Aide juridictionnelle a wzrost dochodów — kiedy pomoc prawna może zostać cofnięta

Aide juridictionnelle — pomoc państwa w kosztach postępowania sądowego — może zostać cofnięta (retrait) całkowicie lub częściowo, jeśli twoje zasoby (dochody albo majątek) wzrosły w trakcie lub po zakończeniu postępowania tak, że przy pierwotnym wniosku pomocy by nie przyznano. Dotyczy to także zasobów uzyskanych dzięki orzeczeniu w sprawie, np. wysokiego świadczenia wyrównawczego (prestation compensatoire) przy rozwodzie.

Poradnik dotyczy postępowań we Francji metropolitalnej z Korsyką i decyzji biura pomocy prawnej — BAJ (bureau d'aide juridictionnelle). Nie obejmuje spraw przed Krajowym Sądem ds. Azylu (CNDA), gdzie obowiązują inne terminy.

Czy trzeba zgłosić wzrost dochodów?

Podpisując wniosek o aide juridictionnelle (formularz Cerfa 16146*04), zobowiązujesz się zgłaszać każdą zmianę danych podanych we wniosku.

Jak przebiega cofnięcie pomocy?

O cofnięcie może wnioskować każda osoba zainteresowana sprawą, np. strona przeciwna albo prokurator; cofnięcie może też nastąpić bez wniosku.

1. BAJ informuje cię o powodach, dla których rozważa cofnięcie pomocy.
2. Masz miesiąc od tego zawiadomienia na przedstawienie pisemnych uwag. Termin wynosi 2 miesiące, jeśli adwokat wyznaczony z urzędu (avocat commis d'office) otrzymał wynagrodzenie z aide juridictionnelle za udział w rozprawie, choć nie spełniasz warunków pomocy.
3. Jeśli BAJ stwierdzi, że twoje zasoby przekraczają progi uprawniające do pomocy, cofa ją całkowicie lub częściowo, zależnie od nowych zasobów.
4. Decyzję otrzymujesz w sposób, który potwierdza datę odbioru, np. e-mailem albo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Decyzja podaje powody cofnięcia, przy cofnięciu częściowym — koszty, których pomoc już nie obejmuje, oraz sposób odwołania. BAJ informuje o decyzji także twojego adwokata.

Jakie są skutki cofnięcia?

• Cofnięcie całkowite — musisz zapłacić albo zwrócić wszystkie koszty postępowania, z których cię zwolniono lub które pokryło państwo.
• Cofnięcie częściowe — płacisz albo zwracasz część kosztów; jej zakres ustala BAJ.

Zapłaty lub zwrotu można od ciebie żądać od chwili doręczenia decyzji o cofnięciu.

Jeśli BAJ cofnie pomoc w trakcie postępowania, państwo nie wynagradza adwokata. Przy wzroście twoich zasobów adwokat może zażądać od ciebie honorarium. Zwykle jego wysokość określa umowa o honorarium (convention d'honoraires) podpisana na początku postępowania. Jeśli pomoc zostanie cofnięta po zakończeniu postępowania, adwokata wynagradza państwo, a ty zwracasz tę kwotę Skarbowi Państwa (Trésor public).

Jak się odwołać od decyzji BAJ?

Masz 15 dni od doręczenia decyzji BAJ. Odwołanie nie wymaga szczególnej formy, ale musisz podać jego powody i dołączyć kopię zaskarżonej decyzji. W typowej sprawie złóż je osobiście w BAJ albo wyślij listem poleconym za potwierdzeniem odbioru; odrębne zasady przekazania odwołania obowiązują w sprawach przed sądem administracyjnym apelacyjnym (cour administrative d'appel) i Conseil d'État. BAJ przekazuje odwołanie organowi właściwemu do jego rozpatrzenia.