Wniosek o mieszkanie socjalne (HLM) we Francji: jak złożyć, numer unikalny i coroczne odnowienie

Mieszkanie socjalne (logement social, potocznie HLM) możesz dostać, jeśli twoje dochody nie przekraczają ustawowych limitów. Wniosek składasz bezpłatnie online na demande-logement-social.gouv.fr albo na formularzu cerfa 14069 w punkcie przyjmowania wniosków. Jako obywatel Polski (UE) do złożenia wniosku potrzebujesz tylko kopii dowodu osobistego lub paszportu – karta pobytu nie jest wymagana. Najważniejsza zasada: wniosek trzeba odnawiać co roku. Jeśli tego nie zrobisz, zostanie anulowany i stracisz cały dotychczasowy czas oczekiwania.

Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką. Procedura jest ogólnokrajowa, ale różni się zasięg wniosku:

• Île-de-France (departamenty 75, 77, 78, 91, 92, 93, 94, 95) – jeden wniosek i jeden numer obowiązują w całym regionie,
• pozostałe regiony – wniosek i numer obowiązują w jednym departamencie; jeśli szukasz mieszkania w kilku departamentach, składasz osobny wniosek w każdym z nich.

Niektóre departamenty mają własne serwisy do składania wniosków. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

Kto może złożyć wniosek?

• Pobyt: obywatel UE (także Polski), EOG lub Szwajcarii dołącza kopię dowodu osobistego (obie strony) albo paszportu. Obywatele innych państw muszą przedstawić dokument pobytowy (np. carte de séjour).
• Dochody: dochód podatkowy referencyjny (revenu fiscal de référence) twojego gospodarstwa nie może przekraczać limitu zależnego od liczby osób i miejsca (Paryż i gminy sąsiednie, reszta Île-de-France, pozostałe regiony). Przy wniosku w 2026 r. liczą się dochody z 2024 r., czyli z zeznania złożonego w 2025 r.
• Miejsce zamieszkania: nie musisz mieszkać w gminie, w której szukasz mieszkania.

Aktualne limity dochodów znajdziesz w karcie Service Public „Demande de logement social” i na demande-logement-social.gouv.fr. Są wyższe dla większych rodzin i w regionie paryskim, a w niektórych sytuacjach (np. nagły spadek dochodów o co najmniej 10%, rozstanie) można przedstawić nowsze dochody.

Ważne dla osób po przyjeździe z Polski: przy rozpatrywaniu wniosku urząd poprosi o francuskie zeznanie podatkowe (avis d'imposition). Jeśli jeszcze go nie masz, zapytaj w punkcie przyjmowania wniosków, jakie dokumenty o dochodach zostaną przyjęte. Oświadczenie na honorze nie jest akceptowane jako dowód dochodu.

Jak złożyć wniosek

Online

Wniosek wypełniasz na demande-logement-social.gouv.fr i dołączasz kopię dokumentu tożsamości. Możesz wskazać kilka gmin w jednym wniosku. Pomoc telefoniczna serwisu: 0 806 000 113 (pn.–pt., 9:00–19:00, cena połączenia lokalnego).

Papierowo

Wypełnij formularz cerfa 14069 (Demande de logement social) i złóż go z kopią dokumentu tożsamości w punkcie przyjmowania wniosków (guichet enregistreur). Takim punktem może być m.in. organizacja zarządzająca mieszkaniami socjalnymi (bailleur social), mairiei, prefektura lub Action Logement. Listę punktów w twoim departamencie znajdziesz na service-public.gouv.fr. Formularz można też wysłać pocztą.

Zaświadczenie i numer unikalny

Po rejestracji wniosku dostajesz zaświadczenie o rejestracji (attestation d'enregistrement) z numerem unikalnym (numéro unique):

• przy wniosku online – e-mailem, po sprawdzeniu dokumentu tożsamości; zaświadczenie możesz też pobrać ze swojego konta,
• przy wniosku papierowym – pocztą, według ANIL w ciągu miesiąca od złożenia.

Jeśli nie dostałeś zaświadczenia, twój wniosek nie został zarejestrowany – skontaktuj się z punktem, w którym go składałeś.

Numer unikalny potwierdza, od kiedy czekasz na mieszkanie. Data rejestracji jest punktem startowym liczenia czasu oczekiwania. Zachowaj zaświadczenie – numer będzie ci potrzebny przy każdej zmianie i przy odnowieniu wniosku.

Jakie dokumenty przygotować

Do złożenia wniosku wystarczy dokument tożsamości. Wniosek będzie jednak mocniejszy, jeśli od razu dołączysz dokumenty wszystkich osób, które mają z tobą zamieszkać. Gdy zarządca zacznie rozpatrywać twoją kandydaturę, poprosi m.in. o:

• dokumenty tożsamości wszystkich osób (dla dzieci np. akt urodzenia),
• dochody wszystkich osób – zeznanie podatkowe (avis d'imposition) z roku N-2, a przy spadku dochodów dokumenty z ostatnich 12 miesięcy,
• dokumenty o sytuacji rodzinnej (np. akt małżeństwa, dokumenty rozwodowe, zaświadczenie o ciąży),
• dokumenty o pracy lub nauce (np. paski płacowe z 3 miesięcy, zaświadczenie od pracodawcy),
• dokumenty o obecnym mieszkaniu (umowa najmui i potwierdzenia płatności czynszu, zaświadczenie o zakwaterowaniu),
• w razie potrzeby dokumenty o zdrowiu lub niepełnosprawności.

