Wypowiedzenie umowy przez pracownika we Francji (démission): okres wypowiedzenia i kiedy mimo to dostaniesz zasiłek ARE

Krótka odpowiedź: rezygnacja z pracy (FR: démission) jest możliwa tylko przy umowie na czas nieokreślony (CDI). Kodeks pracy nie ustala ogólnego okresu wypowiedzenia (préavis) — jego długość wynika z twojego układu zbiorowego, porozumienia zakładowego, miejscowego zwyczaju albo, w Alzacji-Mozeli, z prawa lokalnego. Jeśli nic go nie przewiduje, nie masz okresu wypowiedzenia. Po rezygnacji co do zasady nie dostaniesz zasiłku dla bezrobotnych (ARE). Wyjątkiem jest zamknięta lista 17 sytuacji uznanych za „uzasadnioną rezygnację” (démission légitime), rezygnacja w celu przekwalifikowania zatwierdzona przed odejściem albo ponowne rozpatrzenie sprawy po 121 dniach bez pracy.

Zakres terytorialny

Zasady zasiłku (France Travail) i kodeksu pracy obowiązują w całej Francji metropolitalnej. W Alzacji-Mozeli długość okresu wypowiedzenia może wynikać z prawa lokalnego. DOM-TOM są poza zakresem poradnika. Poradnik dotyczy pracowników sektora prywatnego.

Kiedy w ogóle możesz złożyć rezygnację

• CDI — tak, bez podawania powodu.
• CDD (umowa na czas określony) — nie. Pracownik na CDD nie może „zrezygnować”. Umowę CDD można zakończyć przed terminem tylko w określonych przypadkach, np. gdy podpisałeś CDI — wtedy obowiązuje okres wypowiedzenia, chyba że pracodawca cię z niego zwolni.
• Okres próbny — obowiązują krótsze zasady (24 lub 48 godzin uprzedzenia). Zobacz poradnik o okresie próbnym na CDI.

Okres wypowiedzenia (préavis)

Długość préavis przy rezygnacji ustala jedno z poniższych:

1. układ zbiorowy (convention collective) albo porozumienie zbiorowe (jeśli są oba — branżowe i zakładowe — pierwszeństwo ma zakładowe);
2. zwyczaj przyjęty w danej miejscowości i zawodzie (usages);
3. prawo lokalne Alzacji-Mozeli.

Umowa o pracę może zawierać własne zasady, ale nie mniej korzystne niż kodeks pracy.

Jeśli żadne z tych źródeł nie przewiduje okresu wypowiedzenia, nie musisz go zachować.

Jak sprawdzić swój okres wypowiedzenia

1. Znajdź nazwę swojego układu zbiorowego na pasku płacowym — zobacz jak czytać bulletin de paie.
2. Wyszukaj go w serwisie code.travail.gouv.fr (Code du travail numérique) i sprawdź zasady wypowiedzenia.
3. Sprawdź też swoją umowę o pracę.

Zwolnienie z okresu wypowiedzenia

Pracodawca może cię zwolnić z obowiązku przepracowania okresu wypowiedzenia. Uzgodnij to na piśmie, żeby uniknąć sporu o wynagrodzenie za ten czas.

Jak złożyć rezygnację

Code du travail numérique udostępnia wzór pisma o rezygnacji. Żeby mieć dowód daty, najlepiej wyślij pismo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo wręcz je osobiście za pokwitowaniem.

Rezygnacja a zasiłek dla bezrobotnych (ARE)

Zasada: rezygnacja nie daje prawa do ARE, bo nie tracisz pracy „mimowolnie”. Są jednak wyjątki.

17 sytuacji „uzasadnionej rezygnacji” (démission légitime)

France Travail podaje zamkniętą listę 17 przypadków. Najczęstsze:

Lista obejmuje też m.in.: osobę małoletnią przeprowadzającą się z rodzicami, osobę pod kuratelą lub opieką przeprowadzającą się za opiekunem, rodzica dziecka z niepełnosprawnością umieszczonego w odległej placówce, „klauzulę pary” w umowie, zakończenie niektórych umów wspieranych (insertion) oraz szczególne przypadki dziennikarzy i opiekunek dziecięcych.

