Ubezpieczenie samochodu we Francji: obowiązkowe OC, bonus-malus i zmiana ubezpieczyciela

Krótka odpowiedź: we Francji każdy samochód przeznaczony do jazdy musi mieć ubezpieczenie OC (assurance responsabilité civile, potocznie assurance au tiers) — nawet jeśli długo stoi nieużywany albo w prywatnym garażu. Jazda bez OC to przestępstwo: grozi grzywna do 3 750 € i kary dodatkowe (np. zawieszenie prawa jazdy, konfiskata auta). Wysokość składki zależy m.in. od współczynnika bonus-malus: spada o 5% za każdy rok bez szkody z twojej winy i rośnie o 25% za każdą taką szkodę. Po pierwszym roku umowy możesz zmienić ubezpieczyciela w dowolnym momencie.

Zakres terytorialny

Zasady obowiązują w całej Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli. Departamenty zamorskie są poza zakresem tego poradnika.

Kto musi mieć OC

• Właściciel każdego pojazdu silnikowego przeznaczonego do jazdy we Francji.
• Obowiązek dotyczy także auta, które długo nie jeździ albo stoi w prywatnym garażu.
• Wyjątek: pojazd, który jest ewidentnie niezdolny do jazdy — ale to ty musisz umieć to udowodnić.
• Polisa zawarta za granicą (np. w Polsce) musi obejmować jazdę po Francji.

Co obejmuje OC, a co dodatkowe ubezpieczenia

OC (ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej) pokrywa szkody, które wyrządzisz innym: ich samochodom, budynkom, pieszym i pasażerom. Nie pokrywa szkód w twoim własnym aucie, jeśli to ty spowodowałeś wypadek. OC działa w całej Unii Europejskiej i w niektórych innych krajach.

Ubezpieczyciele oferują też ubezpieczenia dobrowolne — od pojedynczych dodatków (np. kradzież, pożar, szyby) po pełne ubezpieczenie „tous risques” (odpowiednik szerokiego AC). Ich zakres i cena zależą od oferty.

Kary za jazdę bez ubezpieczenia

Sąd może też orzec kary dodatkowe, m.in.:

• zawieszenie prawa jazdy do 3 lat;
• unieważnienie prawa jazdy z zakazem zdawania go ponownie do 3 lat;
• prace społeczne albo grzywnę w stawkach dziennych;
• obowiązkowy kurs bezpieczeństwa ruchu na twój koszt;
• unieruchomienie lub konfiskatę samochodu.

Bonus-malus: jak liczy się twoja zniżka

Francuscy ubezpieczyciele stosują współczynnik bonus-malus (coefficient de réduction-majoration), który mnoży składkę.

• Start: współczynnik 1.
• Rok bez szkody z twojej winy: współczynnik spada o 5% (np. 1 → 0,95). Najniższy możliwy to 0,50 — osiągasz go po 13 latach bez szkód.
• Szkoda z twojej winy: współczynnik rośnie o 25%; przy winie częściowej — o 12,5%. Najwyższy możliwy to 3,5.
• Powrót do 1: po 2 kolejnych latach bez szkody z twojej winy współczynnik z malusem wraca automatycznie do 1.

Nie wpływają na współczynnik m.in.: kradzież, pożar, stłuczenie szyby i siła wyższa. O tym, kto ponosi winę, decydują ubezpieczyciele na podstawie dokumentów — nie ty ani drugi kierowca.

Historia ubezpieczenia z Polski

Źródła urzędowe nie opisują, czy francuski ubezpieczyciel uwzględni twoją bezszkodową jazdę w Polsce. Zanim kupisz polisę, zapytaj o to kilku ubezpieczycieli i przygotuj zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia od polskiego ubezpieczyciela (najlepiej z tłumaczeniem na francuski). Decyzja należy do ubezpieczyciela.

Relevé d'information — twoja historia ubezpieczenia

Relevé d'information to zaświadczenie od ubezpieczyciela, które zawiera:

• twój aktualny współczynnik bonus-malus;
• listę szkód z twojej winy z ostatnich 5 lat.

Ubezpieczyciel wysyła je co roku przy odnowieniu umowy, a na żądanie — w dowolnym momencie. Jest niezbędne przy zmianie ubezpieczyciela: na jego podstawie nowa firma wylicza składkę.

Po rozwiązaniu umowy poproś o nie byłego ubezpieczyciela — także wtedy, gdy wypowiedzenie wysłał za ciebie nowy ubezpieczyciel. Według INC były ubezpieczyciel ma 15 dni na odpowiedź; jeśli nie odpowie, wyślij przypomnienie.

Jak zmienić ubezpieczyciela

Po pierwszym roku umowy — w każdej chwili

Po upływie pierwszego roku możesz wypowiedzieć umowę w dowolnym momencie, bez podawania powodu i bez kar. Wypowiedzenie działa po 1 miesiącu od otrzymania go przez ubezpieczyciela, a niewykorzystana część składki zostaje zwrócona. Przy obowiązkowym OC wypowiedzenie wysyła za ciebie nowy ubezpieczyciel — w większości przypadków nie możesz zrobić tego sam/sama. Dzięki temu auto nie zostaje bez ochrony ani na jeden dzień.

Na koniec pierwszego roku

• Ubezpieczyciel musi ci przypomnieć o możliwości wypowiedzenia (avis d'échéance) co najmniej 15 dni przed terminem. Jeśli przypomnienie przyjdzie za późno, masz 20 dni od jego wysłania.
• Bez czekania na przypomnienie obowiązuje 2-miesięczny okres wypowiedzenia przed rocznicą umowy.

Szczególne sytuacje

• Sprzedaż lub darowizna auta: umowa zostaje zawieszona od dnia następnego po dacie przekazania wpisanej w dowodzie rejestracyjnym. Wypowiedzenie — z 10-dniowym terminem.
• Przeprowadzka, zmiana pracy, ślub, emerytura: poinformuj ubezpieczyciela listem poleconym w ciągu 15 dni od zdarzenia (z dokumentem). Wypowiedzenie z tego powodu jest możliwe w ciągu 3 miesięcy i działa po 1 miesiącu.

Gdy nikt nie chce cię ubezpieczyć

Jeśli kilka firm odmówiło ci OC, możesz zwrócić się do Bureau central de tarification (BCT). BCT może zobowiązać wybranego ubezpieczyciela do udzielenia obowiązkowego OC.

Co zrobić, jeśli…

…przyjeżdżasz do Francji z samochodem na polskich numerach i z polską polisą

Polska polisa OC działa w całej UE. Pamiętaj jednak, że po osiedleniu się we Francji obowiązują przepisy o rejestracji samochodu, a przy francuskiej rejestracji potrzebujesz polisy, która obejmuje jazdę po Francji. Zapytaj swojego ubezpieczyciela, jak długo i na jakich warunkach polisa obejmuje auto przy stałym pobycie we Francji.

…ubezpieczyciel wypowiedział ci umowę po szkodzie lub za brak płatności

Za niezapłaconą składkę ubezpieczyciel może rozwiązać umowę po wezwaniu listem poleconym i 30 dniach na zapłatę (plus 10 dni). Od razu szukaj nowej polisy — jazda bez OC grozi karami opisanymi wyżej. W razie odmów skorzystaj z BCT.

…sprzedajesz samochód

Zachowaj datę przekazania z certyfikatu sprzedaży i wypowiedz polisę — umowa zostaje zawieszona od dnia po przekazaniu.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. Warunki konkretnej polisy (zakres, wyłączenia, franszyza) sprawdzisz w umowie.