Rupture conventionnelle we Francji: rozwiązanie CDI za porozumieniem stron krok po kroku (terminy, odprawa, zasiłek)

Krótka odpowiedź: rupture conventionnelle to rozwiązanie umowy CDI (na czas nieokreślony) za porozumieniem stron. Nikt nie może jej narzucić — ani pracodawca tobie, ani ty pracodawcy. Procedura obejmuje co najmniej jedną rozmowę, podpisanie umowy (formularz online TéléRC), 15 dni kalendarzowych na odstąpienie i zatwierdzenie przez urząd pracy (DDETS lub DDETSPP), który ma na to 15 dni roboczych. Dostajesz odprawę nie niższą niż przy zwolnieniu i — jeśli spełniasz warunki — możesz pobierać zasiłek dla bezrobotnych (ARE). Uwaga: dla umów rozwiązanych od 1 września 2026 r. maksymalny okres zasiłku po rupture conventionnelle jest krótszy (np. 15 zamiast 18 miesięcy dla osób poniżej 55 lat).

Zakres terytorialny

Zasady pochodzą z francuskiego kodeksu pracy i obowiązują w całej Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli. Wniosek o zatwierdzenie trafia do właściwej lokalnie jednostki administracji pracy (DDETS / DDETSPP). Maksymalne okresy zasiłku podane niżej dotyczą Francji metropolitalnej; w departamentach zamorskich są inne. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

Kto może skorzystać

• Tylko umowa CDI w sektorze prywatnym.
• Nie dotyczy umów CDD, pracy tymczasowej (intérim) ani umów o naukę zawodu (apprentissage).
• Nie można jej zawrzeć w okresie próbnym.
• Można ją zawrzeć np. w czasie zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego.
• Jest wyłączona, gdy byłaby sposobem na obejście zasad zwolnień z przyczyn ekonomicznych (np. w ramach planu zwolnień grupowych).
• Zgoda obu stron musi być dobrowolna i świadoma.

Jeśli jesteś pracownikiem chronionym (np. przedstawicielem załogi), obowiązuje osobna procedura z udziałem inspekcji pracy — patrz niżej.

Krok po kroku

1. Prośba o rupture conventionnelle

Prośbę może złożyć każda ze stron, ustnie lub na piśmie — przepisy nie wymagają określonej formy. Bezpieczniej jest jednak mieć ślad na piśmie (np. e-mail lub list).

2. Rozmowa (lub kilka rozmów)

Musi się odbyć co najmniej jedna rozmowa (entretien) z pracodawcą. Umowę można podpisać już na tej rozmowie.

Możesz przyjść z osobą wspierającą:

• jeśli w firmie są przedstawiciele załogi — z innym pracownikiem firmy (także przedstawicielem);
• jeśli ich nie ma — z innym pracownikiem albo z doradcą pracownika (conseiller du salarié) z listy dostępnej w merostwie (mairie) i inspekcji pracy.

Uprzedź pracodawcę, że przyjdziesz z kimś. Jeśli ty masz wsparcie, pracodawca też może je mieć; jeśli przychodzisz sam, pracodawca również musi być sam.

3. Podpisanie umowy

Umowę wypełnia się w serwisie online TéléRC. Jeśli nie da się z niego skorzystać, używa się formularza cerfa n° 14598. Umowę drukuje się w trzech egzemplarzach, które obie strony podpisują i datują odręcznie. Jeden egzemplarz musi trafić do ciebie.

Umowa musi zawierać m.in.:

• datę końca okresu na odstąpienie,
• datę rozwiązania umowy o pracę (najwcześniej dzień po zatwierdzeniu),
• kwotę odprawy.

4. 15 dni na odstąpienie (rétractation)

Od dnia następującego po podpisaniu każda strona ma 15 dni kalendarzowych, by wycofać się bez podawania powodu. Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę, niedzielę, święto lub dzień wolny, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Odstąpienie zgłasza się listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo osobiście za pokwitowaniem.

5. Zatwierdzenie przez urząd (homologation)

Po upływie okresu na odstąpienie wniosek o zatwierdzenie wysyła się (zwykle przez TéléRC) do DDETS / DDETSPP. Urząd ma 15 dni roboczych od otrzymania wniosku. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza zatwierdzenie. Odmowa musi być uzasadniona — np. błędem w procedurze albo zbyt niską odprawą.

6. Koniec umowy

• Nie ma okresu wypowiedzenia.
• Umowa kończy się w dniu wpisanym w porozumieniu, najwcześniej dzień po zatwierdzeniu.
• Do tego czasu normalnie pracujesz.

W praktyce cała procedura od podpisania do końca umowy trwa więc zwykle co najmniej ok. 5–6 tygodni (15 dni kalendarzowych + do 15 dni roboczych + przesłanie wniosku).

