Emerytura wyższa o 10% za troje dzieci we Francji (majoration) i surcote parentale (podwyżka dla rodziców)

Jeśli po pracy we Francji masz za sobą wychowanie co najmniej trojga dzieci, twoja emerytura podstawowa z Assurance retraite (publiczne ubezpieczenie emerytalne w systemie ogólnym dla osób zatrudnionych, régime général) jest wyższa o 10% (według strony urzędowego portalu administracji Service Public z 14.08.2026). Dodatek to majoration (podwyższenie) emerytury; opracowanie serwisu informacyjnego o ochronie socjalnej Previssima nazywa go majoration de la retraite à partir du troisième enfant (podwyższenie emerytury od trzeciego dziecka). Dostaje go zarówno matka, jak i ojciec. Poradnik opisuje też surcote parentale – dodatkowe podwyższenie dla niektórych rodziców urodzonych 1 kwietnia 1965 r. lub później.

Poradnik dotyczy osób z systemu ogólnego (régime général) we Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce.

Kto dostaje dodatek 10%?

Dodatek przysługuje, gdy masz co najmniej troje dzieci. Liczą się:

• twoje własne dzieci;
• dzieci, które były na twoim utrzymaniu albo na utrzymaniu osoby, z którą jesteś w związku małżeńskim, jeśli ich wychowanie trwało co najmniej 9 lat przed ich 16. urodzinami (według strony Service Public z 14.08.2026).

Przykład: masz dwoje własnych dzieci, a od 5. roku życia wychowujesz też dziecko osoby, z którą jesteś w związku małżeńskim, aż do jego pełnoletności. Dziecko było na waszym utrzymaniu przez ponad 9 lat przed 16. urodzinami, więc liczy się jako trzecie.

Dodatek dostają oboje rodzice – każde do swojej emerytury.

Ile wynosi i jak jest liczony?

• Emerytura podstawowa z Assurance retraite rośnie o 10% (według strony Service Public z 14.08.2026).
• Jeśli masz surcote (podwyższenie za pracę dłuższą niż wymagana), 10% liczy się od całej emerytury razem z surcote.

Przykład obliczeniowy (kwota umowna): przy emeryturze podstawowej 900 € miesięcznie dodatek 10% daje 990 €.

Uwaga: poradnik dotyczy emerytury podstawowej z Assurance retraite. Emerytura uzupełniająca (Agirc-Arrco) ma osobne zasady.

Czy trzeba o niego prosić?

Assurance retraite podaje, że emerytura jest automatycznie zwiększana o 10%. Dokumenty potwierdzające dzieci składasz razem z wnioskiem o emeryturę. Twoja regionalna kasa emerytalna (Carsat, Caisse d'assurance retraite et de la santé au travail) skontaktuje się z tobą, jeśli będzie potrzebowała dodatkowych dokumentów – zależnie od tego, czy chodzi o twoje własne dziecko, czy o dziecko przez ciebie wychowywane.

Przygotuj zawczasu dokumenty potwierdzające twoje dzieci, a przy dzieciach osoby, z którą jesteś w związku małżeńskim, lub dzieciach wychowywanych – także dokumenty potwierdzające, że były na waszym utrzymaniu przez co najmniej 9 lat przed 16. urodzinami. Jakich dokumentów potrzeba, wskaże Carsat.

Czy dodatek jest opodatkowany?

Tak. Dodatek za dzieci jest opodatkowany razem z emeryturą. W zeznaniu podatkowym emerytury wpisuje się w rubrykach 1AS–1DS łącznie z dodatkiem rodzinnym (majoration pour charges de famille) – tak podaje broszura podatkowa za 2026 r. z francuskiego portalu skarbowego impots.gouv.fr.

Czym jest surcote parentale?

To osobne podwyższenie emerytury o 1,25% za każdy kwartał, maksymalnie za 4 kwartały, czyli do 5% (według strony Service Public z 14.08.2026). Przysługuje, jeśli spełniasz wszystkie warunki:

1. data urodzenia: 1 kwietnia 1965 r. lub później;
2. masz co najmniej jeden kwartał przyznany w związku z dzieckiem (macierzyństwo, adopcja, wychowanie dziecka, dziecko z niepełnosprawnością albo urlop rodzicielski);
3. przed osiągnięciem minimalnego ustawowego wieku emerytalnego masz już liczbę kwartałów wymaganą do emerytury w pełnej wysokości.

Podstawą prawną surcote parentale jest art. L351-1-2-1 kodeksu zabezpieczenia społecznego (Code de la sécurité sociale).

Liczą się kwartały wypracowane w roku przed osiągnięciem minimalnego wieku emerytalnego, ponad wymaganą liczbę. Wysokość możesz oszacować w usłudze „Estimer le montant de ma retraite” (oszacuj wysokość mojej emerytury) w przestrzeni osobistej na stronie Assurance retraite.

