# Ślub cywilny we Francji z obywatelem Polski: dokumenty do mairie, certificat de coutume i zapowiedzi (publication des bans)

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/slub-cywilny-mairie-certificat-de-coutume-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Rodzina i dzieci › Ślub, PACS i rozwód › Ślub we Francji
- Stan informacji na dzień: 12.10.2026
- Zweryfikowano: 12.10.2026
- Ostatnia zmiana: 12.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Mariage en France (zweryfikowano 16.09.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F930)
  - [Ambasada RP w Paryżu (gov.pl) — zaświadczenie, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć małżeństwo, i certificat de coutume (brak daty na stronie, odczyt 12.10.2026)](https://www.gov.pl/web/francja/zaswiadczenie-ze-zgodnie-z-prawem-polskim-mozna-zawrzec-malzenstwo)
  - [Your Europe (Komisja Europejska) — zawarcie małżeństwa w innym kraju UE (sprawdzono 05.02.2026)](https://europa.eu/youreurope/citizens/family/couple/marriage/index_pl.htm)
- Cytowanie: „Ślub cywilny we Francji z obywatelem Polski: dokumenty do mairie, certificat de coutume i zapowiedzi (publication des bans)”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 12.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/slub-cywilny-mairie-certificat-de-coutume-francja/

---

Krótka odpowiedź: ślub cywilny we Francji bierzesz w merostwie (FR: *mairie*) gminy, z którą przynajmniej jedno z was ma trwały związek – przez miejsce zamieszkania albo pobyt trwający co najmniej miesiąc. Najpierw składasz komplet dokumentów (FR: *dossier de mariage*), potem mairie publikuje zapowiedzi na 10 dni, a ślub może się odbyć najwcześniej 10. dnia po publikacji i najpóźniej w ciągu roku. Jako obywatel Polski zwykle potrzebujesz odpisu aktu urodzenia nie starszego niż 6 miesięcy, często z tłumaczeniem przysięgłym, oraz dokumentu z polskiego konsulatu – mairie może zażądać tzw. *certificat de coutume* lub innych dokumentów związanych z obywatelstwem.

Dokładną listę dokumentów i terminy wizyt ustala mairie miejsca ślubu i potrafią się one różnić między gminami. Zanim zaczniesz zbierać papiery, poproś w swojej mairie o jej aktualną listę.

## Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy ślubu cywilnego w gminach Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką. Ogólne zasady opisane na stronie administracji francuskiej Service Public obowiązują w całym kraju; odczytane źródła nie wskazują odrębnych reguł dla Alzacji-Mozeli. Departamentów i terytoriów zamorskich (DOM-TOM) poradnik nie obejmuje.

Poradnik nie opisuje ślubu przed polskim konsulem, ślubu dwojga cudzoziemców niemieszkających we Francji ani szczegółów małżeństw osób tej samej płci (o tym niżej, w sekcji o wyjątkach).

## Gdzie możesz wziąć ślub

Ślub zawierasz w mairie gminy, z którą co najmniej jedno z was – albo rodzic jednego z was – ma trwały związek (FR: *lien durable*):

- **miejsce zamieszkania** (FR: *domicile*) – nie ma minimalnego okresu, ale trzeba je udokumentować;
- **miejsce pobytu** (FR: *résidence*) – trzeba tam mieszkać nieprzerwanie co najmniej miesiąc w dniu publikacji zapowiedzi.

Samo urodzenie się w danej gminie nie wystarcza. Ślub odbywa się co do zasady w budynku mairie.

## Warunki

- Oboje musicie być pełnoletni (18 lat). Małżeństwo osoby niepełnoletniej jest możliwe tylko wyjątkowo, za zwolnieniem prokuratora (FR: *procureur de la République*) z ważnych powodów i za zgodą co najmniej jednego z rodziców.
- Żadne z was nie może pozostawać w innym małżeństwie – także w trakcie rozwodu czy separacji. Wcześniejsze małżeństwo musi być zakończone i udokumentowane.
- Jeśli jesteś w związku PACS, zawarcie małżeństwa automatycznie go rozwiązuje.

