Micro-entrepreneur: deklaracja obrotu w Urssaf co miesiąc lub co kwartał, stawki składek i kary za brak deklaracji

Jeśli prowadzisz we Francji mikroprzedsiębiorstwo (micro-entreprise, dawniej auto-entrepreneur), co miesiąc albo co kwartał deklarujesz w Urssaf obrót i od razu płacisz składki. Są one procentem od tego, co faktycznie wpłynęło na twoje konto – przy zerowym obrocie składek nie ma, ale deklarację i tak trzeba złożyć. Za każdą brakującą deklarację grozi kara 60,10 € i składki naliczone od ryczałtowej, zwykle bardzo wysokiej kwoty. Najbliższy termin dla deklaracji kwartalnej to 31 października 2026 r. (obrót z lipca–września).

Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy Francji metropolitalnej, łącznie z Korsyką i Alzacją-Mozelą. Zasady deklarowania obrotu i stawki składek w systemie micro-social są ogólnokrajowe. Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

Poradnik nie opisuje ulgi ACRE dla nowych przedsiębiorców, wyboru opcji podatkowej versement libératoire ani progów obrotu i VAT – to osobne tematy.

Jak działa system micro-social

W systemie mikroprzedsiębiorcy (régime micro-social) składki na ubezpieczenia społeczne liczy się jako procent od obrotu, a nie od dochodu. Jedna stawka obejmuje: ubezpieczenie zdrowotne i macierzyńskie, zasiłki chorobowe, emeryturę podstawową i uzupełniającą, rentę inwalidzką i świadczenie na wypadek śmierci, zasiłki rodzinne, szkolenia zawodowe oraz CSG i CRDS.

Konsekwencje:

• brak obrotu = brak składek, ale deklaracja jest obowiązkowa,
• od obrotu nie odliczasz kosztów (np. prowizji, opłat, zakupu materiałów),
• deklarujesz kwoty bez VAT,
• liczy się to, co faktycznie otrzymałeś (encaissé) w danym miesiącu lub kwartale, a nie to, co zafakturowałeś.

Przykład: w październiku wystawiasz fakturę na 1 000 €, ale klient płaci dopiero 5 listopada. Te 1 000 € wpisujesz do deklaracji za listopad (albo za IV kwartał), a nie za październik.

Stawki składek w 2026 r.

* Versement libératoire to opcja, w której razem ze składkami płacisz też podatek dochodowy. Wymaga spełnienia osobnych warunków; jeśli jej nie wybrałeś, obowiązuje pierwsza kolumna.

Stawki według karty Service Public Entreprendre zweryfikowanej 1.01.2026 r. Do kasy Cipav należą m.in. architekci, psycholodzy, osteopaci, dietetycy i przewodnicy.

Przykład: świadczysz usługi rzemieślnicze (BIC) i w październiku 2026 r. otrzymałeś od klientów 1 800 €. Składki: 1 800 € × 21,2% = 381,60 €.

Deklaracja miesięczna czy kwartalna?

• Miesięczna – obowiązuje automatycznie. Obrót z danego miesiąca deklarujesz i opłacasz do końca następnego miesiąca (np. czerwiec – do 31 lipca).
• Kwartalna – na wniosek. Wybierasz ją w ciągu miesiąca od rozpoczęcia działalności. Obowiązuje przez rok kalendarzowy i automatycznie przechodzi na kolejne lata.

Terminy deklaracji kwartalnej

Powrót do deklaracji miesięcznej

Jeśli deklarujesz kwartalnie i chcesz od nowego roku przejść na deklaracje miesięczne, wniosek musisz złożyć przed 31 października roku poprzedniego. Żeby deklarować miesięcznie od stycznia 2027 r., zgłoś to przed 31 października 2026 r.

Pierwsza deklaracja po założeniu działalności

Pierwszą deklarację składasz dopiero wtedy, gdy minie co najmniej 90 dni (3 miesiące) od rozpoczęcia działalności. Obejmuje ona cały pierwszy okres.

