# Niezdolność do pracy stwierdzona przez lekarza medycyny pracy we Francji (inaptitude): inne stanowisko, pensja, zwolnienie i odprawa - Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/niezdolnosc-do-pracy-inaptitude-medecin-du-travail-zwolnienie-francja/ - Rodzaj: poradnik - Region: cała Francja - Dział: Praca i bezrobocie › BHP, medycyna pracy i wypadki - Stan informacji na dzień: 14.10.2026 - Zweryfikowano: 14.10.2026 - Ostatnia zmiana: 14.10.2026 - Źródła: - [Service Public — Inaptitude au travail du salarié après un arrêt maladie (F726, vérifié le 23.05.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F726) - [Service Public — Inaptitude au travail du salarié suite à un accident du travail (F15341, vérifié le 23.05.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F15341) - [Service Public — Inaptitude suite à une maladie professionnelle, indemnité temporaire d'inaptitude (F32161, vérifié le 23.05.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F32161) - [Service Public — Indemnités en cas de licenciement pour inaptitude physique (F31225, vérifié le 11.08.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F31225) - [Service Public — Licenciement d'un salarié en arrêt maladie, inaptitude (F133, vérifié le 20.10.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F133) - [Code du travail numérique — La reconnaissance de l'inaptitude médicale au travail et ses conséquences (mis à jour le 27.05.2026)](https://code.travail.gouv.fr/fiche-ministere-travail/la-reconnaissance-de-linaptitude-medicale-au-travail-et-ses-consequences) - [Code du travail — article L1226-4 (reprise du salaire après un mois, préavis)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/l1226-4) - [Code du travail — article R4624-45 (contestation de l'avis du médecin du travail, 15 jours)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/r4624-45) - [Code du travail — article L1471-1 (délai de contestation de la rupture)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/l1471-1) - [Code du travail — article R4624-31 (visite de reprise : cas et délai)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/r4624-31) - [Code du travail — article R4624-42 (conditions de l'avis d'inaptitude, second examen)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/r4624-42) - [Code du travail — article L1226-14 (inaptitude professionnelle : indemnités)](https://code.travail.gouv.fr/code-du-travail/l1226-14) - Cytowanie: „Niezdolność do pracy stwierdzona przez lekarza medycyny pracy we Francji (inaptitude): inne stanowisko, pensja, zwolnienie i odprawa”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 14.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/niezdolnosc-do-pracy-inaptitude-medecin-du-travail-zwolnienie-francja/ --- Krótka odpowiedź: jeśli **lekarz medycyny pracy — FR: médecin du travail** uzna cię za niezdolnego do pracy na twoim stanowisku (*avis d'inaptitude*), pracodawca co do zasady **musi poszukać dla ciebie innego stanowiska** (*reclassement*) dostosowanego do zaleceń lekarza. Możesz odmówić propozycji. Jeśli przeniesienie jest niemożliwe, odmówisz albo lekarz zwolni pracodawcę z obowiązku szukania stanowiska, pracodawca może cię **zwolnić z powodu niezdolności do pracy** (*licenciement pour inaptitude*). Wtedy przy CDI dostajesz co najmniej ustawową odprawę (po 8 miesiącach