# Układ zbiorowy we Francji (convention collective): jak sprawdzić, który cię obejmuje i co ci daje

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/uklad-zbiorowy-convention-collective-jak-sprawdzic-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Praca i bezrobocie › Układy zbiorowe i branże
- Stan informacji na dzień: 12.10.2026
- Zweryfikowano: 12.10.2026
- Ostatnia zmiana: 12.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Convention collective (F78, vérifié le 30.04.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F78)
  - [Code du travail numérique — Trouver sa convention collective](https://code.travail.gouv.fr/outils/convention-collective)
- Cytowanie: „Układ zbiorowy we Francji (convention collective): jak sprawdzić, który cię obejmuje i co ci daje”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 12.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/uklad-zbiorowy-convention-collective-jak-sprawdzic-francja/

---

Krótka odpowiedź: **układ zbiorowy** (FR: *convention collective*) to umowa wynegocjowana przez organizacje pracodawców i związki zawodowe dla danej **branży**. Ustala m.in. **minimalne stawki płac**, premie, dodatkowy urlop czy wyższe odprawy — często **korzystniej niż kodeks pracy**. To, który układ cię obejmuje, zależy od **głównej działalności twojego pracodawcy**. Jego **nazwa musi być na twoim pasku płacowym**, a każdy układ ma numer **IDCC**, po którym znajdziesz go za darmo na **Légifrance** albo w wyszukiwarce **Code du travail numérique**.

## Zakres terytorialny

Większość układów zbiorowych ma zasięg **krajowy** i obowiązuje w całej **Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli**. Niektóre układy są regionalne lub departamentalne — wtedy obowiązują tylko na swoim terenie. **Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem.**

## Co to jest układ zbiorowy i co może zawierać

Układ zbiorowy ustala zasady dla całej branży: warunki pracy, wynagrodzenia, urlopy oraz prawa i obowiązki pracodawców i pracowników. Z czasem uzupełniają go **porozumienia** (*accords*), **aneksy** (*avenants*) i **załączniki**. Porozumienia mogą być branżowe (*accords de branche*) albo zakładowe (*accords d'entreprise*).

Układ zbiorowy może:

- dawać **więcej niż kodeks pracy** — np. wyższą odprawę przy zwolnieniu lub przy przejściu na emeryturę;
- dawać prawa, których kodeks w ogóle nie przewiduje — np. **premię za staż**, **premię urlopową**, **dodatkowe dni urlopu za staż**;
- ustalać **minimalne stawki płac** dla poszczególnych stanowisk i zasady ich podwyżek;
- w niektórych sprawach ustalać zasady **mniej korzystne** niż kodeks — np. dodatek za nadgodziny **10%** zamiast 25%.

Dlatego warto znać swój układ — bez niego nie sprawdzisz, czy twoja stawka lub premia są prawidłowe.

## Kogo obejmuje

- Układ dotyczy pracowników na **CDI i CDD**, także w okresie próbnym. Niektóre grupy (np. przedstawiciele handlowi VRP) mogą być wyłączone ze względu na swój status.
- Muszą go stosować pracodawcy należący do organizacji, która go podpisała.
- Układ **rozszerzony** (*étendue*) decyzją ministra pracy obowiązuje **wszystkich pracodawców i pracowników w branży**, niezależnie od członkostwa w organizacjach.
- Pracodawca może też stosować układ **dobrowolnie**, np. gdy dla jego branży nie ma wynegocjowanego tekstu.

## Jak sprawdzić, który układ cię obejmuje

1. **Spójrz na pasek płacowy** (*bulletin de paie*). Nazwa układu zbiorowego **musi** się tam znaleźć. Może też być wpisana w umowie o pracę.
2. **Sprawdź informację od pracodawcy.** W ciągu **miesiąca od zatrudnienia** pracodawca musi przekazać ci **pisemny dokument** z listą tekstów, które obowiązują w firmie.
3. **Poszukaj numeru IDCC.** Każdy układ ma swój numer IDCC — po nim najłatwiej znaleźć właściwy tekst.
4. **Użyj wyszukiwarki** „Trouver sa convention collective” na stronie **Code du travail numérique** (code.travail.gouv.fr). Możesz wyszukać swoją firmę („Je cherche mon entreprise”) albo bezpośrednio układ zbiorowy („Je cherche uniquement une convention collective”).
5. **Kod działalności NAF/APE** pracodawcy (nadawany przez Insee) jest wskazówką, ale nie przesądza sprawy — decyduje **główna działalność** firmy. Jeśli kod pasuje do kilku układów, trzeba sprawdzić zakres każdego z nich.

## Gdzie przeczytać tekst układu

- **Légifrance** — układy rozszerzone w dziale „Droit national en vigueur”, a pozostałe w biuletynie urzędowym układów zbiorowych (*Bulletin officiel des conventions collectives*). Dostęp jest bezpłatny.
- **W miejscu pracy** — pracodawca musi mieć aktualny egzemplarz do wglądu (lub udostępnić go w intranecie, jeśli firma go ma).
- W jednostce administracji pracy w departamencie (**DDETS** / **DDETS-PP**).
- Płatną wersję PDF oferuje też serwis Vie-publique.fr.

Teksty są po francusku. Szukaj w nich przede wszystkim rozdziałów o **wynagrodzeniach minimalnych** (*salaires minima*, *grille de classification*), **premiach** (*primes*) i **urlopach** (*congés*).

## Co zrobić, jeśli…

### …pracodawca nie stosuje układu

Najpierw zapytaj pracodawcę na piśmie, który układ stosuje i dlaczego twoja stawka lub premia jest niższa. Jeśli naruszenie się potwierdzi, możesz zwrócić się do **inspekcji pracy** (*inspection du travail*), która może nałożyć sankcje, albo do **sądu pracy** (*conseil de prud'hommes*).

### …na pasku nie ma nazwy układu

To obowiązkowa informacja. Poproś pracodawcę o uzupełnienie i o pisemną listę obowiązujących tekstów.

### …nie wiesz, jak odczytać układ

Bezpłatnych informacji udziela infolinia **Allô Service Public**, a także regionalne służby Ministerstwa Pracy, które informują pracowników sektora prywatnego.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. Konkretne prawa zależą od twojego układu zbiorowego i porozumień w firmie.