Przemoc wobec osoby starszej we Francji: numer 3133 i zgłoszenie do urzędów

Jeśli podejrzewasz, że osoba starsza albo dorosła osoba z niepełnosprawnością jest krzywdzona we Francji, możesz zadzwonić pod 3133. Numer działa codziennie od 9.00 do 20.00, a rozmowa jest bezpłatna. W bezpośrednim zagrożeniu życia lub bezpieczeństwa dzwoń jednak od razu po służby ratunkowe: 112, 17 lub 15, zależnie od sytuacji.

Godziny i daty dotyczące numeru 3133 i formularza: stan na 01.06.2026 według Mon Parcours Handicap; obowiązki zgłoszenia: stan na 06.03.2026 według Service-Public.

Kiedy zgłosić niepokojącą sytuację?

Francuskie określenie maltraitance obejmuje przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną i finansową, ale także zaniedbanie. Może chodzić o odmawianie jedzenia, higieny lub potrzebnej opieki, poniżanie, izolowanie od bliskich albo wykorzystywanie pieniędzy osoby zależnej.

Nie musi to być jednorazowe brutalne zdarzenie. Problem może wynikać z powtarzających się zachowań albo zaniechań, również w placówce opiekuńczej. Zwróć uwagę na niewyjaśnione obrażenia, wycofanie, lęk przed konkretną osobą, brak podstawowej opieki lub nietypowe operacje finansowe. Sam sygnał nie dowodzi jeszcze przemocy, ale uzasadnia rozmowę z osobami przyjmującymi zgłoszenia pod numerem 3133.

Mon Parcours Handicap wskazuje, że z 3133 można skorzystać także w razie wątpliwości lub obaw — nie trzeba mieć pewności, że doszło do przemocy.

3133 zastąpił dawny numer 3977

Zmiana obowiązuje od 1 marca 2026 r. Pod 3133 może zadzwonić sama osoba krzywdzona albo każda osoba zaniepokojona sytuacją dorosłej osoby, która ma trudności z obroną swoich praw — z rodziny, sąsiedztwa, spośród opiekunów lub personelu.

Rozmowę prowadzą przeszkolone osoby. Analizują sytuację i wskazują, co robić dalej. Zgłoszenia dotyczące przemocy mogą trafiać do właściwej regionalnej agencji zdrowia ARS, rady departamentu conseil départemental lub odpowiedniej administracji społecznej, np. DDETS. W innych przypadkach 3133 kieruje do właściwej pomocy.

Możesz poprosić o anonimowość, użyć pseudonimu i zastrzec, że nie chcesz oddzwonienia. Według ARS osoba dzwoniąca dostaje e-mailem informację o dalszym biegu sprawy. Działanie numeru i przekazywanie spraw opisuje ARS Hauts-de-France.

Zagrożenie jest teraz: co zrobić?

Nie czekaj na otwarcie infolinii ani na odpowiedź na formularz, gdy ktoś jest właśnie atakowany, ma poważne obrażenia albo potrzebuje pilnej pomocy medycznej.

3133 jest usługą wsparcia i zgłaszania przemocy, a nie zamiennikiem interwencji ratunkowej. Taki podział wskazuje ARS.

Zgłoszenie online także poza godzinami infolinii

Od 28 maja 2026 r. dostępny jest formularz pozwalający przekazać zgłoszenie pisemne o dowolnej porze. Informuje o nim Mon Parcours Handicap.

Wejdź do oficjalnej usługi „Santé et social : faire une réclamation ou un signalement”. Strona początkowa umożliwia założenie konta lub zalogowanie się. Można zgłosić sprawę własną albo innej osoby, dotyczącą placówki, osoby opiekującej się zawodowo, osoby bliskiej lub innej osoby.

Dołączaj tylko dokumenty związane ze sprawą, np. korespondencję z placówką. Instrukcja tego formularza prosi, aby nie przesyłać dokumentacji zdrowotnej ani dokumentów medycznych. Dostępność formularza przez całą dobę nie oznacza natychmiastowej interwencji.

Dla osób głuchych i niedosłyszących Mon Parcours Handicap podaje odnośnik do platformy 3133 z tłumaczeniem na język migowy. Formularz zaplanowania rozmowy z 3133 i właściwe zgłoszenie pisemne to odrębne usługi — wybierz tę, której potrzebujesz.

Kiedy trzeba zawiadomić także urząd lub organy ścigania?

W przypadku osoby będącej świadkiem, nieobjętej tajemnicą zawodową, Service-Public opisuje obowiązek zgłaszania przemocy wobec osoby starszej: przemoc, którą widzisz, trzeba zgłosić. Przy poważnych sytuacjach, takich jak pozbawianie jedzenia czy napaść seksualna, trzeba oprócz 3133 zawiadomić właściwe organy administracyjne.

Jeżeli osoba przebywa w domu opieki EHPAD albo innym domu dla osób starszych, właściwe są zazwyczaj ARS i rada departamentu miejsca placówki. Można skontaktować się z nimi telefonicznie, e-mailem lub listownie. Na obszarze Métropole de Lyon kompetencje departamentu ma metropolia; trzeba wybrać ten właściwy urząd, zamiast automatycznie kierować pismo do departamentu Rhône.

Przy bezpośrednim zagrożeniu osoba będąca świadkiem ma obowiązek zawiadomić organy sądowe — prokuratora republiki (procureur de la République) właściwego dla miejsca placówki, telefonicznie lub listem poleconym z potwierdzeniem odbioru. Najpierw wezwij jednak służby ratunkowe; wysyłanie listu nie zapewni natychmiastowej ochrony. Kto widzi przemoc fizyczną i nie udziela pomocy, może odpowiadać za nieudzielenie pomocy osobie w niebezpieczeństwie (non-assistance à personne en danger).

Gdy zgłasza osoba z personelu opieki

Osoby wykonujące zawody medyczne, społeczne i medyczno-społeczne, np. w medycynie, pielęgniarstwie lub pracy socjalnej, obowiązuje tajemnica zawodowa. Mimo to osoba z personelu, która jest świadkiem przemocy wobec osoby starszej, może ją zgłosić pod 3133 oraz organom medycznym, administracyjnym i sądowym. Przy poważnym i bezpośrednim zagrożeniu, np. zagrożeniu życia, zgłoszenie jest obowiązkiem — jego zaniechanie może grozić odpowiedzialnością za nieudzielenie pomocy osobie w niebezpieczeństwie. Według Service-Public do zgłoszenia organom administracyjnym i sądowym potrzebna jest zgoda osoby pokrzywdzonej (stan na 06.03.2026 według Service-Public).

Osoby z personelu, które są świadkami przemocy albo mają obawy, także mogą zadzwonić pod 3133 (według ARS Hauts-de-France). Przy poważnym, bezpośrednim zagrożeniu nie zwlekaj z pomocą.

Poradnik dotyczy Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką. Właściwy adres ARS, urzędu lub prokuratury ustal według miejsca pobytu osoby krzywdzonej.