Dodatkowy urlop z tytułu narodzin we Francji (congé supplémentaire de naissance): 1 lub 2 miesiące dla rodzica, zasiłek i terminy

Krótka odpowiedź: od 1 lipca 2026 r. we Francji działa nowy dodatkowy urlop z tytułu narodzin — FR: congéi supplémentaire de naissance. Każdy z rodziców dziecka urodzonego lub adoptowanego od 1 stycznia 2026 r. może wziąć 1 albo 2 miesiące płatnego urlopu ponad urlop macierzyński, ojcowski albo adopcyjny. To prawo osobiste i nieprzenoszalne — oboje rodzice mogą z niego skorzystać, razem albo po kolei. Pracownik dostaje zasiłek dzienny od Sécurité sociale: 70% ustawowej podstawy dziennego zasiłku (liczonej z pensji, z pułapem) za 1. miesiąc i 60% za 2. miesiąc. Urlop trzeba zacząć w ciągu 9 miesięcy od narodzin. Jeśli dziecko urodziło się między 1 stycznia a 30 czerwca 2026 r., termin liczy się od 1 lipca 2026 r. — urlop musi się zacząć przed 1 kwietnia 2027 r. Pracodawcę zawiadamiasz co najmniej miesiąc wcześniej.

Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy całej Francji metropolitalnej, w tym Korsyki. Nowy urlop wynika z ustawy o finansowaniu zabezpieczenia społecznego na 2026 r. i dekretów krajowych — źródła nie wskazują różnic regionalnych (także w Alzacji-Mozeli). Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika. Szczegółowo opisujemy sytuację pracowników sektora prywatnego; dla służby publicznej, samozatrudnionych i rolników podajemy tylko najważniejsze różnice.

Co to za urlop

• Trwa 1 albo 2 miesiące na każdego rodzica.
• Dodaje się do istniejących urlopów: macierzyńskiego, ojcowskiego (congé de paternité et d'accueil de l'enfant) i adopcyjnego — nie zastępuje ich.
• Każdy rodzic ma własne prawo — nie można go przekazać drugiemu rodzicowi (non transférable).
• Rodzice mogą wziąć urlop w tym samym czasie albo naprzemiennie.
• Dwa miesiące można wziąć jednym ciągiem albo podzielić na 2 okresy po miesiącu. Przy podziale w terminie 9 miesięcy musi się zacząć drugi miesiąc urlopu.
• Pracodawca nie może odmówić ani przesunąć urlopu, jeśli spełniasz warunki.
• Urlop zaczyna się dopiero po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego lub adopcyjnego.

To nie jest urlop wychowawczy (congé parental d'éducation). Urlop wychowawczy i świadczenie PreParE z CAFi nadal istnieją osobno.

Których dzieci dotyczy

• dzieci urodzonych od 1 stycznia 2026 r.;
• dzieci urodzonych przedwcześnie, jeśli przewidywana data porodu przypadała od 1 stycznia 2026 r.;
• dzieci adoptowanych (przyjętych do domu) od 1 stycznia 2026 r.

Kto ma prawo

Według Service Public i amelii urlop przysługuje m.in.:

• pracownikom sektora prywatnego — jeśli w dniu rozpoczęcia urlopu są ubezpieczeni od co najmniej 6 miesięcy i przepracowali co najmniej 150 godzin w 3 pełnych miesiącach kalendarzowych przed urlopem albo opłacili składki od wynagrodzenia równego co najmniej 1 015 × godzinowy Smic w 6 miesiącach przed urlopem;
• pracownikom służby publicznej (wszystkie trzy jej działy, także wojsko i personel medyczny) — według warunków ich statusu;
• samozatrudnionym (rzemieślnicy, handlowcy, wolne zawody);
• pracownikom i samozatrudnionym w rolnictwie;
• twórcom (artistes-auteurs);
• osobom szukającym pracy;
• stażystom (stagiaires);
• studentom 2. i 3. stopnia medycyny, stomatologii, farmacji i położnictwa.

Źródła nie stawiają osobnego warunku obywatelstwa — jako obywatel Polski korzystasz na tych samych zasadach, jeśli spełniasz warunki swojego systemu ubezpieczenia we Francji.

Do kiedy trzeba zacząć urlop

Przy dzieciach z I półrocza 2026 r. urlop musi się zacząć przed 1 kwietnia 2027 r., czyli najpóźniej 31 marca 2027 r.

Ile wynosi zasiłek (pracownik sektora prywatnego)

Zasiłek wypłaca Sécurité sociale (u pracowników — kasa CPAM, nie CAF) jako indemnités journalières de naissance.

• Podstawą jest średnia zarobków z 3 ostatnich miesięcy przed urlopem.
• Zarobki liczy się do limitu — pułapu Sécurité sociale (PASS), który w 2026 r. wynosi według Service Public 4 005 € miesięcznie.

Współczynnik 0,7 (1. miesiąc) i 0,6 (2. miesiąc) stosuje się do ustawowej podstawy dziennego zasiłku (art. R331-5-1 Kodeksu zabezpieczenia społecznego, dekret nr 2026-425). Podstawę liczy się z zarobków do pułapu Sécurité sociale (4 005 € brutto miesięcznie), więc zasiłek wynosi maksymalnie 72,81 € dziennie w 1. miesiącu i 62,41 € dziennie w 2. miesiącu. Wypłata następuje po zakończeniu każdego okresu urlopu.