Odprawa (indemnité spécifique de rupture conventionnelle)

• Należy ci się niezależnie od stażu pracy.
• Nie może być niższa niż odprawa ustawowa przy zwolnieniu (indemnité légale de licenciement) albo wyższa odprawa z układu zbiorowego, jeśli taka obowiązuje.
• Zależy od stażu i wynagrodzenia. Na service-public.gouv.fr jest symulator do wyliczenia minimum.
• Możesz wynegocjować wyższą kwotę.

Oprócz odprawy dostajesz zaległą pensję, premie i ekwiwalent za niewykorzystany urlop (indemnité compensatrice de congés payés).

Dokumenty na koniec pracy

Pracodawca musi ci przekazać:

• świadectwo pracy (certificat de travail),
• zaświadczenie dla France Travail (attestation France Travail) — potrzebne do zasiłku,
• rozliczenie końcowe (reçu pour solde de tout compte),
• zestawienie oszczędności pracowniczych, jeśli w firmie działa taki plan.

Zasiłek dla bezrobotnych (ARE) po rupture conventionnelle

Rupture conventionnelle daje prawo do zasiłku ARE, jeśli spełniasz ogólne warunki (m.in. minimalny okres pracy), ale na szczególnych zasadach opisanych niżej. Zasiłek nie zaczyna się jednak od razu.

Kiedy dostaniesz pierwszą wypłatę

Według Unédic (stan na 5.10.2026) przed wypłatą stosuje się kolejno:

1. Odroczenie za ponadustawową część odprawy (différé spécifique): liczone tylko od kwoty powyżej ustawowego minimum. Liczbę dni oblicza się, dzieląc tę nadwyżkę przez 111,8 (wartość na 2026 r., zmienia się co roku). Odroczenie wynosi najwyżej 150 dni kalendarzowych.
2. Odroczenie za ekwiwalent urlopowy (différé congés payés) — liczone od wypłaconego ekwiwalentu za urlop.
3. Okres oczekiwania 7 dni (délai d'attente) — stosowany najwyżej raz na 12 miesięcy.

Przykład: ustawowa odprawa wynosi 4 000 €, a wynegocjowałeś 9 590 €. Nadwyżka to 5 590 €. 5 590 ÷ 111,8 = 50 dni odroczenia, do tego odroczenie za urlop i 7 dni oczekiwania.

Wyższa wynegocjowana odprawa oznacza więc późniejszy początek zasiłku. Zarejestruj się w France Travail jak najszybciej po końcu umowy.

Krótszy maksymalny okres zasiłku od 1 września 2026 r.

Ustawa nr 2026-470 z 11 czerwca 2026 r. skróciła maksymalny okres zasiłku dla osób, których umowa została rozwiązana w drodze indywidualnej rupture conventionnelle od 1 września 2026 r. (Francja metropolitalna):

Jeśli umowa została rozwiązana przed 1 września 2026 r., obowiązują wcześniejsze okresy. Według Service Public część przepisów wykonawczych do tej reformy była jeszcze w przygotowaniu — przed podpisaniem sprawdź aktualną sytuację w France Travail.

Pracownik chroniony

Jeśli jesteś pracownikiem chronionym (np. członkiem rady pracowniczej CSE):

• nie korzysta się z TéléRC;
• pracodawca musi zasięgnąć opinii CSE, a rozwiązanie musi zatwierdzić inspektor pracy;
• inspektor ma 2 miesiące — brak odpowiedzi oznacza odmowę;
• umowa kończy się najwcześniej dzień po zgodzie inspektora.

Co zrobić, jeśli…

…pracodawca naciska, żebyś się zgodził

Rupture conventionnelle nie może być narzucona. Jeśli zgoda nie była dobrowolna (presja, mobbing), możesz zaskarżyć porozumienie do sądu pracy (conseil de prud'hommes) w ciągu 12 miesięcy od zatwierdzenia. Od 1 marca 2026 r. przy wniesieniu sprawy do sądu pracy płacisz 50 € (elektroniczny znaczek skarbowy, timbre fiscal, kupowany online); nie płacisz, jeśli masz pomoc prawną z urzędu (aide juridictionnelle). Gdy sąd unieważni porozumienie, możesz otrzymać odszkodowanie jak za zwolnienie bez uzasadnionej przyczyny. Zbieraj dowody (e-maile, wiadomości, świadków).

…zmieniłeś zdanie po podpisaniu

Masz 15 dni kalendarzowych od dnia po podpisaniu. Wyślij list polecony za potwierdzeniem odbioru albo przekaż pismo osobiście za pokwitowaniem. Nie musisz podawać powodu.

…urząd odmówił zatwierdzenia

Umowa o pracę trwa dalej. Sprawdź uzasadnienie odmowy (np. zbyt niska odprawa) — strony mogą poprawić porozumienie i rozpocząć procedurę od nowa.

…pracujesz na CDD albo przez agencję intérim

Rupture conventionnelle cię nie dotyczy. Umowa na czas określony lub misja kończy się z upływem terminu albo może zostać rozwiązana wcześniej tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. Wysokość odprawy, zasiłku i terminy w twojej sytuacji sprawdź w symulatorach na service-public.gouv.fr i w France Travail.