Założenie stowarzyszenia we Francji (association loi 1901): statut, rejestracja online, publikacja w JOAFE i odrębne zasady w Alzacji-Mozeli

Krótka odpowiedź: stowarzyszenie we Francji — FR: association loi 1901 — zakładacie, uchwalając statut na zebraniu założycielskim, a potem zgłaszając je w urzędzie ds. stowarzyszeń (greffe des associations) departamentu, w którym jest siedziba. Zgłoszenia można dokonać online (usługa e-création), osobiście albo pocztą. W ciągu 5 dni od kompletnego zgłoszenia dostajecie pokwitowanie z numerem RNA, a stowarzyszenie zostaje bezpłatnie ogłoszone w Dzienniku Urzędowym stowarzyszeń (JOAFE). Urzędowa strona nie stawia warunku obywatelstwa francuskiego — w liście członków zarządu podaje się po prostu narodowość. W Alzacji-Mozeli (Bas-Rhin, Haut-Rhin, Moselle) obowiązują inne zasady: co najmniej 7 członków, wpis do rejestru w sądzie i płatne ogłoszenie w gazecie.

Zakres terytorialny

Poradnik rozdziela dwa systemy:

• Francja metropolitalna poza Alzacją-Mozelą (w tym Korsyka) — stowarzyszenia na podstawie ustawy z 1 lipca 1901 r., zgłoszenie w greffe des associations, publikacja w JOAFE;
• Alzacja-Mozela — departamenty Bas-Rhin, Haut-Rhin i Moselle — prawo lokalne: wpis do rejestru stowarzyszeń w sądzie (tribunal judiciaire lub tribunal de proximité).

Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

Zasady ogólne (poza Alzacją-Mozelą)

1. Zebranie założycielskie i statut

Przygotujcie i uchwalcie na zebraniu założycielskim (assemblée générale constitutive):

• statut (statuts) — z nazwą, celem i siedzibą stowarzyszenia;
• protokół zebrania (procès-verbal).

Ustalcie też, kto wchodzi do zarządu (osoby odpowiedzialne za administrację — dirigeants).

2. Dokumenty do zgłoszenia

W zgłoszeniu podajecie:

• nazwę stowarzyszenia ze statutu (do 250 znaków) i ewentualny skrót;
• cel — w brzmieniu, które ma się ukazać w JOAFE;
• adres siedziby (i adres korespondencyjny, jeśli inny);
• datę zebrania założycielskiego.

Załączacie:

• kopię protokołu zebrania założycielskiego, podpisaną przez co najmniej jednego członka zarządu (z imieniem i nazwiskiem podpisującego);
• datowany i podpisany egzemplarz statutu, podpisany przez co najmniej dwóch członków zarządu (imiona, nazwiska i funkcje);
• listę członków zarządu z imieniem i nazwiskiem, zawodem, adresem i narodowością;
• pełnomocnictwo podpisane przez członka zarządu — jeśli zgłoszenia dokonuje inna osoba;
• przy zgłoszeniu pocztą — zaadresowaną kopertę ze znaczkiem (taryfa do 20 g).

Uwaga: zgłoszenie może zostać odrzucone, jeśli w statucie, protokole lub pełnomocnictwie pojawi się data urodzenia. Nie wpisujcie jej.

3. Gdzie i jak zgłosić

Zgłoszenia dokonuje członek zarządu albo osoba z pełnomocnictwem, w greffe des associations departamentu siedziby stowarzyszenia:

• online — usługa e-création; jest też dostępna przez Le Compte Asso, rządowe konto online stowarzyszeń (lecompteasso.associations.gouv.fr);
• osobiście w greffe;
• pocztą.

4. Pokwitowanie i numer RNA

W ciągu 5 dni od otrzymania kompletnego zgłoszenia greffe wydaje pokwitowanie (récépissé):

• przy zgłoszeniu online — w przestrzeni stowarzyszenia w koncie Service-Public;
• w innych przypadkach — e-mailem albo pocztą.

Na pokwitowaniu jest numer RNA (krajowy rejestr stowarzyszeń — répertoire national des associations): litera W i 9 cyfr, nazywany też numéro de dossier. Zachowajcie pokwitowanie.

5. Bezpłatna publikacja w JOAFE

Wniosek o publikację jest częścią formularza zgłoszenia. Ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym stowarzyszeń i fundacji (Journal officiel des associations et fondations d'entreprise, JOAFE) jest bezpłatne:

• greffe przekazuje wniosek do wydawcy (DILA), który publikuje wyciąg (data zgłoszenia, nazwa, cel, siedziba) w ciągu 10 dni od otrzymania;
• ogłoszenia ukazują się we wtorki;
• czas przekazania z greffe zależy od prefektury i pory roku.

Potwierdzenie publikacji przechowujcie przez cały czas istnienia stowarzyszenia.

Alzacja-Mozela (Bas-Rhin, Haut-Rhin, Moselle)

Jeśli siedziba stowarzyszenia jest w jednym z tych trzech departamentów, obowiązuje prawo lokalne:

Pozostałe zasady w Alzacji-Mozeli:

• zgłoszenie jest możliwe także online, ale oryginał statutu z podpisami trzeba wysłać do sądu na papierze;
• statut musi określać m.in.: cel, nazwę, siedzibę, przyjmowanie i wystąpienie członków, składki, zasady zarządu i zwoływania zebrań oraz sposób zapisywania uchwał;
• pokwitowanie sąd wydaje w ciągu 5 dni od kompletnego zgłoszenia (przy zgłoszeniu online — pocztą na adres siedziby).

Koszt ogłoszenia zależy od gazety — urzędowa strona nie podaje kwoty.

Po rejestracji: co dalej

Przez Le Compte Asso możecie później załatwiać online inne sprawy stowarzyszenia:

• wpis do rejestru Sirene (numer SIREN) — potrzebny m.in. przy wnioskach o dotacje;
• zmiany (zarząd, nazwa, cel, siedziba, statut, dane kontaktowe) — e-modification;
• wnioski o dotacje od państwa, a czasem od samorządu — e-subvention;
• rozwiązanie stowarzyszenia — e-dissolution.

Konto bankowe, ubezpieczenie czy zatrudnianie pracowników to osobne sprawy — sprawdźcie ich warunki w banku, u ubezpieczyciela i w Urssafi.

Co zrobić, jeśli…

…w zarządzie są tylko Polacy

Urzędowa strona o zgłoszeniu stowarzyszenia nie wymienia warunku obywatelstwa — w liście członków zarządu podajecie narodowość każdej osoby. Zgłoszenie składacie po francusku, a statut musi być zrozumiały dla urzędu.

…zgłoszenie zostało odrzucone

Sprawdźcie, czy w dokumentach nie ma daty urodzenia (poza Alzacją-Mozelą), czy statut podpisało co najmniej dwóch członków zarządu, a protokół — co najmniej jeden, i czy lista zarządu zawiera wszystkie dane.

…nie wiecie, ile osób potrzeba do założenia (poza Alzacją-Mozelą)

Urzędowa strona o zgłoszeniu nie podaje minimalnej liczby założycieli. Statut muszą jednak podpisać co najmniej dwie osoby z zarządu.