# Śmierć bliskiej osoby we Francji: zgłoszenie zgonu, akt zgonu i sprowadzenie ciała lub urny do Polski

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/smierc-bliskiej-osoby-francja-akt-zgonu-sprowadzenie-do-polski/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Rodzina i dzieci › Spadek i sprawy po śmierci
- Stan informacji na dzień: 13.10.2026
- Zweryfikowano: 13.10.2026
- Ostatnia zmiana: 13.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Déclaration de décès (F909, vérifié le 09.10.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F909)
  - [Placówki RP we Francji (gov.pl) — Zaświadczenie na sprowadzenie zwłok lub prochów (szczątków) do kraju](https://www.gov.pl/web/francja/zaswiadczenie-na-sprowadzenie-zwlok-lub-prochow-szczatkow-do-kraju)
  - [Prefektura Loir-et-Cher (Démarche numérique) — Laissez-passer mortuaire lub zezwolenie na transport ciała poza Francję metropolitalną](https://demarche.numerique.gouv.fr/commencer/demande-de-laissez-passer-mortuaire-ou-d-autorisat)
  - [Assemblée nationale — Question écrite n° 36637, odpowiedź MSW (JO 19.11.2013): art. R. 2213-23 CGCT, transport ciała za granicę](https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/14/questions/QANR5L14QE36637)
  - [Starostwo Powiatowe w Kole (BIP) — Pozwolenie na sprowadzenie z zagranicy zwłok i szczątków ludzkich (karta z 04.02.2025)](https://www.bip.starostwokolskie.pl/plik,14536,wydawanie-pozwolenia-na-sprowadzenie-z-zagranicy-zwlok-ludzkich-i-szczatkow-ludzkich.pdf)
- Cytowanie: „Śmierć bliskiej osoby we Francji: zgłoszenie zgonu, akt zgonu i sprowadzenie ciała lub urny do Polski”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 13.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/smierc-bliskiej-osoby-francja-akt-zgonu-sprowadzenie-do-polski/

---

Krótka odpowiedź: jeśli bliska osoba zmarła w szpitalu albo w domu opieki (*Ehpad*), zgon zgłasza ta placówka w ciągu 24 godzin. Jeśli zmarła w domu albo w miejscu publicznym, lekarz stwierdza zgon, a zgłosić go może każda pełnoletnia osoba, najlepiej ktoś z rodziny, w merostwie — FR: *mairie* — gminy, w której nastąpił zgon. Obywatelstwo zmarłego nie ma tu znaczenia. Na tej podstawie merostwo sporządza akt zgonu (*acte de décès*). Jeśli chcesz pochować zmarłego w Polsce, potrzebujesz trzech rzeczy: francuskiego zezwolenia prefekta na transport trumny (albo urny) za granicę, polskiego pozwolenia starosty lub prezydenta miasta właściwego dla miejsca pochówku oraz zaświadczenia polskiego konsula. Konsul pobiera za nie 60 € i wydaje je najpóźniej w ciągu 3 dni od złożenia wniosku.

W praktyce większość formalności transportowych prowadzi zakład pogrzebowy. Ten poradnik pomoże ci zrozumieć, co i w jakiej kolejności się dzieje, oraz sprawdzić, czy niczego nie brakuje.

## Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy zgonu we Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką. Zasady zgłaszania zgonu z karty Service Public są takie same w całym kraju. Odczytana karta nie opisuje odrębnych reguł dla Alzacji-Mozeli.

Zezwolenie na transport ciała za granicę wydaje prefekt (albo podprefekt) departamentu, w którym zamknięto trumnę. Listę wymaganych dokumentów ustala prefektura, więc może się ona nieco różnić między departamentami.

Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego tekstu.

## Krok 1: stwierdzenie zgonu przez lekarza

Zgon musi stwierdzić uprawniony pracownik ochrony zdrowia. Zwykle jest to lekarz, który wystawia **zaświadczenie lekarskie o zgonie** — FR: *certificat de décès*. Według Service Public zaświadczenie może też wystawić m.in. lekarz na emeryturze, student medycyny trzeciego cyklu studiów we Francji albo, na określonych warunkach, pielęgniarka.

Zaświadczenie jest zwykle elektroniczne i trafia bezpośrednio do merostwa. W szpitalu i w placówce medyczno-socjalnej, takiej jak Ehpad, wersja elektroniczna jest obowiązkowa. Od 1 stycznia 2027 r. każda gmina ma być przygotowana na przyjmowanie zaświadczeń w formie elektronicznej.

