# Praca na emeryturze we Francji (cumul emploi-retraite): zasady w 2026 r. i zmiany dla nowych emerytów od 1 stycznia 2027 r.

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/praca-na-emeryturze-cumul-emploi-retraite-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna › Emerytura › Emerytura podstawowa
- Stan informacji na dzień: 14.10.2026
- Zweryfikowano: 14.10.2026
- Ostatnia zmiana: 14.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Cumul emploi-retraite du salarié du privé (F13243), vérifié le 01.01.2026](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F13243)
  - [Service Public — De nouvelles règles pour le cumul emploi-retraite à partir de 2027 (A18914), 22.05.2026](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/actualites/A18914)
  - [L'Assurance retraite — Cumuler emploi et retraite : les règles changent, 24.09.2026](https://www.lassuranceretraite.fr/portail-info/hors-menu/actualites-nationales/actif/2026/cumuler-emploi-et-retraite.html)
- Cytowanie: „Praca na emeryturze we Francji (cumul emploi-retraite): zasady w 2026 r. i zmiany dla nowych emerytów od 1 stycznia 2027 r.”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 14.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/praca-na-emeryturze-cumul-emploi-retraite-francja/

---

Krótka odpowiedź: we Francji możesz pracować, pobierając emeryturę — to **łączenie pracy z emeryturą**, FR: *cumul emploi-retraite*. Ile emerytury zachowasz, zależy przede wszystkim od tego, **kiedy przeszedłeś na emeryturę**:

- **emerytura przyznana z datą do 31 grudnia 2026 r.** — obowiązują dotychczasowe zasady: albo łączenie **bez limitu** (*cumul intégral*), albo łączenie **z limitem** (*cumul plafonné*). Według L'Assurance retraite te zasady zostają, nawet jeśli wrócisz do pracy za kilka lat;
- **emerytura z datą od 1 stycznia 2027 r.** — wchodzą nowe zasady z ustawy o finansowaniu zabezpieczenia społecznego na 2026 r. (*loi n° 2025-1403 du 30 décembre 2025*, art. 102). Decyduje **wiek**: przed wiekiem ustawowym emerytura maleje o każde zarobione euro, od wieku ustawowego do 67 lat obowiązuje roczny próg (zapowiadany na **7 000 € brutto**, ale **dekret jeszcze się nie ukazał**), a od 67 lat limitu nie ma.

O każdej pracy na emeryturze musisz **na piśmie zawiadomić swoją kasę (Carsat) w ciągu miesiąca**.

## Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy **pracowników sektora prywatnego** w systemie ogólnym (*régime général*) we **Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce**. Service Public i L'Assurance retraite nie wskazują różnic regionalnych. **Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem.** **Służba publiczna** ma osobne zasady. Osobne przepisy mają też m.in. Opéra de Paris, system marynarzy i system górników — w tych przypadkach Service Public zaleca kontakt z kasą przed podjęciem pracy.

## Emerytura do 31 grudnia 2026 r.: dwa rodzaje łączenia

### Łączenie bez limitu (cumul intégral)

Możesz zarabiać bez ograniczeń i zachować całą emeryturę, jeśli spełniasz **oba** warunki:

1. **Masz emeryturę podstawową w pełnej wysokości** (*à taux plein*) — według Service Public:
   - przyznaną między 62. a 67. rokiem życia przy wymaganej dla twojego rocznika liczbie kwartałów (*trimestres*), albo
   - przyznaną od 67 lat, bez względu na liczbę kwartałów.
2. **Pobierasz już wszystkie emerytury**, do których masz prawo w dniu podjęcia pracy — podstawowe i uzupełniające, **francuskie i zagraniczne**.

**Polski wątek:** jeśli pracowałeś także w Polsce i masz już prawo do polskiej emerytury z ZUS, musisz o nią **wystąpić i ją pobierać**, żeby skorzystać z łączenia bez limitu. Inaczej obowiązuje łączenie z limitem.

