Régime local w Alzacji i Mozeli: kto jest objęty, składka 1,3% i zwrot 90% za lekarza

Krótka odpowiedź: jeśli pracujesz jako pracownik najemny w departamentach Bas-Rhin, Haut-Rhin lub Moselle, zwykle należysz obowiązkowo do lokalnego systemu ubezpieczenia zdrowotnego Alzacji-Mozeli (FR: Régime local d'assurance maladiei Alsace-Moselle). Płacisz za to dodatkową składkę 1,3% pensji, a w zamian kasa zwraca więcej: np. 90% zamiast 70% za wizytę u lekarza i 100% kosztów pobytu w szpitalu. Zwroty wypłaca twoja zwykła kasa — CPAM — więc nie składasz osobnych wniosków o refundację.

Zakres terytorialny

Ten poradnik dotyczy tylko trzech departamentów: Bas-Rhin (67), Haut-Rhin (68) i Moselle (57). W pozostałych departamentach regionu Grand Est i w reszcie Francji régime local nie obowiązuje. Prawo do niego zależy przede wszystkim od miejsca pracy, a nie od samego adresu zamieszkania — szczegóły niżej. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem.

Czym jest régime local

To obowiązkowe ubezpieczenie uzupełniające do podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego (régime général). Dopłaca część kosztów leczenia, której w reszcie Francji nie zwraca Assurance Maladie, ale tylko do wysokości taryfy ubezpieczenia (tarif de la sécurité sociale). Nadwyżek ponad taryfę, np. dopłat u lekarzy z sektora 2, régime local nie pokrywa.

Régime local nie zastępuje zwykłej mutuellei, ale sprawia, że część kosztów, za które w innych departamentach płaci mutuelle, pokrywa kasa.

Kto jest objęty

Pracownicy

Régime local obejmuje osoby ubezpieczone w régime général, w tym:

• pracowników i osoby na umowach, którzy pracują w Bas-Rhin, Haut-Rhin lub Moselle — niezależnie od tego, gdzie jest siedziba firmy;
• pracowników zakładu położonego w tych departamentach, którzy pracują w trasie w innych departamentach (np. kierowcy, serwisanci, przedstawiciele handlowi);
• pracowników w trasie z zakładu spoza Alzacji-Mozeli, jeśli umowa o pracę wskazuje, że pracują przynajmniej częściowo w Alzacji-Mozeli;
• osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych lub inny dochód zastępczy, jeśli prawo do régime local dawała im poprzednia praca.

Przynależność jest obowiązkowa, gdy warunki są spełnione — nie można z niej zrezygnować.

Członkowie rodziny

• Małżonek, konkubent lub partner PACSi — tylko jeśli jest całkowicie i stale na utrzymaniu osoby objętej régime local (bez własnych dochodów). O statusie decyduje CPAM.
• Dzieci bez pracy zawodowej — do ukończenia 24 lat, jeśli przynajmniej jeden rodzic jest objęty régime local.

Emeryci

Przy przejściu na emeryturę zostajesz w régime local obowiązkowo, jeśli spełniasz oba warunki:

1. byłeś objęty régime local przez 5 lat przed emeryturą albo przez 10 lat w ciągu 15 lat przed emeryturą;
2. przez najdłuższą część kariery byłeś ubezpieczony w régime général (system pracowników najemnych).

Jeśli tych warunków nie spełniasz, możesz przystąpić na wniosek w ciągu roku od przyznania emerytury, gdy masz najdłuższy staż w régime général i co najmniej 60 kwartałów składek do régime local w całej karierze. Informację, czy spełniasz warunki, znajdziesz w decyzji emerytalnej wydanej przez CARSAT Alsace-Moselle. Emeryt zachowuje prawo do régime local także po przeprowadzce poza Alzację-Mozelę, w granicach Unii Europejskiej.

Ile wynosi składka

• 1,3% wynagrodzenia brutto, bez górnego limitu (salaire déplafonné) — stawka obowiązuje od 1 kwietnia 2022 r.;
• składkę płaci wyłącznie pracownik — pracodawca nie dopłaca żadnej części;
• potrąca ją pracodawca z pensji i przekazuje do Urssafi; na pasku płacowym widnieje stawka i kwota pracownika;
• u emerytów i bezrobotnych składka (także 1,3%) jest pobierana od świadczeń wypłacanych przez francuskie instytucje; zwolnienia zależą od progów dochodu, tak jak przy CSG.