Przy zgonie w miejscu publicznym, gdy przyczyna jest podejrzana albo zgon był gwałtowny, trzeba zawiadomić policję lub żandarmerię. Wtedy to one zgłaszają zgon, a pogrzeb może się odbyć dopiero po zgodzie prokuratury.

## Krok 2: zgłoszenie zgonu w merostwie

FR: *déclaration de décès*.

### Kto i kiedy zgłasza

| Gdzie nastąpił zgon | Kto zgłasza | Termin | Gdzie |
|---|---|---|---|
| Szpital, klinika, Ehpad | placówka | w ciągu 24 godzin | urząd stanu cywilnego gminy, w której nastąpił zgon, albo biuro stanu cywilnego szpitala |
| Dom | każda pełnoletnia osoba, najlepiej bliska, znająca dane zmarłego | brak ustawowego terminu, ale jak najszybciej | *mairie* gminy, w której nastąpił zgon |
| Miejsce publiczne | każda pełnoletnia osoba po stwierdzeniu zgonu przez lekarza; przy podejrzanej przyczynie — policja lub żandarmeria | jak najszybciej | *mairie* gminy, w której nastąpił zgon |

Placówka może poprosić cię o książeczkę rodzinną (*livret de famille*) albo dokument tożsamości zmarłego.

Zgłoszenie może za ciebie złożyć także **zakład pogrzebowy** (*opérateur funéraire*). Potrzebuje do tego twojego pełnomocnictwa (*mandat*). Wynagrodzenie za tę czynność wynika z umowy z zakładem.

### Jakie dokumenty zabrać

- twój dokument tożsamości,
- dowolny dokument potwierdzający tożsamość zmarłego, np. *livret de famille*, dowód osobisty, paszport albo akt urodzenia.

### Akt zgonu

Po zgłoszeniu merostwo sporządza **akt zgonu**. Odpisy aktu wydaje urząd stanu cywilnego gminy, w której nastąpił zgon. Odpis aktu zgonu będzie ci potrzebny m.in. w prefekturze (przez zakład pogrzebowy), w polskim starostwie i w konsulacie, więc warto od razu zapytać w merostwie, ile egzemplarzy możesz otrzymać i w jakiej formie.

Jeśli zamierzasz załatwiać sprawy w Polsce, zapytaj w merostwie o **odpis wielojęzyczny** aktu zgonu. Przykładowa karta usług starostwa w Polsce wskazuje, że zagraniczny akt sporządzony według konwencji wiedeńskiej z 1976 r. (tzw. akt międzynarodowy) nie wymaga tłumaczenia. Zwykły francuski odpis trzeba przetłumaczyć u tłumacza przysięgłego.

## Krok 3: gdzie ciało czeka do pogrzebu lub transportu

| Miejsce | Koszt według Service Public |
|---|---|
| Kostnica szpitala — FR: *chambre mortuaire* | bezpłatnie przez pierwsze 3 dni, potem opłata za każdy dzień |
| Prywatny dom pogrzebowy (chłodnia) — FR: *chambre funéraire*, *funérarium* | płatny od pierwszego dnia |

Przewiezienie ciała do takiego miejsca musi nastąpić w ciągu 48 godzin od zgonu. Zabiegi konserwujące ciało (tanatopraksja, FR: *soins de conservation*) nie są obowiązkowe. Przy transporcie za granicę zakład pogrzebowy powie ci jednak, czego wymaga konkretny przewóz.

## Krok 4: pochówek w Polsce — co musi się zgadzać po obu stronach

Przy sprowadzeniu ciała lub prochów do Polski potrzebne są dokumenty francuskie i polskie. Zwykle wszystko koordynuje zakład pogrzebowy, ale to ty albo inna osoba uprawniona do pochowania podpisujecie wnioski i pełnomocnictwa.

### Wybór zakładu pogrzebowego

Według Konsulatu RP przewóz trumny na terytorium Francji mogą prowadzić wyłącznie zakłady z francuskim zezwoleniem, tzw. habilitacją (*habilitation*). Na stronie konsulatu jest lista zakładów z zezwoleniem prefekta policji Paryża. Zanim podpiszesz umowę, poproś o pisemny kosztorys transportu do Polski. Nie podajemy kwot, bo zależą od zakładu, odległości i rodzaju transportu.