## Dokumenty do złożenia w mairie

### Od każdego z was

| Dokument | Uwagi |
|---|---|
| Dokument tożsamości | Oryginał i kserokopia (dla obywatela Polski: paszport lub dowód osobisty) |
| Dowód zamieszkania lub pobytu (FR: *justificatif de domicile ou de résidence*) | Np. umowa najmu, pokwitowanie czynszu, rachunek za wodę, prąd lub gaz. Rachunki za telefon komórkowy i RIB nie są przyjmowane. Wymagania co do daty dokumentu potwierdź w mairie |
| Odpis aktu urodzenia | Ważność liczy się na dzień złożenia dossier – szczegóły niżej |
| Informacje o was | Zawód, dane, adresy i zawody rodziców, ewentualne wspólne dzieci, telefon lub e-mail |
| Dane świadków | Dla każdego świadka: imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, zawód, adres, kopia dokumentu tożsamości |

Do mairie przynosisz oryginały wszystkich wymaganych dokumentów.

### Dodatkowo, jeśli to cię dotyczy

- **Po rozwodzie** – prawomocne orzeczenie rozwodu albo książeczka rodzinna (FR: *livret de famille*) z poprzedniego małżeństwa ze wzmianką o rozwodzie.
- **Wdowa lub wdowiec** – akt zgonu małżonka albo akt urodzenia ze wzmianką o jego zgonie.
- **Umowa majątkowa** zawarta u notariusza – zaświadczenie notariusza (FR: *certificat du notaire*).
- **Kuratela lub opieka** (FR: *curatelle*, *tutelle*) – wcześniejsze poinformowanie kuratora lub opiekuna, z potwierdzeniem i orzeczeniem sądu.

### Odpis aktu urodzenia – ważność, tłumaczenie, apostille

- Akt urodzenia sporządzony w Polsce (lub w innym państwie UE czy poza nią): odpis **nie starszy niż 6 miesięcy** w dniu złożenia dossier.
- Akt urodzenia sporządzony we Francji (np. u twojego przyszłego małżonka): odpis z danymi rodziców (FR: *extrait avec filiation*) **nie starszy niż 3 miesiące**, chyba że mairie może sama sprawdzić dane.
- Dokument w obcym języku wymaga **tłumaczenia przysięgłego** (FR: *traducteur assermenté*).
- Service Public wskazuje, że **apostille lub legalizacja** są wymagane zależnie od państwa, które wydało dokument. Odczytane źródła nie rozstrzygają jednoznacznie, czy mairie zażąda apostille na polskim odpisie aktu urodzenia – zapytaj o to w swojej mairie, zanim zamówisz dokument.
- Service Public wskazuje, że zamiast tłumaczenia przysięgłego możesz przedstawić odpis wielojęzyczny (FR: *extrait plurilingue*), czyli akt stanu cywilnego z rubrykami przetłumaczonymi na inne języki. Polski odpis wielojęzyczny zamówisz w urzędzie stanu cywilnego.

### Dokumenty związane z polskim obywatelstwem

Mairie może poprosić cudzoziemca o dokumenty związane z jego obywatelstwem. Service Public wymienia przede wszystkim:

- **certificat de coutume** – dokument (zwykle z ambasady lub konsulatu) opisujący przepisy prawa twojego państwa o zawieraniu małżeństwa;
- **certificat de célibat** (lub *de capacité matrimoniale*) – potwierdzenie stanu wolnego, wymagane, gdy państwo pochodzenia nie wydaje aktualizowanych dokumentów.