Niektóre zajęcia można łączyć z emeryturą bez limitu nawet bez pełnej emerytury, np. działalność artystyczną, ławę przysięgłych, okazjonalne konsultacje (średnio do 15 godzin tygodniowo), mandat radnego z diety, pracę opiekunki dziecięcej (*assistant maternel*) czy pracę o niewielkim znaczeniu. Dla części z nich obowiązuje pułap jednej trzeciej rocznej płacy minimalnej — przy przejściu na emeryturę w 2026 r. **7 292,13 € brutto** zarobione w 2025 r.

### Łączenie z limitem (cumul plafonné)

Jeśli nie masz pełnej emerytury albo nie pobierasz wszystkich emerytur, suma **emerytur (brutto) i zarobków** nie może przekroczyć **wyższej** z dwóch kwot:

- **160% płacy minimalnej** (Smic) obowiązującej **1 stycznia danego roku**, liczonej od 1 820 godzin rocznie — w 2026 r. (Smic 12,02 €/h od 1.01.2026 r.) według Service Public **2 916,85 € brutto miesięcznie**; podwyżka Smic od 1.06.2026 r. (12,31 €/h) nie zmienia tego limitu w 2026 r.,
- **twojej ostatniej pensji brutto** — średniej z 3 ostatnich miesięcy pracy przed emeryturą (przy niepełnym etacie możesz poprosić o przeliczenie na pełny etat).

Zarobki liczy się w wysokości 98,25% ich kwoty.

**Co się dzieje po przekroczeniu limitu:**

- emerytura podstawowa zostaje **zmniejszona o kwotę przekroczenia**; jeśli przekroczenie jest większe niż emerytura, emerytura nie jest wypłacana;
- jeśli zgłosiłeś pracę w terminie (w ciągu miesiąca), zmniejszenie działa od miesiąca po zawiadomieniu z Carsat, a jeśli nie — **już od miesiąca przekroczenia**;
- zmniejszenie kończy się, gdy suma znów spadnie poniżej limitu;
- każdą zmianę zarobków zgłaszasz do Carsat.

### Nowe prawa emerytalne (druga emerytura)

Od 1 stycznia 2023 r. praca przy **łączeniu bez limitu** daje nowe prawa emerytalne — w kasie podstawowej i w uzupełniającej (Agirc-Arrco). Według Service Public:

- nowa emerytura z kasy podstawowej wynosi **maksymalnie 2 403 € brutto rocznie**,
- przysługuje **raz w każdej kasie podstawowej**, bez obniżek i bez dodatków (np. za dzieci),
- wniosek składasz w serwisie **Info Retraite** (usługa *Demander ma retraite après un cumul emploi-retraite*), najwcześniej 2 miesiące przed wybraną datą.

Przy **łączeniu z limitem** nowe prawa nie powstają, a emerytura nie jest przeliczana.

### Powrót do ostatniego pracodawcy: zasada 6 miesięcy

- U **innego pracodawcy** możesz zacząć pracę od razu po przejściu na emeryturę.
- U **ostatniego pracodawcy** — dopiero **6 miesięcy** po przejściu na emeryturę, licząc od końca poprzedniej umowy.
- Jeśli wrócisz do niego wcześniej, emerytura podstawowa zostaje **zawieszona** od 1. dnia miesiąca podjęcia pracy do końca miesiąca, w którym pracę zakończysz, ale najdłużej do końca 6. miesiąca po przejściu na emeryturę. W takim przypadku nie powstaje też prawo do drugiej emerytury.

## Emerytura od 1 stycznia 2027 r.: decyduje wiek

Według Service Public (aktualność z 22.05.2026 r.) i L'Assurance retraite (24.09.2026 r.) nowe zasady dotyczą osób, których emerytura zaczyna się **od 1 stycznia 2027 r.** Podział na łączenie bez limitu i z limitem znika.

| Twój wiek w czasie pracy | Co dzieje się z emeryturą |
|---|---|
| Przed wiekiem ustawowym (np. wcześniejsza emerytura za długą karierę) | Zarobki z pracy i świadczenia zastępujące wynagrodzenie (np. zasiłek chorobowy) zmniejszają emeryturę **od pierwszego euro** — 1 000 € zarobku to 1 000 € mniej emerytury. Emerytura może zostać całkiem wstrzymana. |
| Od wieku ustawowego do 67 lat | Możesz zarobić do **progu rocznego**, zapowiadanego na **7 000 € brutto**. Ponad próg emerytura maleje o **50% nadwyżki**. |
| Od 67 lat | Łączysz pracę i emeryturę **bez limitu**, a składki dają **nowe prawa** emerytalne. |

**Przykład L'Assurance retraite:** przy progu 7 000 € i zarobkach 10 000 € rocznie nadwyżka to 3 000 €, więc emerytura zmniejszy się o 1 500 €.

