Prywatny plan emerytalny PER we Francji: ile możesz odliczyć od podatku w 2026 roku i kiedy wypłacisz pieniądze

Jeśli pracujesz we Francji i płacisz tu podatek dochodowy, wpłata na indywidualny plan emerytalny — FR: plan d'épargne retraite (PER) zmniejsza co do zasady twój dochód do opodatkowania. Na rok 2026 liczą się wpłaty zrobione do 31 grudnia 2026 r. Ile możesz odliczyć, zależy od osobistego limitu, który urząd skarbowy podaje w zawiadomieniu podatkowym (avis d'impôt). Pieniądze z PER są jednak co do zasady zablokowane do emerytury, a przy wypłacie podatek wraca. Ten poradnik wyjaśnia zasady podatkowe. Nie doradza wyboru konkretnego produktu ani banku.

Zakres terytorialny

Zasady opisane niżej są ogólnokrajowe i dotyczą Francji metropolitalnej z Korsyką. Service Public i impots.gouv.fr nie wskazują odrębnych reguł regionalnych. Terytoria zamorskie są poza zakresem tego poradnika.

Co to jest indywidualny PER

PER to długoterminowe oszczędzanie na emeryturę w banku albo u ubezpieczyciela. Indywidualny PER (PER individuel) możesz otworzyć sam, niezależnie od pracodawcy:

• trzeba mieć co najmniej 18 lat (od 1 stycznia 2024 r. nie można założyć nowego PER dla dziecka);
• nie ma warunku zawodowego: PER może mieć pracownik, osoba prowadząca działalność, bezrobotny, osoba niepracująca i emeryt;
• nie ma górnej granicy wieku przy otwarciu, ale po 70. roku życia wpłaty nie dają już odliczenia (patrz niżej).

PER prowadzony przez firmę (np. PERO, PERECO, dawny PERCO) to osobny temat. Wpłaty pracodawcy do takich planów mogą jednak zmniejszać twój limit odliczenia w PER indywidualnym.

Jak działa odliczenie od podatku

Dobrowolne wpłaty na PER zrobione przed 70. rokiem życia odlicza się od dochodu do opodatkowania. To nie jest zwrot całej wpłaty: oszczędzasz tyle, ile wynosi podatek od odliczonej kwoty, więc korzyść zależy od twojej stawki podatku.

Odliczenie jest regułą, ale możesz z niego zrezygnować. Wtedy wpłata jest „nieodliczona”, a przy wypłacie ta część kapitału nie jest opodatkowana. Wybór zgłaszasz zarządzającemu planem przy każdej wpłacie.

Jeśli we Francji nie płacisz podatku dochodowego albo płacisz bardzo niski, odliczenie niewiele ci da, a pieniądze i tak będą zablokowane. Warto to policzyć przed wpłatą.

Ile możesz odliczyć w 2026 roku

Limit (plafond de déduction) ustala się osobno dla każdego członka gospodarstwa podatkowego. Na 2026 r. wynosi:

Limit zmniejszają m.in.:

• obowiązkowe składki na dodatkowe emerytury w firmie (część pracownika i pracodawcy),
• dopłaty pracodawcy (abondement) do firmowych planów PERCO, PERECO lub PERO — w granicach kwoty zwolnionej z podatku (jej wysokość zależy od rocznego pułapu Sécurité sociale i zmienia się co roku),
• dni z konta czasu pracy (CET) lub niewykorzystanego urlopu przekazane do firmowego planu emerytalnego.

Kwoty 4 710 € i 37 680 € dotyczą limitu na 2026 r. W kolejnych latach będą inne.

Gdzie sprawdzić swój limit

Urząd skarbowy wylicza limit automatycznie. Znajdziesz go w zawiadomieniu podatkowym (avis d'impôt) — limit na 2026 r. jest w zawiadomieniu wydanym w 2026 r. za dochody z 2025 r. Zawiadomienie pobierzesz z konta na impots.gouv.fr.

Niewykorzystany limit z poprzednich lat

Do limitu z bieżącego roku dodajesz niewykorzystaną część limitów z wcześniejszych lat. Najpierw zużywa się najstarszy limit.

Ustawa budżetowa na 2026 r. wydłużyła okres przenoszenia z 3 do 5 lat. Według Service Public:

• niewykorzystany limit z 2024 r. możesz wykorzystać do 2027 r.,
• niewykorzystany limit z 2025 r. — do 2028 r.,
• niewykorzystany limit z 2026 r. i kolejnych lat — przez 5 lat.

Zmiana dotyczy opodatkowania dochodów od 2026 r. Osoby prowadzące działalność, które odliczają wpłaty od dochodu z działalności, mają osobne zasady.

Zmiana od 2026 roku: wpłaty po 70. roku życia

Od 1 stycznia 2026 r. wpłaty na PER zrobione przez osobę, która w dniu wpłaty ma 70 lat lub więcej, nie są już odliczane od dochodu. Wpłacać nadal można. Przy wypłacie te środki traktuje się jak wpłaty nieodliczone: kapitał z nich nie jest opodatkowany podatkiem dochodowym, a podatek dotyczy zysków.

