Staż studencki: umowa i wypłaty

Stage studencki we francuskiej firmie jest częścią programu studiów, a stażysta nie ma statusu pracownika. Stażysta z UE ma takie same prawa i obowiązki jak stażysta francuski.

Zanim zaczniesz

Staż musi odbywać się na podstawie convention de stage, czyli trójstronnej umowy między stażystą, firmą i uczelnią. Konwencja określa m.in. kompetencje do zdobycia, powierzone zadania, daty i godziny obecności, nazwiska opiekunów, stawkę gratification i zasady jej wypłaty, ewentualne świadczenia, ochronę socjalną i ubezpieczenie, nieobecności, zasady przerwania oraz zaliczenia stażu. Podpisują ją student, uczelnia, firma, nauczyciel referencyjny oraz tutor w firmie. Nie zaczynaj stażu przed ostatnim podpisem: na przykład w Paris Nanterre żaden staż nie może się zacząć przed ostatnim podpisem biura staży, a biuro nie podpisuje konwencji z mocą wsteczną.

Przykład Paris Nanterre, rok 2026/27: najpierw potrzebujesz zgody nauczyciela referencyjnego, potem składasz wniosek w uczelnianym systemie. Przed wpisaniem danych sprawdź z tutorem numer SIRET firmy i dane stażu. Biuro staży przesyła uwagi i prośby o uzupełnienie na pocztę studencką. Biuro podpisuje konwencję jako ostatnie. Zmiana po zatwierdzeniu konwencji wymaga tam aneksu, uzgodnionego z tutorem i nauczycielem referencyjnym. To procedura jednej uczelni; inne uczelnie mają własny obieg.

Kiedy firma płaci?

Gratification jest obowiązkowa, gdy staż w tym samym podmiocie i w tym samym roku nauki trwa ponad dwa kolejne miesiące (równowartość 44 dni po siedem godzin) albo od 309. godziny stażu, także odbywanego z przerwami. Poniżej tych progów firma nie musi płacić. Po przekroczeniu progu gratification należy się od pierwszego dnia i jest wypłacana pod koniec każdego miesiąca. Minimum wynosi 4,50 € za godzinę obecności (stan na 26.10.2026 według Service Public); umowa branżowa może przewidywać więcej.

Gratification można wypłacać według rzeczywistej liczby godzin w miesiącu albo w równych częściach rozłożonych na cały staż. Przy przerwaniu stażu kwotę przelicza się według rzeczywiście przepracowanych godzin.

Przebieg i zakończenie

Stażysta nie może zastępować nieobecnego pracownika, wykonywać stałych zadań etatowych, pokrywać okresowego wzrostu pracy ani pracy sezonowej. Masz takie same prawa jak pracownicy w zakresie czasu pracy i odpoczynku, ochrony przed nękaniem, dostępu do stołówki lub bonów żywieniowych oraz zwrotu części kosztów transportu publicznego. Staż w jednym podmiocie może trwać najwyżej sześć miesięcy w roku nauki. W firmie zatrudniającej co najmniej 20 osób liczba stażystów z konwencją trwającą w tym samym tygodniu kalendarzowym nie może przekroczyć 15% załogi, z zaokrągleniem w górę. Firma zatrudniająca mniej niż 20 osób może przyjąć najwyżej trzech stażystów jednocześnie. Na koniec firma musi wydać ci attestation de stage z czasem trwania stażu oraz, jeśli gratification była wypłacana, jej łączną kwotą. Uczelni przekazujesz ocenę stażu.

Gdy ustalenia nie działają

Konwencję można zmienić aneksem (avenant), np. przy przesunięciu lub zawieszeniu stażu. Przesunięcie końca stażu, w całości lub w części, wymaga zgody wszystkich stron, które podpisały konwencję. Sposób zgłaszania aneksu i zerwania stażu ustala uczelnia. Na przykład w Paris Nanterre o zerwaniu stażu informujesz tutora i ustalasz z nim datę, a następnie wysyłasz e-mail do biura staży z kopią do tutora i nauczyciela referencyjnego. Uczelnia może zaliczyć przerwany staż m.in. wtedy, gdy firma nie przestrzega konwencji albo sama ją rozwiązała. Za naruszenie zasad dotyczących staży pracodawcy grozi kara administracyjna do 2000 € za każdego stażystę, a przy ponownym naruszeniu w ciągu roku do 4000 € (stan na 26.10.2026 według Service Public).

Możesz też wystąpić do sądu pracy (conseil de prud’hommes) o przekwalifikowanie konwencji stażu na umowę o pracę (requalification). Przygotuj podpisany i datowany wniosek z danymi stron, opisem sprawy i żądanymi kwotami. Dołącz dowody wraz z ich wykazem. Złóż wniosek w sekretariacie sądu (greffe) albo wyślij go pocztą, w tylu egzemplarzach, ilu jest pozwanych, oraz jeden egzemplarz dla sądu. Opłata (timbre fiscal électronique): 50 euro (stan na 26.10.2026 według Service Public); nie płacisz jej, jeśli masz aide juridictionnelle. Adwokat nie jest obowiązkowy.

Sprawa trafia bezpośrednio do bureau de jugement i jest rozpoznawana w ciągu miesiąca od złożenia wniosku. Sekretariat sądu wezwie strony na rozprawę; jeśli nie stawisz się bez uzasadnionego powodu, sąd może rozstrzygnąć bez ciebie. Sąd orzeka o przekwalifikowaniu konwencji i jego skutkach.