• Przy deklaracji miesięcznej: termin to koniec miesiąca następującego po pierwszych trzech miesiącach działalności. Przykład: działalność od 6 marca 2026 r. – pierwsza deklaracja (marzec–czerwiec) do 31 lipca 2026 r.
• Przy deklaracji kwartalnej: przykład z karty urzędowej – działalność od 12 kwietnia 2026 r., pierwsza deklaracja do 31 października 2026 r.

Jak złożyć deklarację

Deklarację składasz i opłacasz online na portalu Urssaf dla mikroprzedsiębiorców autoentrepreneur.urssaf.fr, w zakładce „Déclarer et payer”. Wpisujesz obrót, a portal sam wylicza składki. Jeśli w danym okresie nic nie zarobiłeś, wpisujesz 0 (néant).

Pamiętaj, że obrót z micro-entreprise wpisujesz też w rocznym zeznaniu podatkowym, niezależnie od deklaracji w Urssaf.

Co grozi za brak deklaracji?

Za każdą brakującą deklarację (także przy zerowym obrocie) Urssaf może naliczyć:

• karę 60,10 € za każdą niezłożoną deklarację,
• składki od ryczałtowej podstawy zamiast od rzeczywistego obrotu. W 2026 r. podstawa wynosi:
  • deklaracja miesięczna: 7 791,67 € przy sprzedaży, 3 125 € przy usługach,
  • deklaracja kwartalna: 23 375 € przy sprzedaży, 10 313 € przy usługach,
• podwyżkę składek o 5% za każdą brakującą deklarację miesięczną albo o 15% za każdą brakującą deklarację kwartalną.

O naliczonych kwotach Urssaf informuje listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Możesz wtedy jeszcze złożyć zaległą deklarację i uregulować sytuację – składki zostaną przeliczone od twojego faktycznego obrotu, a kara wyniesie wówczas 3% należnych składek.

Przykład: zapomniałeś o jednej deklaracji miesięcznej przy usługach, choć obrót wyniósł 0 €. Urssaf może przyjąć ryczałtową podstawę 3 125 € i naliczyć od niej składki oraz karę 60,10 €. Gdy złożysz deklarację z obrotem 0 €, składki zostaną przeliczone od faktycznego obrotu.

Opcja składek minimalnych

Przy niskim obrocie składki są niskie, co może ograniczać twoje prawa (np. do emerytury czy zasiłków). Możesz wtedy wystąpić do Urssaf o płacenie składek minimalnych. Uwaga: ta opcja przenosi cię do ogólnego systemu osób pracujących na własny rachunek (travailleurs indépendants) – składki liczy się wtedy od dochodu deklarowanego raz w roku, najpierw zaliczkowo, a potem są korygowane.

• Wniosek składasz do 31 grudnia roku poprzedzającego rok, od którego opcja ma obowiązywać.
• Przy zakładaniu działalności – do ostatniego dnia 3. miesiąca od rejestracji.
• Z opcji rezygnujesz również przed 31 grudnia roku poprzedzającego.

Co zrobić, jeśli…

…nie pamiętam, czy wybrałem deklarację miesięczną, czy kwartalną?

Jeśli przy zakładaniu działalności nie składałeś wniosku o deklaracje kwartalne, deklarujesz co miesiąc. W razie wątpliwości sprawdź swoje konto na autoentrepreneur.urssaf.fr albo zapytaj Urssaf.

…przegapiłem termin?

Złóż deklarację jak najszybciej na portalu Urssaf, także jeśli obrót był zerowy. Im szybciej to zrobisz, tym mniejsze ryzyko naliczenia składek od ryczałtowej podstawy i podwyżek.

…dostałem z Urssaf list z wysokimi składkami, choć nic nie zarobiłem?

To najczęściej skutek brakującej deklaracji. Sprawdź w liście, którego okresu dotyczy, i złóż zaległą deklarację z rzeczywistym obrotem.