# Odprawa przy zwolnieniu we Francji (indemnité légale de licenciement): komu się należy, jak ją obliczyć i czy jest opodatkowana

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/odprawa-przy-zwolnieniu-indemnite-licenciement-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Praca i bezrobocie › Koniec umowy i wypowiedzenie
- Stan informacji na dzień: 12.10.2026
- Zweryfikowano: 12.10.2026
- Ostatnia zmiana: 12.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Indemnité de licenciement du salarié en CDI (F987, vérifié le 05.06.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F987)
  - [Code du travail numérique — L'indemnité légale de licenciement (mis à jour le 02.07.2025)](https://code.travail.gouv.fr/fiche-ministere-travail/lindemnite-legale-de-licenciement)
  - [Service Public — Rupture conventionnelle d'un CDI (F19030, vérifié le 26.06.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F19030)
  - [Code du travail — article L1471-1 (délai de contestation de la rupture)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/l1471-1)
  - [Service Public — Contribution de 50 € pour les procédures civiles depuis le 1er mars 2026 (A18826)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/actualites/A18826)
  - [Service Public — Timbre fiscal pour une procédure civile : exonérations (F33227)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F33227)
- Cytowanie: „Odprawa przy zwolnieniu we Francji (indemnité légale de licenciement): komu się należy, jak ją obliczyć i czy jest opodatkowana”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 12.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/odprawa-przy-zwolnieniu-indemnite-licenciement-francja/

---

Krótka odpowiedź: jeśli pracujesz na **CDI** i pracodawca cię **zwalnia** (z przyczyn osobistych, ekonomicznych albo z powodu niezdolności do pracy), po **co najmniej 8 miesiącach nieprzerwanej pracy** należy ci się **ustawowa odprawa** (*indemnité légale de licenciement*). Wynosi ona co najmniej **1/4 miesięcznej pensji za każdy rok pracy do 10 lat** i **1/3 miesięcznej pensji za każdy rok powyżej 10 lat**. Nie należy się przy zwolnieniu za **ciężkie lub umyślne przewinienie** (*faute grave*, *faute lourde*), chyba że układ zbiorowy lub umowa stanowią inaczej. Odprawa w wysokości ustawowej lub z układu zbiorowego jest **zwolniona z podatku dochodowego**.

## Zakres terytorialny

Zasady pochodzą z francuskiego kodeksu pracy i obowiązują w całej **Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli**. Twój **układ zbiorowy** (*convention collective*), umowa lub zwyczaj w firmie mogą przewidywać **wyższą** odprawę albo krótszy wymagany staż. **Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.**

## Komu należy się odprawa

Musisz spełnić łącznie te warunki:

- masz umowę **na czas nieokreślony (CDI)**;
- pracodawca cię **zwalnia** — z przyczyn osobistych, ekonomicznych albo z powodu niezdolności do pracy (*inaptitude*). Odprawa należy się też przy likwidacji firmy, chyba że zachodzi siła wyższa;
- masz co najmniej **8 miesięcy nieprzerwanego stażu** u tego pracodawcy. Liczy się staż w dniu **wysłania listu o zwolnieniu**;
- zwolnienie **nie** nastąpiło z powodu *faute grave* ani *faute lourde* (chyba że układ zbiorowy, umowa lub zwyczaj przewidują odprawę także wtedy).

Ustawowa odprawa **nie dotyczy** zakończenia umowy CDD, samodzielnej rezygnacji z pracy (*démission*) ani rozwiązania umowy za porozumieniem stron (*rupture conventionnelle*) — dla tej ostatniej obowiązuje osobna odprawa, nie niższa niż ustawowa.

## Jak obliczyć odprawę

### Wzór

| Staż pracy | Odprawa minimalna |
|---|---|
| za każdy rok **do 10 lat** | **1/4** miesięcznej pensji referencyjnej |
| za każdy rok **powyżej 10 lat** | **1/3** miesięcznej pensji referencyjnej |

Za **niepełny rok** odprawę liczy się proporcjonalnie do **pełnych miesięcy**.

### Pensja referencyjna (salaire de référence)

Pracodawca bierze **korzystniejszą** dla ciebie kwotę:

- **średnią z 12 ostatnich miesięcy** przed zwolnieniem, albo
- **średnią z 3 ostatnich miesięcy**. Wtedy premie liczy się proporcjonalnie — np. premia roczna wchodzi w wysokości 1/12 za każdy miesiąc.

Jeśli przed zwolnieniem byłeś/byłaś na **zwolnieniu lekarskim** lub w czasie pracy w niepełnym wymiarze ze względów terapeutycznych, liczy się miesiące **sprzed** tego okresu. Przy stażu krótszym niż 12 miesięcy porównuje się średnią ze wszystkich przepracowanych miesięcy ze średnią z 3 ostatnich.

### Jak liczy się staż

- Staż liczy się **do końca okresu wypowiedzenia** (*préavis*), czyli do faktycznego końca umowy — **nawet jeśli pracodawca zwolnił cię z obowiązku pracy** w tym czasie.
- Jeśli pracowałeś/pracowałaś raz na pełny, raz na niepełny etat, odprawę liczy się **proporcjonalnie** do każdego okresu. Wyjątek: przy urlopie rodzicielskim w niepełnym wymiarze bierze się pensję za pełny etat.

