Niepłacone alimenty we Francji: zasiłek ASF (allocation de soutien familial) z Caf i odzyskiwanie przez ARIPA

Krótka odpowiedź: jeśli wychowujesz dziecko sama lub sam, a drugi rodzic od co najmniej miesiąca nie łoży na nie albo płaci mniej niż 200,78 € miesięcznie, możesz wystąpić do Caf (lub MSA) o zasiłek na wsparcie rodziny — FR: allocation de soutien familial (ASF). Od 1 kwietnia 2026 r. ASF wynosi 200,78 € miesięcznie na dziecko. Gdy alimenty są ustalone wyrokiem lub innym tytułem wykonawczym, ale nie są płacone, agencja ds. odzyskiwania alimentów — FR: Agence de recouvrement et d'intermédiation des pensions alimentaires (ARIPA) może za darmo zająć się ich odzyskaniem od drugiego rodzica.

Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy Francji metropolitalnej z Korsyką. Zasady w departamentach i terytoriach zamorskich (DOM-TOM) nie są tu opisane, a dostępność niektórych usług ARIPA poza metropolią jest ograniczona — sprawdź ją w swojej Caf. Osobno opisujemy sytuację, w której drugi rodzic mieszka w Polsce lub w innym kraju.

Czym jest ASF?

ASF to świadczenie rodzinne dla rodzica, który sam utrzymuje dziecko pozbawione wsparcia finansowego jednego lub obojga rodziców. Wypłaca je kasa świadczeń rodzinnych — FR: caisse d'allocations familiales (Caf), a osobom z systemu rolniczego kasa ubezpieczeń rolniczych — FR: Mutualité sociale agricole (MSA).

ASF może działać na trzy sposoby:

Według ARIPA ASF może też być przyznana na stałe, np. gdy drugi rodzic zmarł albo nie uznał dziecka.

ASF nie zależy od dochodu. Nie zastępuje jednak wyroku: tam, gdzie alimentów nie ustalono, Caf oczekuje, że sprawa trafi do sądu.

Kto ma prawo do ASF?

Według Service Public musisz spełnić wszystkie warunki jednocześnie:

• mieszkasz sama lub sam — ASF jest odbierana, gdy żyjesz w parze;
• mieszkasz we Francji (ogólne warunki świadczeń rodzinnych);
• masz na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko, na które drugi rodzic od co najmniej miesiąca nie łoży albo płaci alimenty niższe niż 200,78 € miesięcznie.

ARIPA dodaje, że ASF dotyczy dziecka, którego jesteś ojcem lub matką, a także dziecka przyjętego pod opiekę (enfant recueilli), pozbawionego wsparcia jednego lub obojga rodziców.

Rejestracja w Caf ani złożenie wniosku nie oznaczają, że świadczenie zostanie przyznane. Caf sprawdza twoją sytuację i sytuację drugiego rodzica.

Gdy drugi rodzic nie jest w stanie płacić

Service Public wskazuje, że Caf lub MSA może wypłacać ASF także wtedy, gdy drugi rodzic nie może płacić, np. jest niewypłacalny, bezrobotny, w więzieniu albo pobiera RSA. Kasa sprawdza wtedy jego sytuację i informuje cię, czy musisz wystąpić o ustalenie alimentów.

Gdy alimentów nie ustalono

ASF jest wypłacana przez 4 miesiące. Aby otrzymywać ją dłużej, w tym czasie:

• jeśli nie masz żadnego orzeczenia — wystąp do sędziego rodzinnego — FR: juge aux affaires familiales (JAF) w sądzie właściwym dla twojego miejsca zamieszkania (ARIPA wskazuje sąd właściwy dla miejsca zamieszkania dzieci);
• jeśli masz orzeczenie, które nie ustaliło alimentów — wystąp do tego samego sędziego o jego zmianę.

Po 4 miesiącach Caf lub MSA prosi o dokument potwierdzający, że sprawa została wszczęta.

