# Proces cywilny w Polsce, a mieszkasz we Francji: transgraniczna pomoc prawna

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/mieszkam-francji-proces-cywilny-polsce-ubiegac-o-pomoc-prawna-sprawie-transgranicznej/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Prawo i konsumenci › Spory i pomoc prawna › Pomoc prawna z urzędu
- Stan informacji na dzień: 27.10.2026
- Zweryfikowano: 27.10.2026
- Ostatnia zmiana: 27.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — pomoc prawna w postępowaniu w innym państwie UE](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F38461)
  - [Annuaire Service Public — Bureau de l’aide juridictionnelle Ministerstwa Sprawiedliwości](https://lannuaire.service-public.gouv.fr/gouvernement/b7dfc86b-c80f-4aca-957a-b5deb09d754a)
  - [Dyrektywa Rady 2003/8/WE — pomoc prawna w sporach transgranicznych (tekst PL)](https://arch-bip.ms.gov.pl/Data/Files/_public/bip/prawo_eu/ue1/32003L0008PL.pdf)
- Cytowanie: „Proces cywilny w Polsce, a mieszkasz we Francji: transgraniczna pomoc prawna”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 27.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/mieszkam-francji-proces-cywilny-polsce-ubiegac-o-pomoc-prawna-sprawie-transgranicznej/

---

Mieszkasz zwykle we Francji, a spór cywilny lub handlowy toczy się przed sądem w Polsce? Możesz złożyć wniosek o transgraniczną pomoc prawną, po francusku **aide juridictionnelle dans l’Union européenne**. Według Service Public (stan na 30.01.2026) pomoc może objąć całość lub część kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata. O jej przyznaniu i zakresie decyduje właściwy organ w Polsce, czyli w państwie, w którym toczy się postępowanie.

## Kto może skorzystać?

Service Public wymienia pięć warunków, które muszą być spełnione łącznie:

- jesteś osobą fizyczną;
- spór jest transgraniczny i toczy się w państwie Unii Europejskiej, np. mieszkasz zwykle we Francji, a postępowanie odbywa się w Polsce;
- sprawa jest cywilna lub handlowa;
- twoje środki nie wystarczają na pokrycie kosztów sądowych;
- kosztów nie pokrywa ubezpieczenie ani pracodawca.

Sytuację finansową ocenia organ państwa, w którym toczy się postępowanie, na podstawie dochodów, oszczędności i sytuacji rodzinnej. Jeśli przekraczasz progi tego państwa, możesz wykazać, że mimo to nie jesteś w stanie ponieść kosztów, np. z powodu różnicy kosztów życia między Francją a Polską. Taką możliwość przewiduje także dyrektywa 2003/8/WE.

## Co może obejmować pomoc?

Według Service Public pomoc w sporze transgranicznym obejmuje koszty wynikające z takiego sporu, m.in.:

- wynagrodzenie adwokata i innych przedstawicieli zawodów prawniczych uczestniczących w sprawie, np. notariusza;
- koszty tłumacza oraz tłumaczenia wniosku i załączonych dokumentów;
- koszty podróży osób, których obecność na rozprawie jest obowiązkowa;
- koszty przesyłek pocztowych;
- świadczenia wypłacane świadkom.

Przy pomocy pełnej te koszty są pokrywane w całości, a przy pomocy częściowej część z nich pozostaje po twojej stronie. Zakres zwolnienia zależy od państwa, w którym toczy się postępowanie, oraz od twoich dochodów, oszczędności i składu gospodarstwa domowego rozliczanego wspólnie w podatkach (**foyer fiscal**).

## Jak złożyć wniosek?

Wniosek złożysz online albo pocztą. Przy wysyłce pocztowej używasz unijnego formularza **Demande d’aide juridictionnelle dans l’Union européenne**, do którego odsyła [strona Service Public](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F38461).

Wymagane załączniki zależą od państwa, w którym toczy się sprawa. Zawsze dołącz jednak dokumenty o swojej sytuacji osobistej, np. ostatnią decyzję podatkową (**avis d’imposition**), wyciągi z rachunków bankowych i francuską książeczkę rodzinną (**livret de famille**), jeśli ją masz.

Wniosek możesz wysłać:

- bezpośrednio do właściwego organu w Polsce;
- albo, jeśli wolisz, do biura pomocy prawnej francuskiego Ministerstwa Sprawiedliwości — **Bureau de l’aide juridictionnelle**, 13 place Vendôme, 75042 Paris Cedex 01 — które przekaże go właściwemu organowi w Polsce. Biuro nie prowadzi obsługi osobistej.

Obie drogi — przez organ państwa zamieszkania albo bezpośrednio do organu państwa, w którym siedzibę ma sąd — przewiduje dyrektywa 2003/8/WE.

## Decyzja i odwołanie

Wniosek rozpatruje właściwy organ w Polsce według swoich zasad. Może przyznać pomoc w całości, częściowo albo odmówić. Przy odmowie całkowitej lub częściowej otrzymasz jej uzasadnienie.

Odmowę możesz zaskarżyć. Tryb zależy od państwa, które wydało decyzję, a sposób odwołania musi być wskazany w zawiadomieniu o decyzji.

Nawet przy pomocy prawnej możesz samodzielnie wybrać adwokata. Konsulat Francji powinien przekazać ci listę francuskojęzycznych adwokatów w państwie, w którym toczy się postępowanie.

Poradnik opiera się na stronach Service Public i tekście dyrektywy 2003/8/WE.