stażu), a gdy niezdolność wynika z **wypadku przy pracy lub choroby zawodowej** — co najmniej **podwójną odprawę** bez wymogu stażu i dodatkowo równowartość wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Jeśli w ciągu **miesiąca** pracodawca ani cię nie przeniesie, ani nie zwolni, musi wznowić wypłatę twojej pensji. ## Zakres terytorialny Zasady pochodzą z francuskiego kodeksu pracy (*Code du travail*) i dotyczą pracowników sektora prywatnego w całej **Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli** — Service Public i kodeks pracy nie przewidują dla tych regionów odrębnych reguł. **Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.** Poradnik nie dotyczy urzędników ani pracowników kontraktowych administracji publicznej, którzy mają osobne przepisy. Twój **układ zbiorowy** (*convention collective*) może przewidywać korzystniejsze zasady, np. wyższą odprawę albo wynagrodzenie w czasie szukania nowego stanowiska. ## Kto stwierdza niezdolność do pracy Niezdolność do pracy w rozumieniu prawa pracy (*inaptitude*) stwierdza **wyłącznie lekarz medycyny pracy** obsługujący twoją firmę — a nie twój lekarz prowadzący (*médecin traitant*) ani specjalista. Zwykłe zaświadczenie od lekarza rodzinnego nie jest *avis d'inaptitude* i nie uruchamia tej procedury. To też nie to samo co **inwalidztwo** (*invalidité*): o rencie inwalidzkiej decyduje lekarz orzecznik kasy ubezpieczenia zdrowotnego (*médecin conseil* CPAM lub MSA), a nie lekarz medycyny pracy. Obie sprawy mogą toczyć się równolegle, ale są niezależne. ### Kiedy dochodzi do oceny Najczęściej przy **wizycie powrotnej** (*visite de reprise*). Jest obowiązkowa m.in. po urlopie macierzyńskim, po nieobecności z powodu choroby zawodowej, po co najmniej **30 dniach** zwolnienia po wypadku przy pracy i po co najmniej **60 dniach** zwolnienia z powodu zwykłej choroby lub wypadku (art. R4624-31 *Code du travail*). Pracodawca, gdy tylko pozna datę końca twojego zwolnienia, kieruje cię do służby medycyny pracy (*service de santé au travail*). Badanie musi się odbyć w dniu powrotu do pracy albo **najpóźniej w ciągu 8 dni**. Jeśli pracodawca tego nie zrobi, możesz sam poprosić o wizytę — ale najpierw poinformuj o tym pracodawcę. Jeszcze w trakcie zwolnienia lekarskiego możesz przejść **wizytę przed powrotem** (*visite de pré-reprise*). Mogą o nią wystąpić: ty, twój lekarz prowadzący albo lekarz orzecznik kasy. Pracodawca nie może jej zlecić. To dobry moment, by z lekarzem medycyny pracy omówić możliwe dostosowanie stanowiska. Inne rodzaje wizyt u medycyny pracy (np. przy zatrudnieniu i okresowe) to osobny temat — ten poradnik skupia się na niezdolności do pracy i jej skutkach. ## Jak lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie Zanim lekarz uzna cię za niezdolnego do pracy, musi: 1. przeprowadzić z tobą **badanie lekarskie** (w razie potrzeby z badaniami dodatkowymi), 2. zbadać twoje **stanowisko pracy** (*étude de poste*) — czy warunki pracy da się pogodzić z twoim stanem zdrowia, 3. przeanalizować warunki pracy w zakładzie, 4. **porozmawiać z pracodawcą** o jego uwagach i możliwych zmianach stanowiska. Lekarz może przeprowadzić **drugie badanie** — najpóźniej **15 dni** po pierwszym. Niezdolność można stwierdzić tylko wtedy, gdy **nie da się dostosować ani przekształcić** twojego obecnego stanowiska, a stan zdrowia wymaga