**Ważne:**

- **Kwota 7 000 € nie jest jeszcze ostateczna.** Ustawa odsyła do dekretu, który według L'Assurance retraite ma się ukazać przed końcem 2026 r. Do tego czasu traktuj tę kwotę jako zapowiedź.
- Według L'Assurance retraite praca przed 67. rokiem życia przy nowych zasadach **nie daje drugiej emerytury**.
- L'Assurance retraite zapowiada na **I kwartał 2027 r.** symulator, w którym policzysz możliwe zmniejszenie emerytury.
- Wiek ustawowy zależy od roku urodzenia — sprawdź go na swoim koncie emerytalnym.

## Przechodzę na emeryturę na przełomie 2026 i 2027 r. — co wybrać?

Jeśli twoja emerytura zacznie się **jeszcze w 2026 r.**, zostaniesz przy dotychczasowych zasadach — także przy późniejszym powrocie do pracy. Jeśli zacznie się **od 1 stycznia 2027 r.**, obejmą cię nowe progi. Nie decyduj tylko na tej podstawie: data przejścia na emeryturę wpływa też na liczbę kwartałów i wysokość świadczenia. Zanim złożysz wniosek, porównaj warianty w symulatorze *Mon estimation retraite* na koncie Info Retraite albo zapytaj Carsat.

Alternatywą dla pracy na emeryturze może być **emerytura progresywna** (*retraite progressive*, praca na 40–80% etatu i część emerytury) albo dłuższa praca z dodatkiem do emerytury (*surcote*).

## Jak zgłosić pracę na emeryturze

1. **Termin:** na piśmie, **w ciągu miesiąca** od podjęcia pracy, do kasy, która wypłaca ci emeryturę podstawową (dla pracowników sektora prywatnego zwykle Carsat).
2. **Zawsze podaj:** nazwę i adres pracodawcy oraz datę rozpoczęcia pracy.
3. **Przy łączeniu bez limitu dołącz:** oświadczenie (*attestation sur l'honneur*) z listą kas, które wypłacają ci emerytury, i potwierdzeniem, że wystąpiłeś o wszystkie emerytury, do których masz prawo — także zagraniczne.
4. **Przy łączeniu z limitem dołącz:** kwotę i rodzaj zarobków, kasę, w której płacisz składki, paski płacowe z 3 ostatnich miesięcy pracy przed emeryturą, dane innych kas wypłacających ci emeryturę, a przy niepełnym etacie zaświadczenie pracodawcy o wymiarze czasu pracy.

## Co zrobić, jeśli…

### …nie zgłosiłeś pracy w terminie

Zgłoś ją od razu. Przy łączeniu z limitem spóźnienie oznacza, że zmniejszenie emerytury może obowiązywać już od miesiąca przekroczenia limitu, a nie od miesiąca po zawiadomieniu z Carsat.

### …nie pobierasz jeszcze polskiej emerytury

Do 31.12.2026 r. bez polskiej emerytury nie skorzystasz z łączenia bez limitu, jeśli masz już do niej prawo. Sprawdź w ZUS, czy i od kiedy masz prawo do polskiej emerytury, i złóż wniosek.

### …masz pytania do kasy

L'Assurance retraite: **39 60** (z komórki, internetu stacjonarnego albo z zagranicy: **09 71 10 39 60**), od poniedziałku do piątku, 8:00–17:00.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady dla pracowników sektora prywatnego. O wysokości emerytury i jej zmniejszeniu decyduje twoja kasa emerytalna. Przepisy wykonawcze do zasad od 2027 r. mogą doprecyzować kwoty i terminy — przed decyzją sprawdź aktualną kartę Service Public.