### Przykłady (według Service Public)

- **3 lata i 6 miesięcy pracy, pensja referencyjna 1 500 €:**
  (1 500 × 1/4 × 3) + (1 500 × 1/4 × 6/12) = **1 312,50 €**
- **12 lat i 9 miesięcy pracy, pensja referencyjna 1 500 €:**
  (1 500 × 1/4 × 10) + (1 500 × 1/3 × 2) + (1 500 × 1/3 × 9/12) = **5 125 €**
- **3 lata na pełny etat (2 000 €) i 2 lata na pół etatu (1 000 €):**
  (2 000 × 1/4 × 3) + (1 000 × 1/4 × 2) = **2 000 €**

Najprościej sprawdzić swoje minimum w **oficjalnym symulatorze** na service-public.gouv.fr („simulateur indemnité de licenciement”).

## Odprawa z układu zbiorowego lub umowy

- Układ zbiorowy, umowa o pracę lub zwyczaj w firmie mogą przewidywać **wyższą** odprawę (*indemnité conventionnelle* lub *contractuelle*).
- Odprawy **nie sumują się**: dostajesz **tylko korzystniejszą** z nich (ustawową albo z układu/umowy).
- Swój układ zbiorowy znajdziesz na pasku płacowym, a jego treść w serwisie Code du travail numérique.

## Co dostaniesz oprócz odprawy

Odprawę **łączy się** m.in. z:

- **ekwiwalentem za okres wypowiedzenia** (*indemnité compensatrice de préavis*), jeśli pracodawca zwolnił cię z pracy w tym czasie;
- **ekwiwalentem za niewykorzystany urlop** (*indemnité compensatrice de congés payés*);
- odszkodowaniem przyznanym przez sąd za zwolnienie nieprawidłowe, bez uzasadnionej przyczyny lub nieważne;
- rekompensatą za zakaz konkurencji, jeśli jest w umowie.

## Podatek i składki

### Podatek dochodowy

- Część odprawy odpowiadająca **odprawie ustawowej lub z układu zbiorowego** jest **w całości zwolniona z podatku dochodowego**.
- Nadwyżka (np. wynegocjowana) jest zwolniona do **wyższej** z dwóch kwot: **dwukrotności** twojego wynagrodzenia brutto z poprzedniego roku albo **połowy** odprawy.
- Zwolnienie ma górny limit: **282 600 € w 2025 r.** i **288 360 € w 2026 r.**
- Zasada ta nie dotyczy zwolnień w ramach planu ochrony zatrudnienia (*plan de sauvegarde de l'emploi*), dla których obowiązują osobne reguły.

### Składki, CSG i CRDS

- Część zwolniona z podatku jest też zwolniona ze składek społecznych, ale tylko do **96 120 €** (limit na 2026 r.).
- Z podatków CSG i CRDS zwolniona jest kwota nie wyższa niż odprawa ustawowa lub z układu zbiorowego (albo kwota zwolniona ze składek, jeśli jest niższa). Nadwyżka jest nimi obciążona.
- Odprawa powyżej **480 600 €** w całości podlega składkom, CSG i CRDS.

W praktyce: przy typowej odprawie w wysokości ustawowej **nie płacisz od niej podatku ani składek**.

## Co zrobić, jeśli…

### …pracodawca wypłacił mniej, niż wynika z wyliczeń

1. Sprawdź kwotę w **symulatorze** service-public.gouv.fr i porównaj z układem zbiorowym.
2. Poproś pracodawcę **na piśmie** o wyjaśnienie i dopłatę.
3. Jeśli to nie pomoże, skontaktuj się z inspekcją pracy lub związkiem zawodowym i rozważ sprawę w **sądzie pracy** (*conseil de prud'hommes*). Od 1 marca 2026 r. przy wniesieniu sprawy do sądu pracy płacisz **50 €** (elektroniczny znaczek skarbowy, *timbre fiscal*, kupowany online); nie płacisz, jeśli masz pomoc prawną z urzędu (*aide juridictionnelle*). Pamiętaj, że roszczenia mają ograniczony termin — nie zwlekaj.

### …zwolniono cię za faute grave

Ustawowa odprawa ci się nie należy, chyba że przewiduje ją układ zbiorowy lub umowa. Nadal należy ci się ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Jeśli uważasz, że zarzut jest nieuzasadniony, możesz zakwestionować zwolnienie w sądzie pracy — masz na to 12 miesięcy od doręczenia decyzji o zwolnieniu.

### …pracowałeś/pracowałaś krócej niż 8 miesięcy

Ustawowa odprawa ci się nie należy. Sprawdź jednak układ zbiorowy i umowę — mogą przewidywać krótszy wymagany staż.

Ten poradnik opisuje minimum ustawowe. Wysokość odprawy w twojej sytuacji najlepiej sprawdzić w symulatorze i w swoim układzie zbiorowym.