Rezygnacja z nowej pracy po utracie poprzedniej — ile dni? Według Service Public, od 1 kwietnia 2025 r. odejście z nowego CDI jest uzasadnione, jeśli przepracowałeś w nim mniej niż 88 dni (4 miesiące lub 610 godzin); wcześniej było to 65 dni (455 godzin). Lista na stronie France Travail nadal wymienia przy tym przypadku 65 dni. Przed rezygnacją potwierdź swój przypadek w France Travail.

Rezygnacja w trakcie pobierania zasiłku

Jeśli już pobierasz ARE, podejmiesz pracę i z niej zrezygnujesz, wypłata nie jest wstrzymywana m.in. wtedy, gdy umowa trwała krócej niż 8 dni kalendarzowych albo miała mniej niż 17 godzin tygodniowo, albo gdy przepracowałeś krótko od otwarcia prawa do zasiłku. Ten ostatni próg według France Travail wynosi od 1 kwietnia 2025 r. 88 dni lub 610 godzin (wcześniej 65 dni / 455 godzin); Service Public w tym miejscu podaje jeszcze 65 dni / 455 godzin. Ustal to z doradcą France Travail, zanim zrezygnujesz.

Rezygnacja w celu przekwalifikowania (projet de reconversion)

Możesz dostać ARE po rezygnacji, jeśli chcesz zmienić zawód lub założyć firmę, ale tylko przy spełnieniu wszystkich warunków:

1. Jesteś zatrudniony na CDI w sektorze prywatnym.
2. Masz co najmniej 1 300 dni pracy w ciągu ostatnich 60 miesięcy (urlopy bezpłatne i sabatyczne się nie liczą).
3. Twój projekt jest „rzeczywisty i poważny” i zatwierdziło go stowarzyszenie Transition Pro (ATpro) — zanim złożysz rezygnację.
4. Po zatwierdzeniu rejestrujesz się w France Travail w ciągu 6 miesięcy.

Jeśli zrezygnujesz przed zatwierdzeniem projektu, zasiłku nie dostaniesz. Warunki i kroki sprawdź wcześniej na demission-reconversion.gouv.fr.

Ponowne rozpatrzenie po 121 dniach

Jeśli twoja rezygnacja nie mieści się na liście, masz dwie drogi:

• Ponownie pracować co najmniej 65 dni (lub 455 godzin) po rezygnacji.
• Poprosić o ponowne rozpatrzenie po 121 dniach bezrobocia (ok. 4 miesiące). Sprawę ocenia regionalna komisja (instance paritaire régionale, IPR). Musisz wykazać aktywne szukanie pracy (aplikacje, krótkie prace, szkolenia). Jeśli komisja się zgodzi, zasiłek przysługuje najwcześniej od 122. dnia bez pracy.

Co zrobić, jeśli…

…chcesz odejść, bo pracodawca nie płaci

Nie rezygnuj od razu. Uzasadniona rezygnacja wymaga postanowienia sądu pracy (w trybie référé) nakazującego zapłatę. Najpierw złóż wniosek do conseil de prud'hommes. Od 1 marca 2026 r. przy wszczęciu sprawy przed sądem pracy w pierwszej instancji płaci się 50 € (elektroniczny znaczek skarbowy — FR: timbre fiscal — kupowany online); nie płacisz, jeśli masz pomoc prawną z urzędu (FR: aide juridictionnelle).

…przeprowadzasz się za partnerem albo po ślubie lub PACS

Zachowaj dokumenty: dowód przeprowadzki i jej powód (np. nową pracę partnera), a przy ślubie lub PACS — datę zawarcia. Pamiętaj o terminie 2 miesięcy.

…nie wiesz, czy twoja sytuacja jest na liście

Zanim złożysz rezygnację, zapytaj doradcę France Travail i skorzystaj z symulatorów na francetravail.fr. Po rezygnacji jest już za późno, by zmienić jej podstawę.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. Przed rezygnacją sprawdź swój układ zbiorowy i skonsultuj sytuację z France Travail.