List z Assurance Maladie o badaniu raka: bezpłatna mammografia, test na raka jelita i badanie szyjki macicy we Francji

Krótka odpowiedź: list z kasy ubezpieczenia zdrowotnego z zaproszeniem na badanie przesiewowe (FR: dépistage organisé) to propozycja bezpłatnego badania, a nie obowiązek ani wezwanie. Francja prowadzi trzy krajowe programy: rak piersi (kobiety 50–74 lata, mammografia co 2 lata), rak jelita grubego (kobiety i mężczyźni 50–74 lata, test z kału co 2 lata) i rak szyjki macicy (kobiety 25–65 lat). Badania w ramach programu pokrywa Assurance Maladiei, a przy mammografii z zaproszeniem nie płacisz z góry.

Zakres terytorialny

Programy są ogólnokrajowe i obowiązują w całej Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli. Zaproszenia na wszystkie trzy badania wysyła twoja kasa ubezpieczenia zdrowotnego (Assurance Maladie) — pocztą i na konto ameli. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

Trzy programy w skrócie

Rak piersi: mammografia od 50. do 74. roku życia

Kto dostaje zaproszenie

Program obejmuje kobiety w wieku od 50 do 74 lat, które nie mają objawów i nie mają czynników ryzyka poza wiekiem. Zaproszenie przychodzi co 2 lata od twojej kasy ubezpieczenia zdrowotnego. Jeśli nie zrobisz badania, możesz dostać do 2 przypomnień w ciągu maksymalnie 12 miesięcy.

Jak przebiega badanie

1. W liście znajdziesz listę radiologów uczestniczących w programie. Wybierasz dowolnego z nich i umawiasz wizytę.
2. Na wizytę zabierasz list z zaproszeniem.
3. Radiolog wykonuje mammografię i badanie piersi (oglądanie i badanie palpacyjne). Czasem dodaje USG.
4. Prawidłowe zdjęcia ogląda dodatkowo drugi, doświadczony radiolog.

Mammografia w programie jest pokrywana w 100% bez płacenia z góry po okazaniu zaproszenia. Dodatkowe badania zlecone przez radiologa są refundowane na zwykłych zasadach.

Badanie piersi przed 50. rokiem życia

Niezależnie od programu zaleca się, aby od 25. roku życia co najmniej raz w roku lekarz (ogólny lub ginekolog) albo położna (sage-femme) zbadali piersi.

Większe ryzyko

Jeśli masz objawy, chorowałaś wcześniej, masz obciążenia w rodzinie albo predyspozycję genetyczną, program nie jest dla ciebie właściwy — lekarz zaproponuje inną, dostosowaną kontrolę. Przy wysokim i bardzo wysokim ryzyku specjalna kontrola jest pokrywana w 100%.

Rak jelita grubego: test w domu od 50. do 74. roku życia

Program obejmuje kobiety i mężczyzn w wieku 50–74 lat, co 2 lata. Badanie polega na pobraniu w domu małej próbki kału i wysłaniu jej do analizy. Zestaw do badania (kit de dépistage) możesz dostać:

• w aptece,
• od pielęgniarki (infirmier diplômé d'État),
• od lekarza podczas zwykłej wizyty (nie trzeba umawiać osobnej),
• online na oficjalnej stronie zamówień zestawów, po zalogowaniu przez FranceConnect.

Farmaceuta, pielęgniarka albo lekarz upewni się, że rozumiesz instrukcję. Analiza jest pokrywana w 100%. Przy wysokim ryzyku (np. obciążenia w rodzinie) lekarz zaproponuje inne badanie.

Rak szyjki macicy: od 25. do 65. roku życia

Kogo dotyczy

Badanie jest zalecane kobietom w wieku 25–65 lat — także w ciąży, po menopauzie i zaszczepionym przeciw HPV. Szczepienie nie zastępuje badania.

Jakie badanie i jak często

Taki schemat zaleca Haute Autorité de santé (HAS), a te same odstępy podaje regionalna agencja zdrowia (ARS) w 2026 r.

Kto pobiera próbkę

Próbkę pobiera ginekolog, lekarz ogólny albo położna (sage-femme) — w gabinecie, ośrodku zdrowia, centrum planowania rodziny albo szpitalu. Laboratorium pobiera ją na receptę lekarską.

Ile kosztuje

Analizę cytologii albo testu HPV Assurance Maladie pokrywa w 100% bez płacenia z góry, jeśli pokażesz zaproszenie (papierowe albo z konta ameli). Pobranie próbki jest refundowane w 70% taryfy, a resztę zwykle pokrywa mutuellei. Kobiety, które nie zrobiły badania w zalecanym odstępie, dostają list z zaproszeniem od Assurance Maladie (od 2024 r.).

Co zrobić, jeśli…

…nie dostałaś zaproszenia na mammografię

Skontaktuj się ze swoją kasą ubezpieczenia zdrowotnego (CPAM). Sprawdź też, czy kasa ma twój aktualny adres — zwłaszcza jeśli niedawno się przeprowadziłaś albo dopiero zapisałaś się do Assurance Maladie. O zapisie i karcie Vitalei piszemy w poradniku Pierwsza carte Vitale po przyjeździe do Francji.

…badanie nie jest dla ciebie (np. niedawno robiłaś je w Polsce albo jesteś pod stałą kontrolą)

Przy raku piersi możesz wypełnić kwestionariusz wyłączenia (questionnaire d'exclusion) i wysłać go do CPAM. Kolejne zaproszenie przyjdzie 2 lata później. Jeśli badałaś się w Polsce, zabierz wyniki na wizytę do lekarza prowadzącego — pomoże ustalić termin następnego badania.

…nie masz lekarza prowadzącego

Test na raka jelita dostaniesz w aptece, a próbkę z szyjki macicy pobierze też położna. Jak znaleźć lekarza, opisujemy w poradniku Lekarz prowadzący (médecin traitant) we Francji.

…wynik jest nieprawidłowy

Nieprawidłowy wynik badania przesiewowego nie oznacza rozpoznania raka — oznacza, że potrzebne są dalsze badania. Skontaktuj się z lekarzem. Dalsze badania są refundowane na zwykłych zasadach, a przy wysokim ryzyku obowiązują osobne zasady kontroli.

Ten poradnik opisuje zasady ogólne programów i nie zastępuje porady lekarza. Programy są przeznaczone dla osób bez objawów — jeśli coś cię niepokoi, nie czekaj na zaproszenie, tylko idź do lekarza.