jego zmiany. ### Co zawiera orzeczenie Lekarz wydaje orzeczenie na piśmie i **przekazuje ci jego kopię**. Zawiera ono wnioski i wskazówki dotyczące przeniesienia na inne stanowisko. Lekarz może w nim też wyraźnie zaznaczyć, że: - każde dalsze zatrudnienie **poważnie zaszkodziłoby twojemu zdrowiu** (*tout maintien dans un emploi serait gravement préjudiciable à sa santé*), albo - twój stan zdrowia **uniemożliwia jakiekolwiek przeniesienie** (*l'état de santé fait obstacle à tout reclassement*). Wzory orzeczeń określa rozporządzenie (*arrêté*) z 3 marca 2025 r., stosowane od 1 lipca 2025 r. Na orzeczeniu powinien być też podany sposób i termin jego zaskarżenia. Pracodawca musi wziąć pod uwagę orzeczenie i zalecenia lekarza. Jeśli ich nie przyjmuje, musi **na piśmie** podać powody — tobie i lekarzowi medycyny pracy. ## Obowiązek szukania innego stanowiska (reclassement) Po orzeczeniu niezdolności pracodawca musi zaproponować ci **inne stanowisko odpowiadające twoim możliwościom**: - jak najbardziej zbliżone do dotychczasowego, - zgodne z pisemnymi wnioskami i wskazówkami lekarza medycyny pracy, - przygotowane po zasięgnięciu opinii **rady pracowników — FR: comité social et économique (CSE)**, jeśli istnieje w firmie. Pracodawca może w tym celu przystosować lub przekształcić istniejące stanowiska albo zmienić czas pracy. Lekarz wypowiada się też, czy możesz przejść szkolenie, które przygotuje cię do pracy na dostosowanym stanowisku. Poszukiwania obejmują **wszystkie wolne stanowiska w firmie** (wszystkie zakłady i działy). Jeśli firma należy do grupy, także francuskie spółki tej grupy, między którymi możliwe są przeniesienia pracowników. Pracodawca może korzystać z pomocy służby medycyny pracy, **Cap emploi** (wsparcie w zatrudnieniu osób z niepełnosprawnością) lub **France Travail**. Przepisy **nie wyznaczają** minimalnego ani maksymalnego czasu na poszukiwania. ### Kiedy pracodawca nie musi szukać stanowiska Pracodawca jest zwolniony z tego obowiązku, gdy lekarz wyraźnie napisał w orzeczeniu, że dalsze zatrudnienie poważnie zaszkodziłoby twojemu zdrowiu albo że twój stan zdrowia uniemożliwia jakiekolwiek przeniesienie. ### Gdy nie ma żadnego stanowiska Jeśli pracodawca nie może zaproponować żadnego stanowiska, musi ci **na piśmie** podać powody, dla których przeniesienie jest niemożliwe. ### Czy możesz odmówić Tak — **możesz odmówić** zaproponowanego stanowiska. Pamiętaj jednak o skutkach przy niezdolności zawodowej: jeśli propozycja była zgodna z zaleceniami lekarza i nie zmieniała twojej umowy o pracę, odmowę można uznać za **nieuzasadnioną** (*refus abusif*). Wtedy dostaniesz tylko zwykłą odprawę ustawową, bez podwójnej odprawy i bez równowartości wypowiedzenia (szczegóły niżej). ## Co z pensją w czasie poszukiwań - W **pierwszym miesiącu** od badania powrotnego pracodawca **nie musi płacić** ci pensji, chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej. - Jeśli po **miesiącu** nie zostałeś przeniesiony ani zwolniony, pracodawca musi od razu **wznowić wypłatę wynagrodzenia** za twoje dotychczasowe stanowisko — aż do przeniesienia albo zwolnienia. Dotyczy to także orzeczenia o niezdolności do jakiejkolwiek pracy w firmie. ### Tymczasowe świadczenie z kasy przy wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej Jeśli niezdolność wynika z **wypadku przy pracy** (*accident du