# Urząd, CAF albo CPAM nie odpowiada lub odmawia: bezpłatna skarga do Défenseur des droits i co zrobić najpierw

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/defenseur-des-droits-skarga-na-urzad-caf-cpam-prefektura-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Prawo i konsumenci › Spory i pomoc prawna › Skargi na urzędy i Défenseur des droits
- Stan informacji na dzień: 13.10.2026
- Zweryfikowano: 13.10.2026
- Ostatnia zmiana: 13.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Saisir le Défenseur des droits en cas de litige avec un service public (F13158, vérifié le 29.04.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F13158)
  - [Défenseur des droits — strona instytucji: 5 misji, ok. 650 delegatów, telefon informacyjny, linia 3928, nowy Défenseur od 23.07.2026](https://www.defenseurdesdroits.fr/)
- Cytowanie: „Urząd, CAF albo CPAM nie odpowiada lub odmawia: bezpłatna skarga do Défenseur des droits i co zrobić najpierw”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 13.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/defenseur-des-droits-skarga-na-urzad-caf-cpam-prefektura-francja/

---

Krótka odpowiedź: jeśli urząd lub instytucja publiczna — prefektura, urząd skarbowy, mairie, CAF, CPAM, France Travail albo szpital publiczny — nie odpowiada na twoje pisma lub odmawia bez wyjaśnienia, możesz **bezpłatnie** zwrócić się do **Rzecznika Praw — FR: Défenseur des droits**. To niezależny organ, który może zażądać od urzędu wyjaśnień, doprowadzić do polubownego rozwiązania albo wydać rekomendację. **Najpierw** musisz jednak sam spróbować załatwić sprawę w urzędzie: złożyć reklamację lub odwołanie administracyjne. I najważniejsze: **skarga do Défenseur des droits nie wstrzymuje terminów odwołania do sądu** — jeśli taki termin biegnie, pilnuj go równolegle.

## Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy **Francji metropolitalnej, w tym Korsyki i Alzacji-Mozeli**. Défenseur des droits to instytucja ogólnokrajowa, a jego delegaci przyjmują lokalnie, m.in. w prefekturach, podprefekturach i domach sprawiedliwości i prawa (*maisons de justice et du droit*). Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.

## Kim jest Défenseur des droits

Défenseur des droits działa od 2011 r. i jest zapisany w konstytucji Francji. To **niezależny organ administracyjny** (*autorité administrative indépendante*) — działa bez udziału rządu. Od 23.07.2026 urząd sprawuje François-Noël Buffet (kadencja sześcioletnia).

Instytucja ma pięć zadań:

1. obrona praw osób korzystających z usług publicznych — **tym zajmuje się ten poradnik**;
2. obrona i promowanie praw dziecka;
3. pomoc i ochrona sygnalistów (*lanceurs d'alerte*);
4. walka z dyskryminacją i promowanie równości;
5. kontrola etyki osób wykonujących zadania z zakresu bezpieczeństwa (np. policji, prywatnej ochrony).

Rozpatrzenie twojej sprawy jest **bezpłatne**.

## Na jakie instytucje możesz się poskarżyć

Według Service Public skarga może dotyczyć:

| Rodzaj instytucji | Przykłady |
|---|---|
| Administracja państwowa | prefektura, urząd skarbowy (*centre des impôts*), ministerstwo |
| Samorządy | mairie, rada departamentu, rada regionu |
| Szpitale publiczne | *établissements hospitaliers* |
| Instytucje wykonujące usługę publiczną | CAF, CPAM, France Travail, dostawcy energii, np. EDF |

Skargę może złożyć osoba, której prawa naruszono, a także jej bliscy (małżonek, dzieci, rodzice), stowarzyszenie lub firma. Sprawę może też przekazać francuski parlamentarzysta.

## Czym Défenseur des droits się nie zajmuje

- **Nie zmieni wyroku sądu** (*décision de justice*).
- Nie rozstrzyga sporów o **umowy handlowe**. Przy sporze o wykonanie umowy z przedsiębiorstwem publicznym (np. o rachunek za energię) Service Public kieruje do właściwego mediatora.
- Nie interweniuje w konfliktach urzędu z jego **własnymi pracownikami**, chyba że chodzi o dyskryminację.

Spory z sąsiadem, właścicielem mieszkania albo firmą prywatną to inna droga — zob. [Spór ze sklepem lub firmą we Francji](/baza-wiedzy/spor-ze-sprzedawca-signalconso-mediator-konsumencki-francja/).

## Krok 1: najpierw spróbuj w samym urzędzie

Service Public wymaga, żebyś przed skargą **spróbował rozwiązać sprawę polubownie**. W praktyce to:

- **reklamacja** w danej instytucji (pismo, wiadomość z konta online, wizyta), albo
- **odwołanie administracyjne** (*recours administratif*) od decyzji, z którą się nie zgadzasz.

Zachowaj kopie pism i potwierdzenia wysłania — przydadzą się w skardze. Jeśli decyzja zawiera pouczenie o odwołaniu (*voies et délais de recours*), przeczytaj je dokładnie: tam jest termin i adresat odwołania.

Przy sporze z CAF o zwrot świadczeń zob. [Caf żąda zwrotu świadczeń (indu)](/baza-wiedzy/caf-zwrot-nienaleznych-swiadczen-indu-odwolanie-umorzenie-francja/).