### Francuska strona: zamknięcie trumny i zezwolenie prefekta

1. **Zamknięcie trumny** — FR: *fermeture du cercueil*, *mise en bière*. Zgodę na zamknięcie trumny wydaje mer. Sporządza się protokół włożenia ciała do trumny (*procès-verbal de mise en bière*). Według odpowiedzi ministra spraw wewnętrznych z 2013 r. zamknięcie trumny jest ostateczne, więc później nie można jej otworzyć.
2. **Zezwolenie na transport poza terytorium Francji** wydaje prefekt (lub podprefekt) departamentu, w którym zamknięto trumnę. Odpowiedź ministra powołuje się tu na art. R. 2213-23 kodeksu samorządu terytorialnego (*code général des collectivités territoriales*, CGCT). W zależności od kraju docelowego prefektura wydaje albo **przepustkę pośmiertną** (*laissez-passer mortuaire*) dla państw objętych porozumieniem berlińskim z 1937 r. lub strasburskim z 1973 r., albo **zarządzenie prefekta** (*arrêté préfectoral*) dla pozostałych państw.
3. Wniosek do prefektury składa zwykle zakład pogrzebowy albo najbliższa osoba. Przykładowa procedura prefektury Loir-et-Cher wymaga m.in.:
   - aktu zgonu wydanego przez mera miejsca zgonu,
   - lekarskiego zaświadczenia o zgonie (*certificat de décès*),
   - zaświadczenia, że zgon nie nastąpił z powodu choroby zakaźnej (*certificat de non-contagion*),
   - protokołu włożenia ciała do trumny,
   - zgody mera na zamknięcie trumny,
   - pełnomocnictwa rodziny dla zakładu i dokumentu tożsamości osoby, która go udziela,
   - kopii habilitacji zakładu, jeśli pochodzi z innego departamentu,
   - zgody organów wymiaru sprawiedliwości na pochówek, jeśli na zaświadczeniu lekarskim zaznaczono przeszkodę medyczno-sądową (*obstacle médico-légal*).

Lista może się różnić w twoim departamencie, dlatego ostateczny zestaw dokumentów potwierdza prefektura albo zakład pogrzebowy.

### Polska strona: pozwolenie starosty lub prezydenta miasta

Sprowadzenie zwłok albo prochów z zagranicy w celu pochowania w Polsce wymaga **pozwolenia starosty** (w mieście na prawach powiatu — prezydenta miasta). Według przykładowej karty usługi Starostwa Powiatowego w Kole:

- wniosek składa osoba uprawniona do pochowania (m.in. małżonek, dzieci i wnuki, rodzice i dziadkowie, rodzeństwo, dalsi krewni i powinowaci w określonym zakresie) albo jej pełnomocnik, np. pracownik zakładu pogrzebowego,
- do wniosku dołącza się odpis aktu zgonu z tłumaczeniem przysięgłym (chyba że to odpis wielojęzyczny), dokument wykluczający chorobę zakaźną jako przyczynę zgonu, jeśli akt jej nie podaje, oświadczenie osoby uprawnionej do pochowania i ewentualne pełnomocnictwo,
- wydanie decyzji jest bezpłatne. Opłata skarbowa dotyczy tylko pełnomocnictwa, ale pełnomocnictwo dla małżonka, rodzica, dziadka, dziecka, wnuka lub rodzeństwa jest z niej zwolnione,
- starostwo załatwia sprawę niezwłocznie, nie później niż w 3 dni od złożenia kompletnego wniosku,
- od decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego w ciągu 14 dni,
- pozwolenie jest przesyłane także do polskiej placówki konsularnej, z której trumna lub urna będzie wysłana.

Wniosek składasz w starostwie (lub urzędzie miasta) — zwykle właściwym dla miejsca planowanego pochówku; potwierdź to w urzędzie. Formularze i sposób złożenia (osobiście, pocztą, elektronicznie) sprawdź na stronie BIP tego urzędu.