Polski konsulat we Francji wydaje dwa dokumenty, które łatwo pomylić:

| Dokument z konsulatu RP | Co zawiera | Opłata | Termin i ważność |
|---|---|---|---|
| *Certificat de coutume* | Nota informacyjna o przepisach polskiego prawa, **bez twoich danych osobowych** | Bezpłatnie | Bez wizyty; aktualny skan można dostać e-mailem na wniosek |
| Zaświadczenie, że zgodnie z prawem polskim możesz zawrzeć małżeństwo | Twoje dane i dane przyszłego małżonka | 60 EUR (tłumaczenie na wniosek: dodatkowe 60 EUR) | Wydawane bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 14 dni od wniosku; ważne 6 miesięcy od wystawienia |

Konsulat **nie wydaje** zaświadczeń o stanie cywilnym. Według strony konsulatu francuski *certificat de célibat* przyszłego małżonka wydaje mairie właściwa dla jego miejsca urodzenia.

Który z tych dokumentów jest ci potrzebny, zależy od wymagań twojej mairie – zapytaj, zanim umówisz wizytę w konsulacie.

## Zaświadczenie z konsulatu krok po kroku

1. Umów wizytę we właściwym terytorialnie konsulacie RP przez system e-Konsulat. Wniosek składasz osobiście; obecność przyszłego małżonka nie jest wymagana.
2. Przygotuj:
   - ważny polski paszport lub dowód osobisty;
   - formularz zapewnienia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa – **wypełniony, ale niepodpisany** (podpisujesz go przed konsulem);
   - dokument potwierdzający stan cywilny przyszłego małżonka – w przypadku obywatela Francji odpis zupełny aktu urodzenia nie starszy niż 3 miesiące ze wzmiankami albo *certificat de célibat*;
   - obowiązkowo kopię dokumentu tożsamości przyszłego małżonka.
3. Dokumenty wystawione poza Francją konsulat przyjmuje z tłumaczeniem przysięgłym lub konsularnym i legalizacją, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
4. Odbierz zaświadczenie osobiście albo pocztą.

Pamiętaj o ważności: zaświadczenie z konsulatu jest ważne 6 miesięcy, a odpisy aktów urodzenia 3 lub 6 miesięcy na dzień złożenia dossier. Nie zamawiaj ich zbyt wcześnie.

## Kolejne etapy w mairie

1. **Złożenie dossier.** Mairie nie może odmówić przyjęcia dossier. Datę ślubu ustalasz z mairie, gdy dossier jest kompletne.
2. **Rozmowa z urzędnikiem stanu cywilnego** (FR: *audition*, *officier de l'état civil*) – obowiązkowa, z obojgiem przyszłych małżonków razem; urzędnik może też poprosić o rozmowy osobno. Można z niej zrezygnować, gdy jest niemożliwa (np. choroba) albo urzędnik uzna ją za zbędną.
3. **Publikacja zapowiedzi** (FR: *publication des bans*) – trwa 10 dni; zapowiedzi wywiesza się w mairie miejsca ślubu oraz w mairie miejsca zamieszkania przyszłego małżonka, jeśli to inna gmina.
4. **Ślub** – najwcześniej 10. dnia po publikacji (przykład z Service Public: publikacja 4 sierpnia 2026, ślub możliwy od 14 sierpnia 2026) i najpóźniej w ciągu roku od upływu 10-dniowego terminu.
5. **Po ceremonii** – otrzymujesz książeczkę rodzinną (*livret de famille*); jeśli macie już wspólne dzieci i książeczkę, zostanie zaktualizowana. W kolejnych dniach możesz zamówić odpis lub odpis zupełny aktu małżeństwa (FR: *extrait*, *copie intégrale de l'acte de mariage*).

Jeśli urzędnik ma poważne podejrzenie, że małżeństwo jest fikcyjne, zawiadamia prokuratora, który ma 15 dni na decyzję i może zarządzić odroczenie ślubu na czas wyjaśnień (do miesiąca, z możliwością przedłużenia).

## Tłumacz przy rozmowie i ceremonii

Jeśli nie rozumiesz dobrze francuskiego, mairie może skorzystać z tłumacza (FR: *interprète*). Jeśli tłumacz pracuje odpłatnie, jego koszt ponosicie wy.