Jak wpisać wpłaty w deklaracji

Wpłaty na PER wykazujesz w zeznaniu rocznym 2042, w części 6 „Charges déductibles”, w rubryce dotyczącej oszczędzania na emeryturę (Épargne-retraite):

• kratki 6NS i 6NT są zwykle wstępnie wypełnione na podstawie danych od zarządzającego planem — sprawdź je z zaświadczeniem z banku lub od ubezpieczyciela;
• osoby prowadzące działalność, które odliczają wpłaty od dochodu z działalności, poprawiają te kwoty i wpisują je w kratkach 6OS i 6OT.

Wpłaty z 2026 r. wykażesz w deklaracji składanej wiosną 2027 r. (za dochody 2026).

Kiedy pieniądze są zablokowane i kiedy można je wypłacić wcześniej

Oszczędności w PER są zablokowane do przejścia na emeryturę albo do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego. Wcześniejsza wypłata (déblocage anticipé), jednorazowo, jest możliwa tylko w przypadkach:

• śmierci małżonka lub partnera w PACSi,
• inwalidztwa 2. lub 3. kategorii — twojego, dziecka, małżonka lub partnera w PACS,
• poważnej choroby, niepełnosprawności lub szczególnie poważnego wypadku dziecka na utrzymaniu,
• nadmiernego zadłużenia (komisja ds. zadłużenia zwraca się do zarządzającego planem),
• wyczerpania prawa do zasiłku dla bezrobotnych albo zakończenia funkcji członka zarządu firmy (co najmniej 2 lata bez umowy o pracę i bez emerytury),
• likwidacji sądowej (liquidation judiciaire) kończącej działalność,
• zakupu głównego mieszkania (środki z obowiązkowych wpłat firmowych zostają zablokowane).

Wniosek wysyłasz do zarządzającego planem listem, najlepiej poleconym, z dokumentem tożsamości, numerem rachunku (RIB) i dokumentem potwierdzającym sytuację.

Odpowiedź na typowe pytanie: sam powrót do Polski nie jest na liście przypadków wcześniejszej wypłaty.

Jak opodatkowana jest wypłata

Podatek zależy od tego, czy wpłaty były odliczone, i od formy wypłaty.

Wcześniejsza wypłata

• Zdarzenia losowe (śmierć, inwalidztwo, zadłużenie, koniec zasiłku itd.): część odpowiadająca wpłatom jest zwolniona z podatku dochodowego i składek społecznych; zyski podlegają składkom społecznym.
• Zakup głównego mieszkania: jeśli wpłaty były odliczone, ich część jest opodatkowana jak dochód (bez ulgi 10%), ale bez składek społecznych; zyski podlegają podatkowi zryczałtowanemu (PFU). Jeśli wpłaty nie były odliczone, ich część jest zwolniona, a zyski podlegają PFU.

Wypłata na emeryturze w formie kapitału

• część z odliczonych wpłat: opodatkowana według skali podatkowej, bez ulgi 10%, bez składek społecznych;
• część z nieodliczonych wpłat: zwolniona;
• zyski: podatek zryczałtowany 31,4% od 2026 r. (12,8% podatku dochodowego + 18,6% składek społecznych; w 2025 r. było to 30%).

Wypłata na emeryturze w formie renty

Renta z odliczonych wpłat jest opodatkowana jak emerytura (z ulgą 10%), a składki społeczne płaci się od części renty zależnej od wieku przy pierwszej wypłacie. Renta z nieodliczonych wpłat jest opodatkowana tylko w części zależnej od wieku.

Przeniesienie PER do innego zarządzającego

Możesz przenieść PER do innego banku lub ubezpieczyciela. Jest to bezpłatne, jeśli plan ma co najmniej 5 lat. Wcześniej opłata może wynieść do 1% oszczędności.

Co zrobić, jeśli…

…planujesz wrócić do Polski

Oszczędności w PER zostaną zablokowane do emerytury także po wyprowadzce. Przed wpłatą zastanów się, czy odliczenie we Francji jest warte zamrożenia pieniędzy na wiele lat. O to, jak będzie opodatkowana wypłata z PER, gdy mieszkasz już w Polsce, zapytaj francuski urząd skarbowy albo doradcę podatkowego.

…masz niskie dochody lub nie płacisz podatku

Odliczenie zmniejsza dochód do opodatkowania. Jeśli i tak nie płacisz podatku, nie zyskasz na nim, a możesz zrezygnować z odliczenia przy wpłacie. Formą oszczędzania z dostępem do pieniędzy jest np. Livret A lub LDDS.

…bank proponuje ci PER pod koniec roku

Sprawdź w avis d'impôt, ile wynosi twój limit, zapytaj o wszystkie opłaty (przy wpłacie, roczne, za zarządzanie) i o ryzyko inwestycyjne. Wpłata ponad limit nie zostanie odliczona.