Darowizna dla dziecka we Francji: ulgi podatkowe, zgłoszenie don manuel i notariusz

Ten poradnik dotyczy darowizn za życia we Francji: pieniędzy przekazanych z ręki do ręki albo przelewem (don manuel) oraz nieruchomości przekazywanych dzieciom. Wyjaśnia, ile można darować bez francuskiego podatku od darowizn (droits de donation), jak zgłosić darowiznę i kiedy potrzebny jest notariusz.

Ile możesz darować dziecku bez podatku?

Każdy rodzic może darować każdemu dziecku 100 000 euro co 15 lat bez podatku od darowizn (stan na 13.05.2026 według Service Public). Ulga dotyczy wszystkich darowizn od tej samej osoby darującej dla tej samej osoby obdarowanej w okresie 15 lat, więc liczą się też wcześniejsze darowizny z tego okresu.

Dlatego darowizna 80 000 euro od jednego rodzica może nie powodować francuskiego podatku. Mimo to dziecko musi ją zgłosić w urzędzie skarbowym, nawet jeśli podatek nie jest należny.

Okres 15 lat liczy się od dnia, w którym urząd skarbowy zarejestruje deklarację darowizny (stan na 01.01.2026 według Service Public).

Dodatkowo dziecko może dostać od rodzica 31 865 euro w pieniądzu co 15 lat bez podatku (stan na 01.01.2026 według Service Public). Osoba darująca musi mieć mniej niż 80 lat w dniu przekazania pieniędzy, a osoba obdarowana musi być pełnoletnia albo usamodzielniona (émancipé). Taką darowiznę trzeba zgłosić w ciągu miesiąca od jej przekazania. Tę darowiznę pieniężną można przekazać dodatkowo, ponad ulgę opisaną wyżej.

Osoba pozostająca z osobą darującą w małżeństwie albo w związku PACSi ma odrębną ulgę 80 724 euro co 15 lat (stan na 13.05.2026 według Service Public). Przy PACS ulga przepada, jeśli PACS zostanie rozwiązany w roku jego zawarcia albo w roku następnym. Ulga zostaje, jeśli PACS ustał, bo jego strony zawarły ze sobą małżeństwo albo jedna z nich zmarła (stan na 13.05.2026 według Service Public).

Przelew czy mieszkanie?

Darowizna z ręki do ręki (don manuel), np. przelew pieniędzy, nie wymaga notariusza. Nieruchomość można natomiast darować tylko aktem notarialnym.

Osoba obdarowana musi wyraźnie przyjąć darowiznę. Przy darowiźnie w formie aktu notarialnego rejestrację w urzędzie skarbowym załatwia notariusz.

Nawet gdy podatek nie jest należny, płacisz wynagrodzenie notariusza proporcjonalne do wartości darowanych dóbr, a przy nieruchomości także opłaty za wpis do rejestru nieruchomości (publicité foncière).

Dzieci są spadkobiercami koniecznymi (héritiers réservataires) i co do zasady otrzymują minimalną część spadku (réserve héréditaire). Swobodnie możesz darować tylko część majątku ponad tę część (quotité disponible). Jeśli darowizny naruszą część zastrzeżoną dla dzieci, mogą one je zakwestionować przy rozliczaniu spadku (action en réduction). Dziecko może z góry zrzec się takiego zakwestionowania w umowie dotyczącej przyszłego spadku (pacte successoral).

Czy prezent też trzeba zgłosić?

Prezent okolicznościowy (présent d'usage), np. na urodziny, ślub albo Boże Narodzenie, nie jest don manuel. Nie trzeba go zgłaszać ani płacić od niego podatku, jeśli ma rozsądną wartość. Ocenia się ją w każdym przypadku osobno, biorąc pod uwagę dochody i majątek osoby darującej, okazję oraz osobę obdarowaną. Urząd skarbowy nie ustala dla prezentów progu kwotowego; w razie sporu ocenia to sąd.

Jak zgłosić darowiznę pieniędzy?

