Leczenie w Polsce, gdy jesteś ubezpieczony we Francji: karta CEAM, zwrot kosztów z CPAM i leczenie planowe

Krótka odpowiedź: jeśli jesteś ubezpieczony/ubezpieczona we francuskim systemie (Assurance Maladiei) i jedziesz do Polski na urlop lub w odwiedziny, zabierz francuską kartę CEAM (carte européenne d'assurance maladie – to francuski odpowiednik polskiej EKUZ). Z nią leczysz się w Polsce w placówkach, które mają umowę z NFZ, na tych samych zasadach co osoby ubezpieczone w Polsce. Karta obejmuje leczenie niezbędne i nieplanowane – nie wizyty prywatne i nie leczenie, na które jedziesz celowo. Jeśli zapłaciłeś/zapłaciłaś za leczenie, możesz po powrocie złożyć wniosek o zwrot w CPAM.

Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy osób ubezpieczonych we francuskim systemie powszechnym (régime général), mieszkających we Francji metropolitalnej, które czasowo przebywają w Polsce. Osoby z systemu rolniczego (MSA) załatwiają te sprawy w MSA. Jeśli mieszkasz w Polsce, a ubezpieczenie płaci Francja (np. emeryt), potrzebny jest inny dokument – S1, a nie CEAM. DOM-TOM są poza zakresem poradnika.

Jak zamówić kartę CEAM

• Kartę może dostać każda osoba ubezpieczona we Francji, bez względu na obywatelstwo.
• Karta jest bezpłatna i imienna – każdy członek rodziny potrzebuje własnej karty, także dzieci poniżej 16 lat.
• Zamówisz ją bez dokumentów:
  • w aplikacji lub na stronie konta ameli (compte ameli),
  • w okienku swojej kasy CPAM,
  • telefonicznie pod numerem 3646 (przygotuj carte Vitalei).
• Zamów kartę z wyprzedzeniem – Service Public zaleca co najmniej 20 dni przed wyjazdem.

Wyjeżdżasz za kilka dni? Na koncie ameli możesz od razu pobrać certyfikat tymczasowy zastępujący kartę (certificat provisoire de remplacement). Jest ważny 3 miesiące i w Polsce okazujesz go zamiast karty.

Ważność karty: do 2 lat od wydania, ale nie dłużej niż twoje prawo do ubezpieczenia we Francji. Sprawdź datę ważności przed wyjazdem. Kartę możesz odnowić od dnia, w którym traci ważność, albo do 2 miesięcy wcześniej, jeśli nie obejmie całego twojego wyjazdu.

Co obejmuje CEAM w Polsce

Z kartą CEAM masz prawo do świadczeń, które są medycznie niezbędne w czasie pobytu – o tym, co jest niezbędne, decyduje lekarz, biorąc pod uwagę twój stan zdrowia i długość pobytu. Dotyczy to także:

• chorób przewlekłych i wcześniejszych schorzeń,
• ciąży i porodu.

Leczysz się w publicznym systemie – w Polsce oznacza to placówki z umową z NFZ (oznaczone logo NFZ). Listę znajdziesz w wyszukiwarce NFZ lub w wojewódzkim oddziale NFZ.

Przy każdej wizycie okaż kartę CEAM (lub certyfikat tymczasowy). Warto mieć przy sobie także dokument tożsamości.

Co CEAM nie obejmuje

• Wizyt w prywatnych gabinetach i klinikach bez umowy z NFZ. Po powrocie kasa może czasem zwrócić część kosztów według stawek francuskich; część może też pokryć twoja mutuellei – sprawdź warunki swojej polisy.
• Leczenia planowego, czyli wyjazdu do Polski w celu leczenia (patrz niżej).
• Akcji ratunkowych i transportu medycznego do Francji (repatriacji) – na to potrzebne jest osobne ubezpieczenie podróżne.

