Podatek pobierany z pensji we Francji (prélèvement à la source): skąd stawka i jak ją zmienić

Krótka odpowiedź: podatek dochodowy z twojej pensji potrąca co miesiąc pracodawca, ale stawkę ustala urząd skarbowy, a nie dział kadr. Po złożeniu pierwszej deklaracji dostajesz stawkę osobistą, aktualizowaną co roku we wrześniu. Dopóki urząd jej nie zna (np. zaraz po przyjeździe do Francji), pracodawca stosuje stawkę domyślną zależną od wysokości pensji (od 0% do 43%). Stawkę możesz obniżyć lub podnieść w swoim koncie na impots.gouv.fr, gdy zmieniają się twoje dochody lub sytuacja rodzinna.

Zakres terytorialny

Zasady poboru u źródła są krajowe i dotyczą całej Francji metropolitalnej, w tym Korsyki i Alzacji-Mozeli. Poradnik opisuje osoby mieszkające we Francji. Osoby niemieszkające we Francji (nierezydenci) mają odrębne zasady – nie opisujemy ich tutaj. DOM-TOM są poza zakresem poradnika.

Jak działa pobór u źródła

Prélèvement à la sourcei (PAS) to pobieranie podatku w momencie, gdy dostajesz dochód. Kto potrąca podatek, zależy od rodzaju dochodu:

• pensja – pracodawca,
• emerytura – kasa emerytalna,
• zasiłek dla bezrobotnych – France Travaili,
• zasiłek chorobowy (dniówki) – Assurance Maladiei.

Kwotę potrąconego podatku i zastosowaną stawkę widzisz na pasku płacowym. Zobacz też: jak czytać francuski pasek płacowy.

Od niektórych innych dochodów – np. z wynajmu, alimentów, działalności na własny rachunek czy dochodów z zagranicy – urząd skarbowy pobiera zaliczki (acomptes) bezpośrednio z twojego konta bankowego, co miesiąc lub, pod pewnymi warunkami, co kwartał.

Jakie są rodzaje stawek

Para może zrezygnować ze stawki indywidualnej i wybrać wspólną stawkę gospodarstwa domowego – w deklaracji albo w usłudze „Gérer mon prélèvement à la source” na impots.gouv.fr.

Dlaczego po przyjeździe podatek jest wyższy

Jeśli nigdy nie składałeś/składałaś deklaracji we Francji, urząd nie ma danych do obliczenia stawki osobistej. Pracodawca stosuje wtedy stawkę domyślną – liczoną tylko od twojej pensji, bez uwzględnienia np. dzieci czy dochodów partnera. Dlatego potrącenie bywa wyższe, niż wynikałoby z twojej rzeczywistej sytuacji.

Po złożeniu pierwszej deklaracji dochodów (wiosną) urząd wyliczy stawkę osobistą i od września pracodawca zacznie ją stosować. Nadpłata z okresu stawki domyślnej zostanie wyrównana przy rozliczeniu rocznym.

Pamiętaj: deklarację dochodów trzeba złożyć co roku, niezależnie od wysokości dochodów – pobór u źródła jej nie zastępuje.

Kiedy stawka się zmienia

• Automatycznie co roku we wrześniu – na podstawie deklaracji złożonej wiosną.
• Na twój wniosek w ciągu roku – gdy zmieniają się dochody lub sytuacja rodzinna.
• Po zmianie sytuacji rodzinnej (ślub, PACS, narodziny lub adopcja dziecka, śmierć, rozwód lub rozwiązanie PACS) – zgłoś ją w swoim koncie w ciągu 60 dni.

Jak zmienić stawkę krok po kroku

1. Zaloguj się do swojego konta (espace Finances publiques) na impots.gouv.fr.
2. Wejdź w usługę „Gérer mon prélèvement à la source”.
3. Wybierz, co chcesz zmienić: obniżyć lub podnieść stawkę, wybrać stawkę wspólną zamiast indywidualnej albo zrezygnować z przekazywania stawki pracodawcy.
4. Przy zmianie stawki podaj szacunek dochodów i kosztów na bieżący rok (dochód netto do opodatkowania). Pomocny jest symulator na stronie urzędu.
5. Urząd przekazuje nową stawkę pracodawcy (lub kasie emerytalnej, France Travail) automatycznie. Zostanie zastosowana w ciągu 1–3 miesięcy – najpóźniej w trzecim miesiącu po wniosku.