Dokumenty wydane po polsku mogą wymagać tłumaczenia – zapytaj o to w punkcie przyjmowania wniosków.

Coroczne odnowienie – najczęstszy błąd

Wniosek jest ważny przez rok. Musisz go odnowić co roku, w okresie od 10. do 12. miesiąca od daty rejestracji albo ostatniego odnowienia – aż do otrzymania mieszkania.

• Przypomnienie dostaniesz co najmniej miesiąc przed rocznicą – e-mailem (przy wniosku online) albo pocztą. Listy i SMS-y nie są wysyłane za granicę.
• Odnowienie zrobisz online na demande-logement-social.gouv.fr albo na tym samym formularzu cerfa 14069, zaznaczając pole „Renouvellement d'une demande en cours” i podając numer unikalny.
• Przy odnowieniu podaj aktualne dochody i zgłoś zmiany (adres, skład rodziny, zdrowie) z dokumentami. Według serwisu demande-logement-social.gouv.fr przy przedłużeniu wniosek musi zawierać twój numer ubezpieczenia społecznego (NIR, 15 cyfr – jest np. na carte Vitalei) oraz numer współwnioskodawcy lub małżonka. Jeśli nie masz jeszcze numeru NIR, zapytaj w punkcie przyjmowania wniosków, jak odnowić wniosek.

Jeśli nie odnowisz wniosku w terminie, zostanie automatycznie anulowany. Trzeba wtedy złożyć nowy wniosek, dostajesz nowy numer, a czas oczekiwania liczy się od nowa. Jeżeli nie mogłeś odnowić wniosku z przyczyn od siebie niezależnych, możesz zakwestionować skreślenie w punkcie przyjmowania wniosków w swoim departamencie.

Przykład: wniosek zarejestrowano 15 marca 2026 r. Odnowienie możesz złożyć od połowy stycznia do połowy marca 2027 r. – najlepiej od razu po otrzymaniu przypomnienia.

Zmiany w trakcie oczekiwania

Zmianę adresu, liczby osób, dochodów czy rodzaju szukanego mieszkania możesz zgłosić w każdej chwili – online albo na formularzu z numerem unikalnym w punkcie przyjmowania wniosków. Aktualne dane zwiększają szansę na trafną propozycję.

Jak wygląda przydział mieszkania

Złożenie wniosku nie daje automatycznie prawa do mieszkania. Gdy zwolni się lokal, zarządca wybiera kilka wniosków, a decyzję o przydziale podejmuje komisja przydziału. Liczą się m.in. staż wniosku, rodzaj lokalu i gmina oraz sytuacje priorytetowe: niepełnosprawność, złe warunki mieszkaniowe, brak mieszkania, groźba eksmisji, przemoc w rodzinie.

Czas oczekiwania jest bardzo różny – w aglomeracji paryskiej może trwać latami.

Gdy dostaniesz propozycję, możesz ją przyjąć i podpisać umowę najmu albo odmówić. Według Service Public odmowa nie anuluje wniosku – pozostaje on ważny do kolejnego odnowienia.

Co zrobić, jeśli…

…czekasz bardzo długo albo jesteś w trudnej sytuacji?

Możesz skorzystać z prawa do mieszkania (DALO, droit au logement opposable): złożyć wniosek do departamentalnej komisji mediacyjnej (commission de médiation). Dotyczy to m.in. osób bez mieszkania (np. mieszkających kątem u znajomych), osób z sądowym nakazem eksmisji bez możliwości przeprowadzki, mieszkających w lokalu niezdatnym do zamieszkania, niezdrowym lub niebezpiecznym, mieszkających w lokalu niespełniającym norm lub przeludnionym razem z dzieckiem albo osobą z niepełnosprawnością, a także czekających na mieszkanie socjalne „nienormalnie długo” – ten okres zależy od departamentu. Komisja ma 3 miesiące na decyzję. DALO nie zastępuje wniosku o HLM – musisz mieć zarejestrowany i odnawiany wniosek.

…nie wiesz, jak wypełnić wniosek?

Bezpłatną informację o mieszkaniach socjalnych i prawach najemcy daje ADIL – agencja informacji mieszkaniowej w twoim departamencie. ADIL nie przydziela mieszkań, ale pomoże zrozumieć procedurę.

…zgubiłeś numer unikalny?

Numer jest w zaświadczeniu o rejestracji i w twoim koncie na demande-logement-social.gouv.fr. Jeśli składałeś wniosek papierowo, zapytaj w punkcie przyjmowania wniosków.