Spadek po bliskiej osobie we Francji: kiedy trzeba złożyć deklarację spadkową (6 miesięcy), kto jest zwolniony i kiedy notariusz jest obowiązkowy

Krótka odpowiedź: po śmierci bliskiej osoby we Francji spadkobiercy składają deklarację spadkową (déclaration de succession, formularz 2705-SD) w ciągu 6 miesięcy od zgonu, jeśli zmarły zmarł we Francji. Nie musisz jej składać, jeśli majątek spadkowy brutto (przed odjęciem długów) jest niższy niż 50 000 €, a ty jesteś dzieckiem, wnukiem, rodzicem, małżonkiem albo partnerem PACS zmarłego i nie dostałeś od niego wcześniej niezgłoszonych darowizn. Dla pozostałych spadkobierców próg wynosi 3 000 €. Notariusz jest obowiązkowy m.in. wtedy, gdy w spadku jest nieruchomość.

Spóźnienie kosztuje: odsetki 0,20% miesięcznie, a od 13. miesiąca dodatkowo 10% podwyżki.

Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy Francji metropolitalnej z Korsyką. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) mają inne terminy i są poza zakresem. W Alzacji-Mozeli własność nieruchomości wpisuje się do livre foncier (księgi gruntowej) — nie sprawdziliśmy, czy zmienia to formalności notarialne przy spadku; zapytaj notariusza.

Sprawy z majątkiem w Polsce (który kraj, który sąd, podatek w Polsce) wymagają osobnego poradnika — tu opisujemy tylko francuską deklarację spadkową.

Kto składa deklarację

• Spadkobiercy (héritiers) — są solidarnie odpowiedzialni za podatek, więc według Service Public wystarczy, że deklarację złoży jeden z nich. Można też złożyć jedną wspólną deklarację podpisaną przez wszystkich.
• Zapisobiercy i obdarowani (légataires, donataires) — nie są solidarni i składają deklarację samodzielnie (albo podpisują wspólną).
• Za małoletnie dziecko deklarację składa przedstawiciel ustawowy.
• Osoba, która odrzuciła spadek, nie składa deklaracji.

Kiedy nie musisz składać deklaracji

Według impots.gouv (strona zaktualizowana 30.03.2026) deklaracji nie składasz, jeśli majątek spadkowy brutto (przed odjęciem długów) jest niższy niż:

impots.gouv mówi o spadkobiercach „w linii prostej” (en ligne directe — to zstępni i wstępni, czyli także rodzice) i małżonku; Service Public (strona sprawdzona 29.01.2025) wymienia wprost dzieci, wnuki, rodziców, małżonka i partnera PACS.

Uwaga: zwolnienie z deklaracji nie rozstrzyga, czy w innych sprawach (np. przy nieruchomości) potrzebny jest notariusz.

Terminy

Przykład z Service Public: zgon 14 stycznia 2025 r. — deklaracja najpóźniej 15 lipca 2025 r.

Podatek od spadku płacisz razem ze złożeniem deklaracji. Wysokości podatku i ulg (np. dla dzieci czy małżonka) nie opisujemy w tym poradniku — ustala je notariusz albo urząd na podstawie deklaracji.

Kary za spóźnienie

Według Service Public:

• odsetki za zwłokę 0,20% miesięcznie (2,4% rocznie);
• 10% podwyżki od 13. miesiąca — zarówno przy terminie 6, jak i 12 miesięcy; w zależności od sytuacji podwyżka może wynieść od 10% do 80%.

Kiedy notariusz jest obowiązkowy

Według impots.gouv notariusz jest obowiązkowy, gdy w spadku są nieruchomości lub prawa do nieruchomości — sporządza wtedy dla każdej nieruchomości zaświadczenie (attestation de propriété) i przekazuje je do rejestru nieruchomości.

Service Public wymienia, że notariusz jest potrzebny w szczególności, gdy:

• w spadku jest nieruchomość;
• zmarły zostawił testament;
• była darowizna na wypadek śmierci między małżonkami albo wcześniejsza darowizna;
• małżonkowie mieli umowę majątkową (contrat de mariage);
• potrzebny jest akt poświadczenia dziedziczenia (acte de notoriété) — dokument, którym wykazujesz, że jesteś spadkobiercą (np. w banku).

Notariusz może też wypełnić deklarację za ciebie, ale odpowiedzialność wobec urzędu nadal spoczywa na spadkobiercy.

Gdzie i jak złożyć deklarację

• Formularz 2705-SD (deklaracja) i 2705-NOT-SD (instrukcja wypełniania) — w dziale formularzy na impots.gouv.fr.
• Gdzie: w urzędzie skarbowym — dziale rejestracji (service de l'enregistrement / pôle enregistrement) właściwym dla miejsca zamieszkania zmarłego.
• Jeśli zmarły mieszkał za granicą — według Service Public do urzędu dla nierezydentów (Service des impôts des particuliers non résidents) w Noisy-le-Grand.
• Przy zgonie we Francji nie musisz wysyłać aktu zgonu do urzędu skarbowego — INSEE przekazuje tę informację automatycznie.

Co zrobić, jeśli…

…majątek jest mały, ale jest mieszkanie

Nawet jeśli deklaracja nie jest potrzebna, przy nieruchomości notariusz jest obowiązkowy — umów się z nim jak najszybciej.

…nie zdążysz w 6 miesiącach

Złóż deklarację jak najszybciej — odsetki rosną co miesiąc, a od 13. miesiąca dochodzi podwyżka. Skontaktuj się z urzędem skarbowym lub notariuszem.

…chcesz odrzucić spadek

Jeśli odrzucisz spadek (np. z powodu długów), nie składasz deklaracji. Procedury odrzucenia nie opisujemy w tym poradniku — zapytaj notariusza albo sąd.

…zmarły miał majątek w Polsce

Polską część spadku (stwierdzenie nabycia spadku, podatek w Polsce) trzeba załatwić osobno — według polskich przepisów. Zasady unijne (rozporządzenie UE nr 650/2012, europejskie poświadczenie spadkowe) opiszemy w osobnym poradniku.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady według impots.gouv.fr (marzec 2026) i Service Public (styczeń 2025). W sprawie indywidualnej skontaktuj się z notariuszem albo urzędem skarbowym.