### Zaświadczenie konsula na sprowadzenie zwłok lub prochów

Ostatnim dokumentem jest **zaświadczenie konsula RP** na sprowadzenie zwłok lub prochów do kraju. Według strony polskiej placówki we Francji:

| Co | Szczegóły |
|---|---|
| Kto wydaje | właściwy terytorialnie urząd konsularny RP we Francji (Wydział Konsularny w Paryżu albo Konsulat Generalny w Lyonie) |
| Dokumenty przy trumnie | pozwolenie starosty lub prezydenta miasta; odpis aktu zgonu albo inny dokument stwierdzający zgon; zaświadczenie o zamknięciu trumny; zezwolenie prefektury na wywóz ciała |
| Dokumenty przy urnie | pozwolenie starosty lub prezydenta miasta; odpis aktu zgonu; zaświadczenie o kremacji; zgoda prefektury na transport urny |
| Opłata konsularna | 60 € |
| Termin | niezwłocznie, najpóźniej 3 dni od złożenia wniosku |
| Jak złożyć | osobiście albo listownie, bez umawiania wizyty; odbiór osobiście albo pocztą na koszt wnioskodawcy |
| Odmowa | zażalenie do Ministra Spraw Zagranicznych w ciągu 7 dni, za pośrednictwem konsula |

Konsulat zaleca, by przed złożeniem wysłać skany dokumentów e-mailem do sprawdzenia. Właściwy adres jest na stronie placówki dla twojego okręgu.

## Kolejność w skrócie

1. Lekarz stwierdza zgon i wystawia *certificat de décès*.
2. Placówka albo ty (lub zakład z pełnomocnictwem) zgłaszasz zgon w *mairie* miejsca zgonu. Merostwo sporządza akt zgonu.
3. Ciało trafia do kostnicy szpitalnej albo domu pogrzebowego w ciągu 48 godzin.
4. Wybierasz zakład pogrzebowy z francuską habilitacją i podpisujesz pełnomocnictwo.
5. Równolegle w Polsce składasz (albo zakład składa) wniosek o pozwolenie starosty lub prezydenta miasta właściwego dla miejsca pochówku.
6. Mer zgadza się na zamknięcie trumny. Trumnę zamyka się i sporządza protokół. Przy kremacji wydaje się zaświadczenie o kremacji.
7. Prefektura departamentu, w którym zamknięto trumnę, wydaje zezwolenie na transport (*laissez-passer mortuaire* albo *arrêté préfectoral*).
8. Konsul RP wydaje zaświadczenie na sprowadzenie zwłok lub prochów (60 €, do 3 dni).
9. Transport do Polski i pochówek.

## Co zrobić, jeśli…

### …zmarły nie miał przy sobie dokumentów

Do zgłoszenia zgonu wystarczy dowolny dokument tożsamości zmarłego: *livret de famille*, dowód, paszport albo akt urodzenia. Jeśli niczego nie masz, zapytaj w merostwie, co może go zastąpić.

### …zgon był nagły lub w niejasnych okolicznościach

Policja albo żandarmeria zgłasza zgon, a o pochówku decyduje prokuratura. Jeśli na zaświadczeniu lekarskim zaznaczono przeszkodę medyczno-sądową, prefektura wymaga przed transportem zgody organów wymiaru sprawiedliwości. Może to wydłużyć cały proces. Zakład pogrzebowy zwykle wie, jak uzyskać ten dokument.

### …chcesz przewieźć urnę zamiast trumny

Potrzebujesz zaświadczenia o kremacji i zgody prefektury na transport urny. Po polskiej stronie także obowiązuje pozwolenie starosty lub prezydenta miasta oraz zaświadczenie konsula, które również kosztuje 60 €. Według odpowiedzi ministra z 2013 r. trumny przystosowane do transportu międzynarodowego (metalowe lub z cynkiem) zwykle nie nadają się do kremacji we Francji. O kremację zdecyduj więc przed zamknięciem trumny.

### …konsul odmawia wydania zaświadczenia

Otrzymasz postanowienie o odmowie. Masz 7 dni na zażalenie do Ministra Spraw Zagranicznych, składane za pośrednictwem konsula, który odmówił.

### …chcesz pochować bliską osobę we Francji

Wtedy nie potrzebujesz pozwolenia starosty ani zaświadczenia konsula. Zgłoszenie zgonu i akt zgonu wyglądają tak samo, a resztę formalności ustalasz z zakładem pogrzebowym i gminą, w której ma się odbyć pochówek.

### …co dalej po pogrzebie

Po pogrzebie trzeba zająć się spadkiem i zawiadomić instytucje (bank, pracodawcę, kasę ubezpieczenia zdrowotnego, kasę emerytalną, CAF). Deklarację spadkową i rolę notariusza opiszemy w osobnym poradniku z działu „Spadek i sprawy po śmierci”.