travail*) lub **choroby zawodowej** (*maladie professionnelle*), w tym pierwszym miesiącu możesz dostać **tymczasowe świadczenie z tytułu niezdolności** — FR: *indemnité temporaire d'inaptitude* (ITI): - wypłaca je **CPAM** (rolnicy: **MSA**), - wynosi tyle, ile **zasiłek dzienny** (*indemnités journalières*) wypłacany w czasie zwolnienia lekarskiego przed orzeczeniem; jeśli dostajesz rentę z tytułu wypadku przy pracy, jej miesięczną kwotę się odlicza, - przysługuje **bez okresu karencji**, od dnia po stwierdzeniu niezdolności, - trwa do przeniesienia albo zwolnienia, **najwyżej 1 miesiąc**, - nie łączy się z pensją — oświadczasz, że w tym czasie nie dostajesz wynagrodzenia z tej pracy. **Jak o nie wystąpić:** lekarz medycyny pracy daje ci formularz z trzech części. **Część 1** wysyłasz bez zwłoki do CPAM lub MSA, **część 2** zostawiasz u siebie, **część 3** oddajesz pracodawcy. Service Public wskazuje też usługę online „Demande d'indemnité temporaire d'inaptitude”. ## Zwolnienie z powodu niezdolności do pracy Przy **CDI** pracodawca może cię zwolnić, gdy: - odmówiłeś zaproponowanego stanowiska, - wykaże, że nie może zaproponować żadnego stanowiska, - orzeczenie wyraźnie mówi, że dalsze zatrudnienie poważnie zaszkodziłoby twojemu zdrowiu, - orzeczenie wyraźnie mówi, że stan zdrowia uniemożliwia jakiekolwiek przeniesienie. ### Procedura Pracodawca stosuje procedurę **zwolnienia z przyczyn osobistych**: wezwanie na **rozmowę wstępną** (*entretien préalable*), sama rozmowa, a potem list o zwolnieniu. Kroki i terminy opisujemy w poradniku [Zwolnienie z pracy z przyczyn osobistych](/baza-wiedzy/zwolnienie-licenciement-motif-personnel-procedura-francja/). **List o zwolnieniu** musi wskazywać niezdolność do pracy oraz albo niemożność przeniesienia, albo jeden z dwóch ustawowych przypadków zwolnienia pracodawcy z obowiązku szukania stanowiska. **Okresu wypowiedzenia nie przepracowujesz.** Przy niezdolności niezwiązanej z pracą niewykonany okres wypowiedzenia wlicza się jednak do stażu, od którego zależy odprawa (Service Public podaje przykład: 8 lat i 3 miesiące stażu plus 2 miesiące wypowiedzenia to 8 lat i 5 miesięcy). Zwolnienie **z powodu samego stanu zdrowia** jest zakazane jako dyskryminacja. Podstawą zwolnienia jest tu orzeczenie lekarza medycyny pracy i brak możliwości przeniesienia. ### Umowa na czas określony (CDD) Przy **CDD** pracodawca może z tych samych czterech powodów **rozwiązać umowę przed terminem** (*rupture anticipée*). ## Ile dostaniesz po zwolnieniu | Sytuacja | Odprawa | Wypowiedzenie | Inne | |---|---|---|---| | **CDI**, niezdolność **niezwiązana z pracą** (zwykła choroba lub wypadek) | co najmniej **ustawowa odprawa**, jeśli masz **8 miesięcy** nieprzerwanego stażu | brak ekwiwalentu za wypowiedzenie (chyba że przewiduje go układ zbiorowy) | — | | **CDI**, niezdolność **zawodowa** (wypadek przy pracy, choroba zawodowa) | **specjalna odprawa**: co najmniej **dwukrotność** odprawy ustawowej, **bez wymogu stażu** | **odszkodowanie równe ekwiwalentowi** za okres wypowiedzenia | przy nieuzasadnionej odmowie przeniesienia — tylko odprawa ustawowa | | **CDD**, niezdolność niezwiązana z pracą | co najmniej równowartość odprawy ustawowej, **bez wymogu stażu** | — | **dodatek za niepewność zatrudnienia** (*indemnité de précarité*) 10% łącznego wynagrodzenia brutto, jeśli twój