Obniżenie stawki

Gdy twoje dochody spadły (np. przejście na część etatu, przerwa w pracy), możesz wnioskować o niższą stawkę. Warunek: nowe potrącenia muszą być niższe o ponad 5% od tych, które płaciłbyś/płaciłabyś przy obecnej stawce. Chodzi o różnicę w kwocie podatku, a nie o 5 punktów procentowych stawki.

Przykład: przy obecnej stawce zapłaciłbyś/zapłaciłabyś w roku 2000 € podatku z pensji, a po zmianie – 1850 €. Różnica wynosi 7,5%, więc możesz obniżyć stawkę.

Podwyższenie stawki

Gdy twoje dochody wzrosły, możesz od razu podnieść stawkę. Unikniesz w ten sposób dużej dopłaty przy rozliczeniu rocznym.

Zmieniona stawka obowiązuje do końca roku

Stawka zmieniona na twój wniosek obowiązuje tylko do 31 grudnia. Od 1 stycznia wraca stawka z ostatniej deklaracji. Jeśli twoje dochody nadal są inne niż w deklaracji, złóż wniosek ponownie (urząd wskazuje, że można to zrobić już od końca listopada).

Rezygnacja z przekazywania stawki pracodawcy (stawka neutralna)

Możesz nie przekazywać pracodawcy swojej stawki osobistej. Pracodawca stosuje wtedy stawkę neutralną według tabeli (0–43%).

• Zwykle stawka neutralna jest wyższa od osobistej – płacisz wtedy więcej z każdej pensji, a nadwyżkę odzyskujesz przy rozliczeniu rocznym.
• Jeśli stawka neutralna jest niższa od twojej osobistej, musisz co miesiąc sam/sama dopłacać różnicę urzędowi skarbowemu.

Rozliczenie roczne: dopłata albo zwrot

Po złożeniu deklaracji urząd porównuje podatek należny za poprzedni rok z sumą potrąceń.

• Za mało potrącono – dopłatę zobaczysz w decyzji podatkowej (avis d'impôt). Kwota do 300 € jest pobierana jednorazowo we wrześniu, a kwota powyżej 300 € – w czterech ratach od września do grudnia. Pobór u źródła za bieżący rok trwa równolegle.
• Za dużo potrącono – urząd zwraca nadpłatę. Aby zwrot trafił na właściwe konto, zaktualizuj dane bankowe w swoim koncie na impots.gouv.fr (Service Public zaleca zrobić to przed 1 lipca).

Jeśli masz trudności z zapłatą dopłaty, możesz poprosić urząd o rozłożenie płatności w czasie.

Co zrobić, jeśli…

…stawka na pasku wydaje się za wysoka

Sprawdź na pasku zastosowaną stawkę i porównaj ją ze stawką widoczną w twoim koncie na impots.gouv.fr (usługa „Gérer mon prélèvement à la source”). Pytania o samą stawkę kieruj do urzędu skarbowego (np. przez bezpieczną wiadomość w swoim koncie albo pod numerem 0809 401 401), a nie do działu kadr – pracodawca tylko stosuje stawkę, którą otrzymał.

…właśnie się pobraliście lub zawarliście PACS

Zgłoś zmianę w ciągu 60 dni w swoim koncie. Od września 2025 r. małżonkowie i partnerzy PACS mają domyślnie stawki indywidualne; jeśli wolicie wspólną stawkę gospodarstwa domowego, wybierzcie ją w usłudze „Gérer mon prélèvement à la source”.

…masz dochody z Polski

Od dochodów z zagranicy urząd może pobierać zaliczki bezpośrednio z konta. Sposób deklarowania dochodów z Polski i zasady unikania podwójnego opodatkowania to osobny temat – sprawdź je przed złożeniem deklaracji.