Darowiznę pieniędzy i don manuel zgłasza się co do zasady przez internet, niezależnie od daty przelewu (stan na 01.01.2026 według Service Public). Zgłasza ją osoba obdarowana ze swojego własnego konta na impots.gouv.fr. Nie możesz do tego użyć konta osoby, z którą jesteś w małżeństwie albo w związku PACS. Jeśli osoba obdarowana jest małoletnia albo jest osobą pełnoletnią objętą ochroną prawną (majeur protégé), darowiznę zgłasza jej przedstawiciel ustawowy. Osoba darująca, która jest przedstawicielem ustawowym osoby obdarowanej (np. rodzic małoletniego dziecka), może to zrobić ze swojego konta na impots.gouv.fr. W pozostałych przypadkach przedstawiciel ustawowy zgłasza darowiznę na formularzu papierowym (stan na 01.01.2026 według Service Public). Wybierz „Déclarer”, a potem „Déclarer un don ou une cession de droits sociaux”.

Podatek wylicza się automatycznie; jeśli jest należny, osoba obdarowana płaci go online razem z deklaracją. Złożoną deklarację znajdziesz później w tej samej rubryce, w części „Je souhaite consulter mes déclarations”.

Kiedy można zgłosić darowiznę na papierze?

Deklarację papierową możesz złożyć, jeśli w twoim mieszkaniu nie ma internetu, jeśli nie możesz złożyć deklaracji elektronicznej albo jeśli korzystasz ze zwolnienia darowizny na zakup mieszkania (zob. niżej). Na papierze zgłasza się też darowiznę dla osoby małoletniej albo majeur protégé od osoby, która nie jest jej przedstawicielem ustawowym (zob. wyżej).

Wypełnij wtedy formularz 2735-SD. Wpisz w nim obecną darowiznę i ewentualne wcześniejsze darowizny. Wydrukuj formularz w dwóch egzemplarzach, podpisz oba i wyślij albo złóż w urzędzie skarbowym właściwym do rejestracji (service chargé de l'enregistrement) według miejsca zamieszkania osoby obdarowanej. Deklaracji papierowej nie zobaczysz na swoim koncie na impots.gouv.fr.

Czy można odłożyć zgłoszenie?

Don manuel o wartości ponad 15 000 euro możesz zgłosić od razu albo odłożyć zgłoszenie i zapłatę podatku do śmierci osoby darującej. Przy odroczeniu składasz w urzędzie skarbowym właściwym do rejestracji formularz ujawnienia (révélation) darowizny o wartości ponad 15 000 euro, w dwóch egzemplarzach. W ciągu miesiąca od śmierci osoby darującej musisz zgłosić darowiznę i zapłacić podatek, liczony od wartości darowizny w dniu zgłoszenia. Takie ujawnienie nie rozpoczyna biegu 15 lat (stan na 01.01.2026 według Service Public).

Jak poprawić błąd w deklaracji?

Poprawić można tylko deklarację złożoną online (od 1 stycznia 2024 r.) i tylko ostatnią deklarację online danej osoby darującej dla danej osoby obdarowanej. Korektę złóż online najpóźniej 31 grudnia drugiego roku po roku złożenia pierwotnej deklaracji (stan na 01.01.2026 według Service Public). Na przykład deklarację z 15 stycznia 2026 r. można poprawić do 31 grudnia 2028 r.

W korekcie nie zmienisz m.in. danych tożsamości ani rodzaju darowanego dobra. Kwoty darowizny nie można zwiększyć: dodatkową kwotę zgłaszasz w nowej deklaracji. Deklaracji złożonej na papierze nie można poprawić.

Darowizna na nowe mieszkanie: czasowe zwolnienie

Darowizny pieniędzy wpłacone od 15 lutego 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. mogą być zwolnione z podatku, jeśli osoba obdarowana przeznaczy je na zakup nowego mieszkania albo mieszkania w budowie (vente en l'état futur d'achèvement, VEFA). Zwolnienie obejmuje też prace termomodernizacyjne w głównym mieszkaniu, którego właścicielem jest osoba obdarowana, jeśli dają prawo do MaPrimeRénov'. Budowa domu jednorodzinnego poza VEFA nie daje prawa do zwolnienia.