Samozatrudnieni (w tym wolne zawody PAMC) dostają zasiłek ryczałtowy (indemnité forfaitaire), obniżony w tych samych proporcjach (70% i 60%) — zasady określa dekret nr 2026-426. Warunki: 6 miesięcy ubezpieczenia, zawieszenie działalności na cały urlop i wcześniejsze wykorzystanie obowiązkowej części urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego lub adopcyjnego. Kwotę potwierdzi twoja kasa.

Zasady wypłaty dla rolników i innych grup Service Public opisuje, odsyłając do ameli. W służbie publicznej wynagrodzenie za czas urlopu zależy od statusu i administracji, która cię zatrudnia.

Jak zawiadomić pracodawcę (pracownik)

1. Zawiadom pracodawcę co najmniej 1 miesiąc przed rozpoczęciem urlopu.
2. Podaj datę rozpoczęcia, długość urlopu (1 czy 2 miesiące) i — jeśli dzielisz urlop — daty każdego okresu.
3. Wyślij pismo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru (lettre recommandée avec accusé de réception) albo wręcz je osobiście. Ministerstwo pracy udostępnia wzór pisma.

Termin skraca się do 15 dni, jeśli dodatkowy urlop zaczyna się zaraz po urlopie ojcowskim albo adopcyjnym.

Jak wysłać list polecony za potwierdzeniem odbioru, wyjaśniamy w poradniku List polecony we Francji.

Samozatrudnieni i inne grupy

Wniosek online przez demarche.numerique.gouv.fr składają m.in. poniższe osoby. Według ameli wniosek wysyła się najwcześniej w pierwszym dniu urlopu — w razie wątpliwości zapytaj swoją kasę:

• samozatrudnieni i współpracujący małżonkowie,
• wolne zawody, w tym lekarze i pracownicy medyczni w systemie umownym (PAMC),
• twórcy (artistes-auteurs),
• osoby zatrudnione przez osobę prywatną przez CESU / Pajemploi (np. sprzątanie, opieka nad dzieckiem).

Osoby szukające pracy (France Travail)

1. Zawiadom France Travaili co najmniej 1 miesiąc przed urlopem (15 dni, jeśli urlop następuje zaraz po ojcowskim) — przez swoje konto online albo u doradcy.
2. Złóż wniosek przez ten sam serwis online — według ameli na początku urlopu.
3. Na czas urlopu wypłata zasiłku dla bezrobotnych jest wstrzymana. Po urlopie zostaje wznowiona, jeśli nadal spełniasz warunki.

Czego nie można łączyć

Za okres dodatkowego urlopu nie dostaniesz jednocześnie:

• zasiłku chorobowego ani wypadkowego,
• zasiłku dla bezrobotnych,
• PreParE — za ten sam okres,
• dopłaty do opieki nad dzieckiem CMG — za to dziecko w czasie urlopu,
• AJPP (zasiłek dzienny przy obecności przy chorym dziecku),
• AJPA (zasiłek dzienny dla opiekuna osoby niesamodzielnej).

Wyjątek dla CMG: pismo ministra pozwala wyjątkowo łączyć CMG z zasiłkiem z tytułu narodzin, gdy:

• bierzesz urlop od 1 lipca 2026 r. dla dziecka urodzonego lub adoptowanego między 1 stycznia a 30 czerwca 2026 r., albo
• jesteś rodzicem wcześniaka, którego przewidywana data porodu przypadała od 1 stycznia 2026 r.

Więcej o CMG przeczytasz w poradniku CMG we Francji: dopłata z Caf do opiekunki i mikrożłobka.

Podstawa prawna

Urlop wprowadziła ustawa o finansowaniu zabezpieczenia społecznego na 2026 r. (loi de financement de la Sécurité sociale pour 2026, LFSS 2026). Szczegóły określają dekrety z 30 maja 2026 r. (opublikowane w Dzienniku Urzędowym 31 maja 2026 r.): nr 2026-419, 2026-425, 2026-426, 2026-427 i 2026-428. Urlop obowiązuje od 1 lipca 2026 r.

Co zrobić, jeśli…

…dziecko urodziło się w I półroczu 2026 r., a ty już wróciłeś do pracy

Nadal możesz wziąć urlop — zaplanuj jego rozpoczęcie nie później niż 31 marca 2027 r. i zawiadom pracodawcę co najmniej miesiąc wcześniej, czyli najpóźniej pod koniec lutego 2027 r.

…chcesz wziąć urlop w tym samym czasie co partner(ka)

To możliwe — każde z was ma własne prawo do 1 lub 2 miesięcy. Każde zawiadamia swojego pracodawcę.

…nie wiesz, czy spełniasz warunki zasiłku

Warunki prawa do zasiłku dziennego (np. przepracowany okres, staż ubezpieczenia) sprawdź na koncie ameli albo w swojej kasie CPAM.

…chcesz zostać z dzieckiem dłużej

Po dodatkowym urlopie możesz skorzystać z urlopu wychowawczego (congé parental d'éducation) i świadczenia PreParE z CAF — to osobne prawa z własnymi warunkami. Zasady urlopu ojcowskiego opisujemy w poradniku Urlop ojcowski we Francji (congé de paternité).

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. O prawie do zasiłku i jego wysokości decyduje twoja kasa ubezpieczenia (CPAM lub inna właściwa), a w służbie publicznej — pracodawca.