Kwartały za dzieci — w skrócie

Niezależnie od dodatku 10%, za każde dziecko urodzone lub przysposobione jako małoletnie przysługują dodatkowe kwartały ubezpieczenia (majorations de durée d'assurance) (według strony Service Public z 14.08.2026):

• 4 kwartały za macierzyństwo lub adopcję;
• 4 kwartały za wychowanie dziecka w ciągu 4 lat od urodzenia lub adopcji – po 1 kwartale za każdy rok wspólnego zamieszkania z dzieckiem (nieprzerwanie co najmniej rok), pod warunkiem że nie odebrano ci władzy rodzicielskiej (stan według strony L'Assurance retraite).

Ponadto, aby dostać kwartały za wychowanie, każde z rodziców musi mieć co najmniej 8 kwartałów w obowiązkowych systemach emerytalnych z poniższej listy (stan według strony L'Assurance retraite):

• obowiązkowy system emerytalny państwa ze strefy stosowania rozporządzeń europejskich (zone d'application des règlements européens), czyli państwa, w którym obowiązują unijne przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego – także Polski;
• systemy emerytalne Zgromadzenia Narodowego (Assemblée nationale), Senatu (Sénat) i urzędników tych izb;
• systemy emerytalne francuskich wspólnot zamorskich (collectivités d'outre-mer) Saint-Pierre i Miquelon, Polinezji Francuskiej oraz Wallis i Futuny;
• obowiązkowe systemy emerytalne Nowej Kaledonii;
• system emerytalny Majotty (Mayotte).

Warunku 8 kwartałów nie stosuje się, jeśli dziecko było przez ciebie wychowywane samodzielnie nieprzerwanie przez co najmniej rok w ciągu 4 lat od urodzenia lub adopcji, ani wobec osoby trzeciej wychowującej dziecko (tiers éduquant), którą sąd wyznaczył jako jedyną (stan według strony L'Assurance retraite).

Kwartały za macierzyństwo dostaje zawsze matka. Przy dzieciach urodzonych lub przysposobionych przed 2010 r. matka dostaje automatycznie także kwartały za wychowanie (łącznie 8); ojciec może je dostać tylko w szczególnych sytuacjach, np. po śmierci matki przed pełnoletnością dziecka albo gdy wykaże, że sam wychowywał dziecko przez co najmniej rok w ciągu 4 lat od urodzenia lub adopcji (1 kwartał za każdy taki rok). Kwartały za urlop rodzicielski (congéi parental d'éducation) nie łączą się z kwartałami za macierzyństwo, adopcję i wychowanie — przyznaje się wariant korzystniejszy. Jeśli płacono składki do kilku kas emerytalnych, dzieci uwzględnia tylko jedna z nich (według strony Service Public z 14.08.2026).

Przy dzieciach urodzonych lub przysposobionych od 2010 r. 2 z 4 kwartałów za wychowanie dostaje automatycznie matka, a pozostałe 2 rodzice mogą podzielić. Jeśli nie złożą wyboru w ciągu 6 miesięcy od 4. urodzin dziecka (albo 4. rocznicy adopcji), wszystkie 4 dostaje matka; para tej samej płci dzieli je po połowie (według strony Service Public z 14.08.2026). Jeśli w tym terminie jedno z rodziców zgłosi sprzeciw, 2 sporne kwartały dostaje to, które wykaże, że głównie wychowywało dziecko przez dłuższy czas; bez takiego dowodu każde z rodziców dostaje po 1 kwartale. Podobnie dzieli się kwartały za adopcję: 2 z 4 dostaje automatycznie matka, a pozostałe 2 rodzice mogą podzielić (według strony Service Public z 14.08.2026).

Przy dacie urodzenia 1 kwietnia 1965 r. lub późniejszej i co najmniej jednym kwartale za dziecko minimalny wiek emerytalny obniża się o rok (według strony Service Public z 14.08.2026).

Od 1 września 2026 r. u rodziców, którym przysługują niektóre kwartały za dzieci, średni roczny dochód do obliczenia emerytury liczy się z 24 najlepszych lat (kwartały za jedno dziecko) albo z 23 najlepszych lat (za dwoje lub więcej dzieci). Według L'Assurance retraite nowy sposób liczenia zostanie wdrożony w ciągu 2027 r.; emerytury przyznane wcześniej zostaną przeliczone automatycznie, z wyrównaniem i bez żadnych formalności.

Najczęstsze pytania

Odpowiedzi według strony Service Public z 14.08.2026.

Czy ojciec też dostanie 10% więcej?

Tak. Dodatek przysługuje i ojcu, i matce, każdemu z rodziców do jego emerytury.

Mam dwoje dzieci — czy dostanę coś?

Dodatek 10% wymaga co najmniej trojga dzieci. Przy jednym lub dwojgu dzieciach możesz mieć kwartały za dzieci i – przy spełnieniu warunków – surcote parentale.

Czy liczą się dzieci osoby, z którą jestem w związku małżeńskim?

Tak, jeśli były na twoim utrzymaniu albo na utrzymaniu osoby, z którą jesteś w związku małżeńskim, a ich wychowanie trwało co najmniej 9 lat przed ich 16. urodzinami.

Poradnik opiera się na stronach Service Public, L'Assurance retraite i impots.gouv.fr oraz na opracowaniu Previssima.