy się wcześniej

Utrzymanie ubezpieczenia kończy się:

• gdy przestajesz pobierać zasiłek z France Travail;
• gdy podejmujesz nową pracę, która kończy wypłatę zasiłku;
• najpóźniej po 12 miesiącach.

Masz obowiązek poinformować ubezpieczyciela, że zasiłek przestał być wypłacany.

Krok po kroku: co zrobić po końcu umowy

1. Sprawdź świadectwo pracy (certificat de travail). Pracodawca zaznacza w nim, że gwarancje są utrzymane, i informuje ubezpieczyciela o końcu twojej umowy.
2. Zarejestruj się w France Travail i poczekaj na decyzję o zasiłku.
3. Pobierz zaświadczenie o zasiłku z konta osobistego na stronie France Travail (espace personnel) — dokument jest tam dostępny w formie elektronicznej.
4. Prześlij zaświadczenie do swojej mutuelle. To ty musisz udowodnić ubezpieczycielowi, że pobierasz zasiłek z ubezpieczenia od bezrobocia.
5. Zgłoś mutuelle koniec zasiłku, gdy znajdziesz pracę albo skończy się wypłata.

Co dalej, gdy portabilité się skończy

Ubezpieczyciel twojej dawnej firmy musi wysłać ci propozycję indywidualnej kontynuacji ubezpieczenia (tzw. kontrakt „loi Evin”, FR: contrat de sortie):

• propozycja przychodzi najpóźniej 2 miesiące po końcu portabilité;
• masz 6 miesięcy od końca portabilité, żeby z niej skorzystać;
• nowa umowa jest płatna w całości przez ciebie (pracodawca już nic nie dopłaca);
• nie jest ograniczona w czasie i dotyczy tylko kosztów leczenia — bez prévoyance;
• według France Assureurs nie może zawierać okresu karencji ani ankiety medycznej i musi mieć gwarancje podobne do dotychczasowych.

Ile może kosztować kontynuacja

Składka jest ograniczona w stosunku do łącznej składki (części pracodawcy i pracownika) płaconej za aktywnych pracowników:

Nie musisz z tej propozycji korzystać. Możesz wybrać inną mutuelle albo — przy niskich dochodach — sprawdzić prawo do complémentaire santé solidaire (C2S).

Co zrobić, jeśli…

…nie przystąpiłeś do mutuelle firmowej

Jeśli w czasie pracy skorzystałeś ze zwolnienia z obowiązku przystąpienia, portabilité cię nie obejmuje. Więcej o skutkach takiej rezygnacji: Mutuelle firmowa — kiedy możesz z niej zrezygnować.

…mutuelle odmawia albo żąda składki

Sprawdź, czy przesłałeś zaświadczenie z France Travail i czy w certificat de travail jest wzmianka o utrzymaniu gwarancji. Jeśli brakuje tej wzmianki, poproś dawnego pracodawcę o poprawienie świadectwa i o potwierdzenie, że poinformował ubezpieczyciela o końcu twojej umowy.

…przechodzisz na emeryturę albo masz rentę z tytułu niezdolności do pracy

Wtedy zasady są inne: ubezpieczyciel proponuje ci płatną kontynuację indywidualną najpóźniej 2 miesiące po końcu umowy, a wniosek składasz w ciągu 6 miesięcy od końca umowy. Limity składki są takie same jak w tabeli wyżej.

…zaczynasz nową pracę po kilku tygodniach

Jeśli nowa praca kończy wypłatę zasiłku, kończy się też portabilité. W nowej firmie zwykle przystępujesz do jej mutuelle.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. Szczegóły gwarancji zależą od umowy zbiorowej twojej dawnej firmy — zapytaj o nie ubezpieczyciela.