## Terminy w skrócie

| Etap | Termin |
|---|---|
| Pobyt w gminie (jeśli opierasz się na *résidence*) | Co najmniej 1 miesiąc nieprzerwanie w dniu publikacji zapowiedzi |
| Odpis aktu urodzenia sporządzonego w Polsce | Nie starszy niż 6 miesięcy w dniu złożenia dossier |
| Odpis aktu urodzenia sporządzonego we Francji | Nie starszy niż 3 miesiące w dniu złożenia dossier |
| Zaświadczenie z konsulatu RP | Wydanie do 14 dni od wniosku, ważność 6 miesięcy |
| Publikacja zapowiedzi | 10 dni |
| Najwcześniejsza data ślubu | 10. dzień po publikacji |
| Najpóźniejsza data ślubu | W ciągu roku od upływu 10-dniowego terminu |

## Koszty

- Zaświadczenie konsularne o możliwości zawarcia małżeństwa: 60 EUR, tłumaczenie przez konsulat: dodatkowe 60 EUR.
- *Certificat de coutume* z konsulatu: bezpłatnie.
- Tłumaczenia przysięgłe dokumentów oraz ewentualny płatny tłumacz na ceremonii – według stawek tłumacza.

Odczytana strona Service Public nie podaje opłat za samą procedurę w mairie – zapytaj o nie w swojej gminie.

## Ślub kościelny

We Francji ślub religijny nie może się odbyć przed ślubem cywilnym. Najpierw mairie, potem ewentualnie ceremonia w kościele.

## Wyjątki i szczególne sytuacje

- **Zwolnienie z publikacji zapowiedzi** – można o nie wystąpić do prokuratora z ważnego powodu.
- **Oboje jesteście cudzoziemcami i nie mieszkacie we Francji** – ślub we francuskiej mairie co do zasady nie jest możliwy (Service Public wskazuje konsulat państwa pochodzenia).
- **Ślub poza budynkiem mairie** – możliwy wyjątkowo, np. przy poważnej przeszkodzie (na wniosek prokuratora) lub zagrożeniu życia.
- **Małżeństwo osób tej samej płci** – prawo francuskie je dopuszcza, ale polski konsulat nie wydaje w takim przypadku zaświadczenia o możliwości zawarcia małżeństwa, ponieważ polskie prawo nie przewiduje zawierania ani uznawania takich związków. Ta sytuacja wymaga indywidualnej konsultacji z mairie.
- **Uchodźcy i bezpaństwowcy** – nie muszą przedstawiać *certificat de coutume*.

## Po ślubie: akt małżeństwa w Polsce

Francuski akt małżeństwa możesz później przenieść do polskich ksiąg stanu cywilnego (transkrypcja). To osobna procedura, której ten poradnik nie opisuje – szczegóły sprawdź w konsulacie RP.

## Co zrobić, jeśli…

**…mairie żąda dokumentu, którego Polska nie wydaje?** Według Service Public, gdy państwo nie wydaje *certificat de coutume*, można przedstawić zaświadczenie władz zagranicznych, zaświadczenie adwokata lub prawnika, a w ostateczności oświadczenie na słowo honoru (FR: *attestation sur l'honneur*), że jesteś pełnoletni, stanu wolnego i masz zdolność prawną. Zapytaj mairie, co przyjmie.

**…twój odpis aktu urodzenia „przeterminuje się” przed złożeniem dossier?** Zamów nowy – liczy się data złożenia dossier, a nie data ślubu.

**…konsulat odmówi wydania zaświadczenia?** Odmowa jest wydawana na piśmie. W ciągu 14 dni od jej doręczenia możesz wystąpić do sądu właściwego dla urzędu stanu cywilnego m.st. Warszawy.

**…nie wiesz, czy potrzebujesz apostille albo tłumaczenia polskiego dokumentu?** Zapytaj w mairie przed zamówieniem tłumaczenia – wymagania bywają różne, a każdy dokument ma ograniczoną ważność.

**…jesteś w PACS z przyszłym małżonkiem?** Ślub automatycznie rozwiązuje PACS – nie musisz go osobno rozwiązywać.