Od 1 marca 2026 r. przy wszczęciu sprawy cywilnej przed tribunal judiciaire (także u JAF) płaci się 50 € opłaty — elektroniczny znaczek skarbowy (FR: timbre fiscal) kupowany online. Nie płacisz jej, jeśli masz pomoc prawną z urzędu (FR: aide juridictionnelle); zwolniona jest też m.in. homologacja porozumienia rodzicielskiego (FR: convention parentale). Tytuł wykonawczy z Caf lub MSA (opisany niżej) nie wymaga sprawy w sądzie.

Ile wynosi ASF?

Przykład podany przez ARIPA: jeśli drugi rodzic płaci w całości 50 € miesięcznie, Caf dopłaca 150,78 €.

Kwoty są waloryzowane co roku od 1 kwietnia. Kwota 200,78 € pochodzi ze strony Service Public zweryfikowanej 1.04.2026; starsze strony i poradniki mogą podawać niższe kwoty z poprzednich lat.

Czym zajmuje się ARIPA?

ARIPA to publiczna służba działająca przy Caf i MSA. Jej usługi są bezpłatne. Najważniejsze z nich:

Pośrednictwo w płatności alimentów

W ramach pośrednictwa finansowego — FR: intermédiation financière drugi rodzic płaci alimenty do ARIPA, a ARIPA co miesiąc przekazuje je tobie. Ma to zapobiegać zaległościom i konfliktom między rodzicami.

• Od 2023 r. pośrednictwo jest wprowadzane automatycznie przy orzeczeniach sądowych ustalających alimenty.
• Jeśli nie jesteście małżeństwem i alimenty są już ustalone, możesz wystąpić o pośrednictwo online. Zgoda drugiego rodzica nie jest potrzebna.
• Usługa nie dotyczy alimentów płaconych bezpośrednio dziecku ani świadczeń między byłymi małżonkami (np. prestation compensatoire).
• Dopóki ARIPA nie potwierdzi listownie daty uruchomienia pośrednictwa, drugi rodzic płaci tobie bezpośrednio. Gdy nie płaci, poinformuj Caf lub MSA.

Odzyskiwanie zaległych alimentów

Gdy alimenty są ustalone, a drugi rodzic nie płaci ich w całości lub w części, ARIPA może przejąć odzyskiwanie zaległości — FR: aide au recouvrement:

• najpierw bada, czy drugi rodzic jest wypłacalny;
• działania można podjąć od pierwszego miesiąca zaległości — najpierw polubownie, a w razie potrzeby przymusowo;
• pieniądze mogą być ściągane od drugiego rodzica, jego pracodawcy, banku lub innych podmiotów, które mają jego środki;
• nie musisz wcześniej zlecać sprawy komornikowi; jeśli otrzymujesz ASF jako zaliczkę, nie wszczynaj równolegle własnych działań.

Do pomocy w odzyskiwaniu nie jest wymagane samotne wychowywanie dziecka — ARIPA pomaga również, gdy jesteś w nowym związku. Potrzebny jest jednak tytuł wykonawczy ustalający alimenty, np. wyrok JAF, ugoda zatwierdzona przez sędziego, umowa rozwodowa za porozumieniem stron złożona u notariusza, akt notarialny albo tytuł wykonawczy wydany przez Caf lub MSA.

Uwaga na okres zaległości: Service Public i strona przeglądowa ARIPA mówią o odzyskiwaniu do 2 lat zaległości, a podstrona ARIPA o pomocy w odzyskiwaniu — do 5 lat, z dodatkowymi zasadami zależnymi od wieku dziecka (20 lat) i od tego, czy wyrok przewiduje pośrednictwo. Jaki okres obejmie twoja sprawa, potwierdzi ARIPA.

Tytuł wykonawczy bez sądu

Rodzice, którzy nie są małżeństwem i zgadzają się co do wysokości alimentów, mogą poprosić Caf lub MSA o wydanie tytułu wykonawczego — FR: titre exécutoire. Pozwala to uniknąć sprawy przed JAF. Gdy nie ma porozumienia, trzeba wystąpić do sędziego.

Jak złożyć wniosek?

O pośrednictwo finansowe i pomoc w odzyskiwaniu zaległości możesz wystąpić online na stronie ARIPA (pension-alimentaire.caf.fr).