## Krok 2: złóż skargę — trzy sposoby

### Online

Formularz jest dostępny na stronie **defenseurdesdroits.fr** (zakładka „Demander de l'aide”). Strona ma też krótki test, który pomaga sprawdzić, czy instytucja może ci pomóc.

### Listem bez znaczka

Wyślij list z opisem sprawy i **kserokopiami** dokumentów na adres:

**Défenseur des droits  
Libre réponse 71120  
75342 Paris cedex 07**

Z Francji list wysyłasz **bez znaczka** (*sans affranchissement*). Nie wysyłaj oryginałów.

### U delegata

We Francji pracuje około **650 delegatów** (*délégués du Défenseur des droits*). Przyjmują **bezpłatnie, po umówieniu wizyty**, m.in. w prefekturach, podprefekturach i *maisons de justice et du droit*. Najbliższego znajdziesz na mapie delegatów na defenseurdesdroits.fr. Rozmowa z delegatem jest dobrym wyjściem, jeśli trudno ci opisać sprawę po francusku na piśmie.

**Telefon 09 69 39 00 00** służy do uzyskania informacji — nie zastępuje złożenia skargi.

## Uwaga: terminy odwołań biegną dalej

Service Public mówi wprost: skarga do Défenseur des droits **nie przerywa i nie zawiesza** terminów na skierowanie sprawy do sądu. Jeśli dostałeś decyzję z terminem odwołania (np. do komisji odwoławczej albo do sądu administracyjnego), **złóż odwołanie w terminie**, nawet jeśli równolegle czekasz na odpowiedź Défenseur des droits. Gdy termin minie, interwencja rzecznika go nie przywróci.

Jeśli myślisz o sądzie, a masz niskie dochody, sprawdź [pomoc prawną z urzędu (aide juridictionnelle)](/baza-wiedzy/aide-juridictionnelle-pomoc-prawna-z-urzedu-francja/).

## Co dzieje się ze skargą

1. Défenseur des droits sprawdza, czy sprawa należy do jego kompetencji. Jeśli nie, podaje powód i wskazuje, gdzie się zwrócić.
2. Jeśli tak, wyjaśnia sprawę. Może m.in.:
   - zażądać wyjaśnień od urzędu lub instytucji;
   - doprowadzić do **polubownego rozwiązania** — przez nieformalny kontakt lub mediację;
   - wydać **rekomendację**, a gdy nie zostanie wykonana — **nakaz** (*injonction*), który może skończyć się raportem specjalnym podanym do publicznej wiadomości;
   - przy odmowie odpowiedzi wezwać do jej udzielenia (*mise en demeure*);
   - przedstawić swoje stanowisko w sądzie;
   - wystąpić o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

Service Public i Défenseur des droits **nie podają czasu rozpatrywania** skargi. Nie zakładaj, że sprawa zostanie załatwiona przed upływem twojego terminu odwołania.

## Co przygotować

- kopię decyzji, z którą się nie zgadzasz (albo dowód, że decyzji nie ma);
- kopie twoich pism do urzędu i jego odpowiedzi, potwierdzenia nadania, zrzuty ekranu z konta online;
- numery sprawy: numer *allocataire* CAF, numer ubezpieczenia społecznego, numer wniosku w prefekturze, numer podatkowy;
- krótki opis: co się stało, kiedy, co już zrobiłeś i czego oczekujesz.

Przykładowe zdanie na początek opisu (po francusku):

> *Je sollicite l'intervention du Défenseur des droits. Depuis le [date], [organisme] ne répond pas à mes demandes concernant [objet]. J'ai déjà adressé une réclamation le [date] (copie jointe).*

## Dyskryminacja

Jeśli uważasz, że spotkała cię dyskryminacja, Défenseur des droits ma osobną **bezpłatną i anonimową linię 3928** oraz serwis **antidiscriminations.fr**, gdzie możesz zgłosić dyskryminację i porozmawiać z prawnikiem online lub telefonicznie. Przy sporze z pracodawcą sprawdź też drogę przez inspekcję pracy lub sąd pracy (*conseil de prud'hommes*).

## Co zrobić, jeśli…

### …prefektura nie wyznacza terminu na złożenie wniosku

Zachowaj dowody prób (zrzuty ekranu z braku terminów, wiadomości do prefektury). Napisz reklamację do prefektury. Jeśli nic się nie zmienia, złóż skargę do Défenseur des droits — prefektura jest administracją państwową, więc należy do jego kompetencji.

### …CAF wstrzymała wypłatę bez wyjaśnienia

Napisz do CAF z konta online i poproś o wyjaśnienie oraz o decyzję na piśmie. Jeśli dostaniesz decyzję, sprawdź w niej termin odwołania i złóż je w terminie. Skarga do Défenseur des droits może iść równolegle.

### …urząd nie odpowiada od wielu miesięcy

Wyślij jeszcze jedno pismo z datą i dowodem nadania, a potem złóż skargę do Défenseur des droits z kopiami wszystkich pism. Skutki prawne milczenia urzędu zależą od rodzaju sprawy — zapytaj o nie delegata lub w punkcie porad prawnych.

### …słabo mówisz po francusku

Umów się z delegatem i weź ze sobą osobę, która pomoże w rozmowie.