Ile zapłacisz w Polsce

Płacisz tak samo jak osoba ubezpieczona w NFZ:

• Lekarz rodzinnyi (POZ) i szpital – świadczenia w ramach NFZ są bezpłatne; płatne są tylko świadczenia ponadstandardowe.
• Specjalista – zwykle potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ. Bez skierowania przyjmie cię m.in. ginekolog, dentysta, wenerolog, onkolog i psychiatra. Skierowanie nie jest potrzebne przy wypadku, urazie, zatruciu lub zagrożeniu życia.
• Dentysta – bezpłatny jest tylko podstawowy zakres świadczeń z wykazu NFZ; pozostałe usługi i materiały są płatne.
• Nagły przypadek – pogotowie wezwiesz pod numerem 999 lub 112. W nocy i w święta pomoc zapewniają placówki z umową z NFZ na nocną i świąteczną opiekę.
• Leki na receptę od lekarza z umową z NFZ kupisz w aptece po okazaniu karty. Zależnie od leku są bezpłatne, z odpłatnością 30% lub 50% limitu, za opłatą ryczałtową albo pełnopłatne.

Zapłaciłeś/zapłaciłaś za leczenie – jak odzyskać pieniądze

Karta CEAM nie jest kartą płatniczą. Jeśli musiałeś/musiałaś zapłacić (np. w placówce, która nie rozpoznała karty, albo bo nie miałeś/miałaś karty przy sobie), możesz po powrocie poprosić o zwrot kosztów we Francji.

1. Zachowaj wszystkie rachunki i dowody zapłaty z Polski.
2. Złóż wniosek o zwrot:
   • online – na koncie ameli, w usłudze zgłoszenia leczenia za granicą (Se faire rembourser des soins effectués à l'étranger),
   • albo na formularzu cerfa n°12267 (Soins reçus à l'étranger – Déclaration à compléter par l'assuré), dołączając rachunki.
3. Możesz wybrać, czy zwrot ma być liczony według stawek francuskich, czy stawek kraju leczenia (Polski).

Pamiętaj: CEAM działa tylko w publicznym systemie (placówki z umową z NFZ). Koszty wizyty prywatnej możesz czasem częściowo odzyskać po powrocie, w granicach francuskich stawek. Leczenie planowe bez zgody kasy (S2) nie jest zwracane w tym trybie.

Leczenie planowe w Polsce: dokument S2

Jeśli chcesz pojechać do Polski specjalnie na leczenie (np. zaplanowaną operację), karta CEAM nie wystarczy.

• Na leczenie planowe w ramach polskiego systemu potrzebny jest dokument S2 – zgoda francuskiej kasy na konkretne leczenie. Uprzednia zgoda jest obowiązkowa m.in. wtedy, gdy leczenie wymaga co najmniej jednej nocy w szpitalu albo kosztownej aparatury (np. rezonans magnetyczny, tomografia, leczenie nowotworów) – bez niej kasa nie zwróci kosztów.
• O S2 trzeba wystąpić we Francji, z dużym wyprzedzeniem przed wyjazdem – listownie do lekarza-konsultanta ośrodka CNSE (CPAM 56, TSA 99 998, 56003 Vannes cedex), dołączając szczegółowe zaświadczenie lekarza prowadzącego (choroba, planowane leczenie, uzasadnienie leczenia za granicą, kraj i placówka, daty leczenia). Kasa ma 2 tygodnie na decyzję.
• S2 obejmuje tylko wskazane w nim leczenie. Termin i warunki uzgadniasz z polską placówką, a dokument okazujesz przy każdej wizycie.

Co zrobić, jeśli…

…zapomniałeś/zapomniałaś karty CEAM

Pobierz certyfikat tymczasowy na swoim koncie ameli – możesz go wydrukować lub pokazać w placówce. Jeśli to niemożliwe i musisz zapłacić, zachowaj rachunki i po powrocie złóż wniosek o zwrot.

…przychodnia w Polsce nie chce przyjąć karty

Sprawdź, czy placówka ma umowę z NFZ – tylko takie przyjmują pacjentów z kartą europejską. W razie wątpliwości zadzwoń na infolinię NFZ lub do wojewódzkiego oddziału NFZ.

…mieszkasz w Polsce, a pracujesz lub masz emeryturę we Francji

To inna sytuacja niż urlop. Do zapisania się do NFZ w Polsce potrzebny jest dokument S1 wydany przez francuską kasę – CEAM tu nie wystarcza.