Nękanie dziecka w collège lub lycée: zgłoszenie, ochrona i pomoc 3018

Jeżeli dziecko jest nękane, zgłoś sprawę dyrekcji szkoły i poproś o konkretne środki ochrony. Możesz równolegle skorzystać z bezpłatnej pomocy 3018 oraz złożyć zawiadomienie na policji. Szkolne postępowanie nie zastępuje ochrony prawnej, a pomoc dziecku nie powinna czekać na zakończenie ustalania wszystkich okoliczności.

Poradnik dotyczy szkół średnich niższego i wyższego stopnia — collège i lycée — we Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką. Opisuje krajowy program przeciwdziałania nękaniu pHARe i protokół reagowania Ministerstwa Edukacji.

Co zgłosić, nawet jeżeli nie masz pewności, czy to nękanie?

Nękanie szkolne, po francusku harcèlement scolaire, może obejmować powtarzające się wyzwiska, poniżanie, izolowanie, groźby, przemoc fizyczną albo działania w internecie. Może trwać również poza budynkiem szkoły.

Nie wymagaj od dziecka samodzielnego udowodnienia przestępstwa. Opisz fakty: kto co zrobił, kiedy, gdzie, jak często i z jakim skutkiem. Nawet pojedynczy poważny incydent wymaga zgłoszenia, choć jego kwalifikacja prawna może być inna. W bezpośrednim zagrożeniu wezwij policję pod 17; osoba z trudnościami w słyszeniu lub mówieniu może korzystać z systemu alarmowego 114.

Komu napisać w szkole?

Skontaktuj się z dyrekcją placówki — chef d’établissement. Sygnał może przyjąć także osoba ucząca, wychowawcza, z działu życia szkolnego (vie scolaire), personel pielęgniarski lub socjalny szkoły.

Poproś o rozmowę z dyrekcją i szkolnym koordynatorem do spraw nękania. Po rozmowie ustnej warto wysłać krótkie podsumowanie przez oficjalny kanał szkoły. To praktyczny sposób uporządkowania ustaleń, a nie warunek uzyskania ochrony.

Przygotuj:

• imię i nazwisko dziecka, klasę oraz dane kontaktowe rodziców lub opiekunów;
• chronologię zdarzeń z datami, miejscami i nazwiskami osób, które widziały zdarzenia, jeżeli są znane;
• wiadomości, e-maile, adresy profili oraz zrzuty ekranu;
• opis wpływu sytuacji na funkcjonowanie dziecka i informacje o wcześniejszych zgłoszeniach;
• pytanie o natychmiastową ochronę i termin kolejnego kontaktu z rodziną.

Zapisuj także reakcje szkoły i nowe zdarzenia. Nie publikuj materiałów na grupie rodziców i nie organizuj konfrontacji z osobą podejrzewaną o nękanie.

Co szkoła powinna zrobić po zgłoszeniu?

Protokół ministerialny dla collège i lycée przewiduje rozmowę z dzieckiem oraz natychmiastowe środki ochrony. Mogą obejmować wskazanie zaufanej osoby dorosłej, zwiększoną czujność personelu i wsparcie bliskich dziecku osób z klasy. Rodzice powinni poznać podjęte działania.

Dyrekcja i koordynator ustalają fakty. Rozmowy z osobami podejrzewanymi o nękanie, osobami będącymi świadkami i ich rodzicami prowadzi się oddzielnie. Szkoła rejestruje sytuację i działania w systemie Faits établissement, który informuje właściwych koordynatorów departamentalnych i akademickich.

Ochrona nie kończy się na jednym spotkaniu. Protokół przewiduje bieżące sprawdzanie sytuacji dziecka, regularny kontakt z rodziną i, zależnie od potrzeb, udział personelu psychologicznego, społecznego lub zdrowotnego. Na spotkaniu poproś o ustalenie, do kogo dziecko ma zgłosić się podczas następnej przerwy, lekcji lub kolejnego incydentu.

