Prawo do błędu we Francji: pomyłka w deklaracji do CAF, Urssaf lub fiskusa bez kary

Poradnik dotyczy osób i firm załatwiających sprawy we Francji metropolitalnej z Korsyką. Prawo do błędu (droit à l’erreur) pozwala poprawić pomyłkę bez sankcji, gdy spełniasz warunki. Obejmuje m.in. CAFi — kasy świadczeń rodzinnych, urząd zatrudnienia France Travaili, ubezpieczenie zdrowotne, Urssafi — instytucję pobierającą składki społeczne i fiskus.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Łącznie: nie znałeś reguły lub popełniłeś błąd pierwszy raz, działasz w dobrej wierze oraz korygujesz sytuację samodzielnie albo w terminie wyznaczonym przez urząd. To administracja wykazuje złą wiarę lub oszustwo. Prawo do błędu nie jest jednak przyzwoleniem na błędy: nie dotyczy osób, które powtarzają błąd, ani oszustów.

Czego ochrona nie obejmuje?

Braku lub spóźnionego złożenia deklaracji, oszustwa, rażącego błędu lub poważnego zaniedbania. Wyłączenia dotyczą też sankcji wynikających z prawa UE, ochrony zdrowia, środowiska i bezpieczeństwa, umów, działań regulatorów wobec nadzorowanych profesjonalistów oraz sprzecznych zobowiązań międzynarodowych.

Pominięcie informacji w złożonej deklaracji to inna sytuacja niż niezłożenie deklaracji. Prawo do błędu obejmuje deklarację błędną lub niepełną, ale nie jest prawem do spóźnienia: deklaracja niezłożona albo złożona po terminie nie mieści się w jego zakresie.

Jak poprawić pomyłkę?

Skontaktuj się z właściwą instytucją z własnej inicjatywy i popraw błędne dane. Urząd może też sam wezwać cię do korekty w wyznaczonym terminie — wtedy dokonaj jej w tym terminie. Przykład z Service Public: jeśli nie zgłosiłeś France Travail podjęcia pracy, sam zaktualizuj swoją sytuację; unikniesz w ten sposób wypłat, które potem trzeba by zwrócić.

Po korekcie administracja poprawia dane, informuje cię o dalszym postępowaniu i — przy pierwszym błędzie popełnionym w dobrej wierze — nie nakłada sankcji, tylko doradza, jak uniknąć powtórki.

W France Travail błąd popełniony w dobrej wierze i po raz pierwszy zgłaszasz e-mailem do swojego doradcy (conseiller référent). Korektę zeznania podatkowego opisuje osobny poradnik o korekcie deklaracji i reklamacji.

Brak kary nie oznacza braku należności

Jeżeli błędne dane zmieniły twoje prawo do świadczeń, nienależnie wypłaconą kwotę trzeba zwrócić. Nienależne świadczenie trzeba zwrócić także w dobrej wierze: zwrot nie jest karą. France Travail wprost zastrzega, że może żądać zwrotu świadczeń wypłaconych nienależnie, bo nadpłata nie jest sankcją. Dalsza procedura: nadpłata i zwrot świadczeń CAF.