CDD go przewiduje | | **CDD**, niezdolność zawodowa | co najmniej **dwukrotność** odprawy ustawowej, bez wymogu stażu | — | dodatek za niepewność 10%, jeśli twój CDD go przewiduje | Układ zbiorowy może przewidywać więcej. Jak obliczyć odprawę ustawową, wyjaśniamy w poradniku [Odprawa przy zwolnieniu we Francji](/baza-wiedzy/odprawa-przy-zwolnieniu-indemnite-licenciement-francja/). Dodatku 10% nie dostaniesz przy niektórych rodzajach CDD, np. sezonowych lub umowach subsydiowanych (*contrat aidé*). ### Zasiłek dla bezrobotnych Po zwolnieniu z powodu niezdolności możesz ubiegać się o **zasiłek dla bezrobotnych — FR: allocation d'aide au retour à l'emploi (ARE)**, jeśli spełniasz jego warunki. Mogą obowiązywać okresy odroczenia wypłaty i oczekiwania. Zacznij od [rejestracji w France Travail](/baza-wiedzy/rejestracja-france-travail-krok-po-kroku-francja/), a warunki i wysokość zasiłku opisujemy w poradniku [Zasiłek dla bezrobotnych ARE](/baza-wiedzy/zasilek-dla-bezrobotnych-are-warunki-kwota-czas-francja/). ## Jak zaskarżyć orzeczenie lub zwolnienie ### Orzeczenie lekarza medycyny pracy: 15 dni Jeśli nie zgadzasz się z orzeczeniem (albo nie zgadza się pracodawca), sprawę wnosi się do **sądu pracy — FR: conseil de prud'hommes**, w trybie przyspieszonym, w ciągu **15 dni od doręczenia orzeczenia**. Sąd może zasięgnąć opinii lekarza inspektora pracy (*médecin-inspecteur du travail*). To krótki termin — nie zwlekaj. ### Zwolnienie: 12 miesięcy Jeśli uważasz, że zwolnienie było nieprawidłowe — np. pracodawca **w ogóle nie szukał** dla ciebie stanowiska — możesz je zaskarżyć w sądzie pracy. Na sprawy dotyczące rozwiązania umowy co do zasady masz **12 miesięcy od doręczenia** zwolnienia. Jeśli sąd uzna, że zwolnienie nie miało rzeczywistej i poważnej przyczyny, przy niezdolności niezwiązanej z pracą może zasądzić m.in. ekwiwalent za okres wypowiedzenia. Bezpłatnych ogólnych informacji z prawa pracy udziela **Allô Service Public** (nie ma wglądu w twoje dokumenty). ## Co zrobić, jeśli… ### …mój lekarz rodzinny mówi, że nie mogę wrócić do tej pracy Jego opinia jest ważna, ale nie zastępuje orzeczenia lekarza medycyny pracy. Jeśli jesteś na zwolnieniu, poproś o **wizytę przed powrotem** (*visite de pré-reprise*) — może o nią wystąpić twój lekarz prowadzący albo ty. ### …pracodawca nie zorganizował wizyty powrotnej Poinformuj pracodawcę, a potem sam zwróć się do służby medycyny pracy o wizytę. Zachowaj kopię wiadomości. ### …minął miesiąc, a pracodawca nic nie robi Od końca tego miesiąca pracodawca musi płacić ci dotychczasową pensję. Poproś o to na piśmie. Jeśli to nie pomoże, możesz zwrócić się do inspekcji pracy, związku zawodowego albo do sądu pracy. ### …dostałem propozycję stanowiska, która mi nie odpowiada Sprawdź, czy jest zgodna z zaleceniami lekarza i czy zmienia twoją umowę (np. pensję lub kwalifikacje). Możesz odmówić, ale przy niezdolności zawodowej nieuzasadniona odmowa obniża twoje świadczenia. W razie wątpliwości poproś o pisemną propozycję i zasięgnij porady (związek zawodowy, Allô Service Public, prawnik). ### …niezdolność może mieć związek z pracą, ale wypadek lub choroba nie zostały uznane Od tego zależy wysokość odprawy i prawo do ITI. Sprawdź, czy wypadek przy pracy lub choroba zawodowa zostały zgłoszone i uznane przez CPAM. Zachowaj wszystkie dokumenty medyczne i korespondencję.