Czy osoba dręcząca musi zostać usunięta ze szkoły?

Dyrekcja ma obowiązek wszcząć postępowanie dyscyplinarne wobec osoby nękającej. Rodzaj sankcji zależy jednak od okoliczności i ciężaru zdarzeń. Możliwe jest trwałe wykluczenie z placówki, lecz samo zgłoszenie nie oznacza automatycznie takiej decyzji. Gdy zachowanie osoby nękającej stanowi ryzyko dla bezpieczeństwa lub zdrowia innych osób uczących się, można ją skreślić z listy i przenieść do innej placówki.

W sytuacji poważnego, utrzymującego się nękania dyrekcja powinna zawiadomić prokuratora. Jeżeli przemoc trwa mimo działań placówki, możliwa jest pomoc zespołu departamentalnego. W korespondencji opisuj, co wydarzyło się po pierwszej interwencji: takie informacje pozwalają ocenić, czy zastosowane środki chronią dziecko.

Jak pomaga 3018 przy nękaniu i cyberprzemocy?

3018 działa codziennie od 9.00 do 23.00. Połączenie jest bezpłatne, anonimowe i poufne. Z pomocy mogą skorzystać dziecko, jego rodzice lub opiekunowie oraz osoby będące świadkami. Dostępna jest także aplikacja 3018.

Stowarzyszenie e-Enfance, które prowadzi usługę, przyjmuje internetowe zgłoszenia szkodliwych treści. Przygotuj datę i godzinę zdarzenia, link do publikacji albo identyfikator konta, opis problemu i posiadane materiały. Formularz pyta również o dotychczasowe zgłoszenia oraz oczekiwaną pomoc. Zespół może interweniować w sprawie usunięcia treści i informować o postępach e-mailem; nie oznacza to gwarancji usunięcia każdego materiału w określonym czasie.

Zapisz dowody przed ich ewentualnym zniknięciem. Samo zablokowanie konta może ograniczyć kontakt z osobą nękającą, ale nie przekazuje automatycznie sprawy szkole ani organom ścigania.

Kiedy można złożyć zawiadomienie na policji?

Nękanie szkolne jest przestępstwem. Zawiadomienie, czyli plainte, można złożyć w dowolnym komisariacie policji lub jednostce żandarmerii, a także pisemnie do właściwego prokuratora. Dziecku może towarzyszyć jedno z rodziców albo inna osoba, która je ustawowo reprezentuje. Postępowanie szkolne i karne mogą toczyć się równolegle.

Zabierz uporządkowaną chronologię, dane osób będących świadkami, wiadomości i pozostałe dowody. Brak nazwiska osoby prowadzącej anonimowe konto nie przekreśla zgłoszenia — możliwe jest zawiadomienie przeciwko osobie nieustalonej (plainte contre X). Zachowaj potwierdzenie przyjęcia.

Service Public według stanu na 04.11.2025 wskazuje sześcioletni termin na wniesienie zawiadomienia, liczony od zdarzeń. Nie warto jednak odkładać działania: szybkie zabezpieczenie wiadomości i ustalenie osób, które widziały zdarzenia, pomaga wyjaśnić sprawę, a dziecko potrzebuje ochrony teraz.

Jak przygotować najbliższą rozmowę ze szkołą?

Ustal z dzieckiem, czego się obawia i przy której dorosłej osobie czuje się bezpiecznie. Zapewnij, że odpowiedzialność za nękanie nie spoczywa na nim. Podczas spotkania zadaj cztery konkretne pytania: jakie zabezpieczenia działają od dziś, kto jest osobą kontaktową, kiedy szkoła przekaże informację o dalszych krokach i co zrobić, jeśli wydarzy się kolejny incydent. Po spotkaniu zachowaj własną notatkę. Te ustalenia pozwalają oceniać skuteczność pomocy, zamiast ograniczać rozmowę do ogólnego zapewnienia, że szkoła zajmuje się sprawą.