Zwolnienie nie obejmuje wydatków, które dały ci prawo do ulgi podatkowej za zatrudnienie osoby do pracy w domu (crédit d'impôt pour emploi à domicile), odliczenia kosztów w podatku dochodowym (np. od dochodów z najmu) albo dopłaty MaPrimeRénov'.

Osobą obdarowaną może być dziecko, wnuki albo prawnuki osoby darującej, a jeśli osoba darująca nie ma potomstwa (descendants) — dziecko rodzeństwa osoby darującej. Zwolnienie wynosi do 100 000 euro od jednej osoby darującej dla jednej osoby obdarowanej i łącznie do 300 000 euro na osobę obdarowaną (stan na 01.01.2026 według Service Public). Wiek osoby darującej nie ma znaczenia.

Pieniądze trzeba wykorzystać najpóźniej ostatniego dnia 6. miesiąca po wpłacie (stan na 01.01.2026 według Service Public). Przez 5 lat mieszkanie musi być głównym miejscem zamieszkania osoby obdarowanej albo być wynajmowane innej osobie jako jej główne miejsce zamieszkania (stan na 01.01.2026 według Service Public). Nie można go wynająć osobie należącej do gospodarstwa podatkowego (foyer fiscal) osoby obdarowanej. Zachowaj wszystkie dokumenty. Jeśli warunek nie będzie spełniony przez 5 lat, zwolnienie zostanie cofnięte. Taką darowiznę zgłasza się na formularzu papierowym.

Darowizna między Polską a Francją

Urzędowy wykaz konwencji podatkowych Francji (BOFiP, publikacja z 29.04.2026) podaje, że umowa Francji z Polską obejmuje podatek dochodowy i podatek od majątku, a nie podatek od darowizn i spadków.

Jeśli osoba darująca ma domicyl podatkowy we Francji, osoba obdarowana płaci francuski podatek od wszystkich darowanych dóbr, położonych we Francji i za granicą. Jeśli osoba darująca mieszka za granicą, a osoba obdarowana mieszka we Francji i mieszkała tu co najmniej 6 lat w ciągu 10 lat przed darowizną, podatek również obejmuje dobra we Francji i za granicą. W pozostałych przypadkach francuski podatek dotyczy tylko dóbr położonych we Francji (stan na 01.01.2026 według Service Public).

Według polskiej ustawy o podatku od spadków i darowizn polskiemu podatkowi podlega także nabycie rzeczy znajdujących się za granicą, jeśli osoba obdarowana w chwili zawarcia umowy darowizny miała obywatelstwo polskie albo miejsce stałego pobytu w Polsce. Darowizna od małżonka, zstępnych, wstępnych (np. rodziców), pasierba, rodzeństwa, ojczyma lub macochy jest zwolniona z polskiego podatku, jeśli osoba obdarowana zgłosi ją naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego (przy darowiźnie bez aktu notarialnego — od wykonania darowizny, np. przelewu). Darowiznę pieniężną trzeba wtedy też udokumentować dowodem przekazania na rachunek płatniczy osoby obdarowanej, na jej rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo przekazem pocztowym, jeśli razem z innymi darowiznami od tej samej osoby z danego roku i 5 poprzednich lat przekracza 36 120 zł. Zgłoszenie nie jest potrzebne, jeśli ta łączna wartość nie przekracza 36 120 zł albo umowę zawarto w formie aktu notarialnego (stan prawny na 19.03.2026 według tekstu jednolitego ustawy, Dz.U. z 2026 r. poz. 478).

Swoją rezydencję podatkową sprawdzisz w urzędzie skarbowym (service des impôts des particuliers, SIP), a jeśli mieszkasz za granicą — w urzędzie skarbowym dla nierezydentów (service des impôts des particuliers non résidents).