Kroki:

1. Ustal, czy należysz do Caf, czy do MSA (MSA dotyczy systemu rolniczego).
2. Przygotuj dokumenty dotyczące alimentów (wyrok, ugodę, akt notarialny lub tytuł wykonawczy Caf/MSA), jeśli je masz.
3. Złóż wniosek o ASF; jeśli alimenty nie są płacone, zaznacz to i wystąp o pomoc w odzyskiwaniu.
4. Jeśli alimentów nie ustalono, w ciągu 4 miesięcy wystąp do JAF.
5. Zgłaszaj Caf lub MSA zmiany: zamieszkanie z partnerem, narodziny, rozstanie, utratę pracy, przeprowadzkę.

Jakie dokumenty przygotować?

Lista zależy od sytuacji i jest podana w samym formularzu (w formularzu MSA — na stronie 4). Najczęściej przydadzą się:

• formularz wniosku o ASF i deklaracja sytuacji (cerfa 12038 i 11423 w Caf);
• orzeczenie lub inny tytuł wykonawczy ustalający alimenty, jeśli istnieje;
• przy braku orzeczenia — po 4 miesiącach dokument potwierdzający wystąpienie do JAF;
• informacje o tym, od kiedy i w jakiej wysokości drugi rodzic nie płaci.

Nie zgadujemy pozostałych załączników — sprawdź listę w formularzu.

Co zrobić, jeśli…

…drugi rodzic mieszka w Polsce?

Źródła o ASF i ARIPA, które sprawdziliśmy, nie opisują sytuacji, gdy drugi rodzic mieszka za granicą. Zapytaj Caf lub MSA, czy w twojej sytuacji przysługuje ASF i czy ARIPA może dochodzić alimentów.

Service Public opisuje osobną drogę dla wierzyciela we Francji, gdy dłużnik alimentacyjny mieszka za granicą:

• alimenty muszą być ustalone tytułem wykonawczym (wyrokiem, zatwierdzoną ugodą lub aktem pozasądowym);
• kompletny wniosek wysyłasz do biura ds. dochodzenia alimentów — FR: bureau du recouvrement des créances alimentaires (RCA) przy francuskim Ministerstwie Europy i Spraw Zagranicznych, pocztą lub e-mailem; biuro może pomóc w skompletowaniu dokumentów;
• RCA przekazuje sprawę organowi centralnemu kraju, w którym mieszka dłużnik; w przypadku kraju Unii Europejskiej, takiego jak Polska, podstawą jest rozporządzenie (WE) nr 4/2009;
• adwokat nie jest obowiązkowy; przy niskich dochodach możesz wystąpić o pomoc prawną z urzędu (aide juridictionnelle);
• jeśli dłużnik ma we Francji konto, majątek lub dochody, możliwe jest przymusowe ściągnięcie zaległości we Francji.

Dane kontaktowe RCA według Service Public: tel. +33 (0)1 43 17 90 01, e-mail obligation.alimentaire@diplomatie.gouv.fr.

…zamieszkam z nowym partnerem?

ASF jest odbierana, gdy żyjesz w parze — zgłoś zmianę Caf lub MSA bez zwłoki. Pomoc ARIPA w odzyskiwaniu zaległości nie zależy natomiast od tego, czy jesteś w związku.

…drugi rodzic płaci, ale mało?

Jeśli płaci w całości alimenty niższe niż 200,78 € na dziecko, wystąp o ASF różnicową. Nie zostanie wypłacona, gdy różnica jest mniejsza niż 15 €.

…dłużnika nie da się odnaleźć?

Przy dłużniku za granicą RCA może prowadzić poszukiwania z zagranicznymi organami. Gdy te nie przyniosą skutku, Service Public wskazuje możliwość złożenia zawiadomienia o przestępstwie porzucenia rodziny (abandon de famille), zagrożonym karą do 2 lat więzienia i 15 000 € grzywny.

…nie mam jeszcze żadnego wyroku?

Złóż wniosek o ASF i w ciągu 4 miesięcy wystąp do JAF. Jeśli nie jesteście małżeństwem i zgadzacie się co do kwoty, możesz zamiast tego poprosić Caf lub MSA o tytuł wykonawczy.