Chômage partiel we Francji: ile dostaniesz za przestój

Firma wstrzymała lub ograniczyła pracę i przeszła na chômage partiel? Twoja umowa nie wygasa, tylko jest zawieszona, a za nieprzepracowane godziny pracodawca płaci ci co najmniej 60% wynagrodzenia brutto (ok. 72% netto). Wyjaśniamy, kogo to dotyczy, jak liczy się kwotę i co sprawdzić na pasku płacowym.

Krótka odpowiedź: jeśli twój pracodawca przeszedł na częściowe bezrobocie (activité partielle, potocznie chômage partiel), twoja umowa o pracę nie wygasa, tylko jest zawieszona na czas, gdy nie pracujesz. Za godziny, których nie przepracowałeś/przepracowałaś, pracodawca wypłaca ci odszkodowanie (indemnité d'activité partielle) — co najmniej 60% wynagrodzenia brutto za godzinę, czyli około 72% netto. Pieniądze dostajesz w zwykłym terminie wypłaty, a państwo zwraca pracodawcy część kosztów.

Zakres terytorialny

Zasady pochodzą z ogólnokrajowego kodeksu pracy i dotyczą całej Francji metropolitalnej, w tym Korsyki i Alzacji-Mozeli. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem poradnika. Poradnik opisuje zwykłą activité partielle; długotrwała forma przestoju na podstawie porozumienia (activité partielle de longue durée, APLD) ma osobne zasady.

Na czym polega activité partielle

To pracodawca w trudnej sytuacji występuje o zgodę urzędu na przestój — ty nie składasz wniosku.
Przestój może oznaczać czasowe zamknięcie zakładu albo skrócenie czasu pracy poniżej ustawowego wymiaru.
W godzinach przestoju nie pracujesz, a twoja umowa jest zawieszona — nadal jesteś pracownikiem firmy.
Pracodawca płaci ci odszkodowanie, a sam dostaje dopłatę (allocation) finansowaną wspólnie przez państwo i ubezpieczenie od bezrobocia.

Kogo to dotyczy

Odszkodowanie może dostać m.in. pracownik:

na CDI lub CDD, na pełny etat albo część etatu,
na umowie ryczałtowej (forfait),
tymczasowy (intérim) — pod pewnymi warunkami,
zatrudniony przez portage salarial, pracujący w domu i opłacany od sztuki, a także m.in. przedstawiciele handlowi (VRP).

Nie dostaje go m.in. pracownik, którego przestój wynika ze strajku (sporu zbiorowego), ani osoba z francuską umową pracująca za granicą.

Ile dostaniesz

Element	Zasada
Stawka	60% wynagrodzenia brutto za każdą godzinę przestoju (ok. 72% netto)
Minimum	9,74 € za godzinę przestoju
Maksimum	33,24 € za godzinę przestoju
Górna granica podstawy	wynagrodzenie liczone najwyżej do 4,5-krotności godzinowej stawki SMIC
Ograniczenie	odszkodowanie netto nie może być wyższe niż twoje zwykłe wynagrodzenie netto za godzinę

Układ zbiorowy, porozumienie albo decyzja pracodawcy mogą przewidywać wyższą kwotę — sprawdź to w swoim układzie zbiorowym lub zapytaj w dziale kadr.

Uczniowie zawodu (apprentis) i osoby na umowie contrat de professionnalisation, które zarabiają mniej niż SMIC, dostają odszkodowanie liczone jako procent SMIC lub według przepisów układu zbiorowego.

Za które godziny

Zasadniczo za godziny przestoju do ustawowego wymiaru 35 godzin tygodniowo (albo do niższego wymiaru z układu lub umowy).
Jeśli twoja umowa lub układ zbiorowy przewiduje dłuższy wymiar (np. 39 godzin tygodniowo), odszkodowanie przysługuje za godziny przestoju w tym wymiarze.
Nadgodziny, których nie przewiduje umowa ani układ, nie są opłacane.

Wypłata i pasek płacowy

Pracodawca wypłaca odszkodowanie w zwykłym dniu wypłaty.
Na pasku płacowym (lub w załączniku do niego) muszą być: liczba godzin objętych odszkodowaniem, zastosowane stawki i wypłacone kwoty. Jak czytać pasek, wyjaśniamy w poradniku Jak czytać francuski pasek płacowy.
Jeśli firma jest w postępowaniu naprawczym, restrukturyzacyjnym lub upadłościowym (sauvegarde, redressement, liquidation judiciaire), odszkodowanie może wypłacać bezpośrednio agencja ASP (Agence de services et de paiement), na podstawie decyzji prefekta.

Przykład

Zarabiasz 15 € brutto za godzinę. W danym miesiącu przez 40 godzin nie pracowałeś/pracowałaś z powodu przestoju. Za te godziny pracodawca wypłaci ci co najmniej 60% × 15 € = 9 € brutto za godzinę. Ta kwota jest niższa niż minimum, więc dostaniesz 9,74 € za godzinę, czyli 389,60 € za 40 godzin. Za przepracowane godziny dostajesz normalne wynagrodzenie.

Przykład ma charakter ilustracyjny: sprawdź, czy twój układ zbiorowy nie przewiduje wyższego odszkodowania.

Co zrobić, jeśli…

…na pasku nie ma godzin przestoju albo kwoty się nie zgadzają

Porównaj liczbę godzin z grafikiem i umową. Poproś pracodawcę na piśmie o wyjaśnienie. Spór o niewypłacone wynagrodzenie rozstrzyga sąd pracy (conseil de prud'hommes).

…chcesz wiedzieć, jak przestój wpływa na urlop, emeryturę lub pracę dorywczą u innego pracodawcy

Te kwestie zależą od szczegółowych przepisów i układu zbiorowego. Ten poradnik ich nie rozstrzyga — zapytaj w dziale kadr albo w punkcie informacji prawa pracy, zanim podejmiesz decyzję.

…firma chce cię zwolnić

Przestój nie oznacza automatycznie zwolnienia — twoja umowa trwa. Jeśli jednak dostaniesz wypowiedzenie, zasady opisujemy w poradniku Zwolnienie z pracy we Francji z przyczyn osobistych.

Częściowe bezrobocie we Francji (activité partielle, chômage partiel): ile dostaniesz od pracodawcy i co z umową