Przykład: przy pensji 2 000 € brutto składka wynosi 26 € miesięcznie (1,3% × 2 000 €).

Ile zwraca kasa: porównanie

Tabela według zestawienia régime local z 2 czerwca 2026 r. (stawki od taryfy ubezpieczenia):

Dwie ważne uwagi:

• Poza ścieżką opieki koordynowanej (parcours de soins, czyli np. bez zgłoszonego lekarza prowadzącego) régime général zwraca mniej, ale część régime local pozostaje taka sama.
• Przy kosztownych zabiegach (taryfa od 120 €) obowiązuje ryczałt 32 €, który régime local pokrywa.

Jak uzyskać prawo do régime local

1. Sprawdź pasek płacowy. Jeśli pracujesz w jednym z trzech departamentów, pracodawca powinien potrącać składkę 1,3%.
2. Wyślij do swojej CPAM kopię ostatniego paska płacowego, na którym widać potrącenie składki. To CPAM przyznaje prawo do régime local — zwykle kasa właściwa dla miejsca zamieszkania.
3. Zaktualizuj carte Vitalei, gdy CPAM otworzy ci prawo do régime local.
4. Pobierz zaświadczenie o uprawnieniach (attestation de droitsi) z konta na ameli.fr — powinno zawierać wzmiankę o régime local.
5. Zgłoś się do swojej mutuelle. Składka na mutuelle jest w zasadzie niższa dla osób objętych régime local — ubezpieczyciel może poprosić o zaświadczenie z punktu 4.

Emeryci wysyłają do CPAM kopię decyzji emerytalnej z CARSAT Alsace-Moselle, w której jest wzmianka o prawie do régime local.

Kiedy tracisz prawo do régime local

Régime local nie jest przyznawany na zawsze. Możesz je stracić, gdy na przykład:

• zmieniasz pracę na pracę najemną poza Alzacją-Mozelą;
• przechodzisz z pracy najemnej na stanowisko urzędnika albo na własną działalność;
• jako bezrobotny znajdujesz pracę poza tymi departamentami albo przestajesz pobierać zasiłek związany z pracą, która dawała ci régime local;
• jako dziecko osoby objętej régime local kończysz 24 lata i nie pracujesz w Alzacji-Mozeli.

Musisz sam zgłosić zmianę sytuacji do CPAM. Jeśli tego nie zrobisz, przy kontroli kasa może zażądać zwrotu kwot wypłaconych niesłusznie w ramach régime local. Gdy przestajesz spełniać warunki, przestajesz też płacić składkę 1,3%.

Co zrobić, jeśli…

…pracodawca nie potrąca składki, a pracujesz w Alzacji-Mozeli

Przynależność jest obowiązkowa także dla pracodawcy, nawet jeśli siedziba firmy jest w innym regionie. Zapytaj dział kadr, czy twoje stanowisko zostało zgłoszone do régime local, i pokaż tę zasadę z oficjalnej strony régime local.

…mieszkasz w Alzacji, ale pracujesz w innym departamencie

O prawie do régime local pracownika decyduje praca wykonywana w Bas-Rhin, Haut-Rhin lub Moselle. Sam adres zamieszkania w tych departamentach nie wystarcza — wyjątkiem są członkowie rodziny i emeryci opisani wyżej.

…mutuelle nie obniżyła składki

Prześlij jej zaświadczenie o uprawnieniach z ameli.fr ze wzmianką o régime local i zapytaj o tańszą ofertę dla osób objętych tym systemem.

…nie wiesz, czy dana usługa jest refundowana wyżej

Zwroty liczy CPAM automatycznie. Sprawdź rozliczenie na koncie ameli albo pełną tabelę na stronie régime local.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. Ostateczną decyzję o prawie do régime local podejmuje twoja CPAM (u pracowników) lub CARSAT Alsace-Moselle (u emerytów).