Dyskryminacja przy zatrudnieniu

Dla kandydatów i pracowników sektora prywatnego we Francji metropolitalnej z Korsyką.

Czy odmowa jest dyskryminacją?

Decyzje w pracy muszą opierać się na kryteriach zawodowych. Pochodzenie, przynależność narodowa, ciąża czy wiek nie mogą o nich decydować. Ochrona dotyczy rekrutacji, a także wynagrodzenia, awansu, szkoleń i zwolnienia.

Prawo wymienia 25 zakazanych kryteriów, m.in. pochodzenie, przynależność narodową (nation) i język, którym się posługujesz (zdolność wypowiadania się w języku innym niż francuski). Informacje, o które pyta rekruter, mają służyć wyłącznie ocenie twoich kompetencji. CNIL — francuski organ ochrony danych — wskazuje, że możesz odmówić odpowiedzi na pytanie o plany posiadania dzieci. Kandydatka nie musi ujawniać ciąży.

Zabezpiecz materiał

Zbierz materiały, które wskazują na dyskryminację: zeznania świadków, pisemną korespondencję z osobą, która podjęła decyzję (SMS-y, e-maile), wyniki testu sytuacyjnego (testing). Najlepiej, żeby były datowane. W pracy dołącz odpowiednie oceny, zakresy zadań lub listy płac.

Przed sądem pracy (conseil de prud’hommes) przedstawiasz fakty sugerujące dyskryminację; pracodawca wykazuje obiektywne uzasadnienie. W postępowaniu karnym nie działa takie przeniesienie ciężaru dowodu: obowiązuje domniemanie niewinności.

Bezpłatna pomoc rzecznika

Rzecznik praw (Défenseur des droits) pomaga poufnie i bezpłatnie. Zadzwoń pod 3928, koszt połączenia lokalnego, lub wybierz czat na Antidiscriminations.fr: poniedziałek–piątek 9:30–19, poza świętami.

Na czacie podajesz nazwisko i e-mail. Prawnik ocenia, czy to dyskryminacja; jeśli tak, może poprosić o wypełnienie formularza online i przesłanie dowodów (np. korespondencji ze sprawcą). Formularz uzyskasz też u delegata rzecznika w miejscu zamieszkania. Kontakt nie gwarantuje uznania dyskryminacji.

Możliwy wynik to mediacja, transakcja wymagająca zatwierdzenia prokuratora albo skierowanie sprawy do prokuratora. Mediacja trwa najwyżej 3 miesiące i może być raz przedłużona. Jeśli sprawca odrzuci transakcję, Défenseur kieruje sprawę do prokuratora. Niezależnie od tego możesz złożyć zawiadomienie karne w ciągu 6 lat.

Sąd pracy: odrębny wniosek

Także odrzucony kandydat może zakwestionować odmowę zatrudnienia przed sądem pracy. Masz na to 5 lat od ujawnienia dyskryminacji.

Przygotuj podpisany i datowany wniosek z danymi stron, opisem sprawy i żądanymi kwotami. Dołącz dowody wraz z ich wykazem (bordereau). Złóż wniosek w sekretariacie sądu (greffe) albo wyślij go pocztą, w tylu egzemplarzach, ilu jest pozwanych, oraz jeden egzemplarz dla sądu. Opłata (timbre fiscal électronique) wynosi 50 euro (stan na 26.10.2026 według Service Public); nie płacisz jej, jeśli masz pomoc prawną (aide juridictionnelle). Adwokat nie jest obowiązkowy. Bezpłatnie może cię reprezentować przedstawiciel związkowy (défenseur syndical). Sprawa zaczyna się od próby ugody; nierozwiązane kwestie rozstrzyga sąd.

Zawiadomienie karne i zgłoszenie w pracy

Plainte — zawiadomienie karne złóż na wybranym komisariacie lub w żandarmerii: 6 lat od ostatniego dnia czynu. Udział jako partie civile — pokrzywdzony dochodzący odszkodowania pozwala żądać naprawienia szkody.

Pracownik może zgłosić dyskryminację inspekcji, związkom, przedstawicielom załogi lub pracodawcy niebędącemu sprawcą. Zgłaszający i świadkowie są chronieni przed odwetem, poza świadomie fałszywymi zarzutami.