# CPAM odmówiła zwrotu lub zasiłku: jak się odwołać do komisji (CRA, CMRA) i do sądu (pôle social)

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/cpam-odmowa-odwolanie-cra-cmra-pole-social-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Zdrowie i ubezpieczenie › Leczenie i refundacja
- Stan informacji na dzień: 13.10.2026
- Zweryfikowano: 13.10.2026
- Ostatnia zmiana: 13.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Litige avec la Sécurité sociale : recours amiable et tribunal (F2500, vérifié le 28.09.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F2500)
  - [Service Public — Litige médical avec la Sécurité sociale : CMRA et tribunal (F2499)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F2499)
  - [Service Public — Comment recourir au Médiateur de l'Assurance maladie ? (F20849, vérifié le 05.03.2025)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F20849)
  - [APRIL — Lettre de contestation CPAM : CRA, CMRA et recours (mis à jour 23.08.2023)](https://www.april.fr/complementaire-sante/guide/lettre-contestation-cpam)
  - [Service Public — Opłata 50 € przy wszczęciu postępowania od 1.03.2026 (A18826)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/actualites/A18826)
  - [Service Public — Timbre fiscal 50 € i wyjątki (F33227)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F33227)
- Cytowanie: „CPAM odmówiła zwrotu lub zasiłku: jak się odwołać do komisji (CRA, CMRA) i do sądu (pôle social)”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 13.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/cpam-odmowa-odwolanie-cra-cmra-pole-social-francja/

---

Jeśli kasa chorych (**CPAM**) odmówiła ci zwrotu kosztów, zasiłku chorobowego albo podjęła inną decyzję, z którą się nie zgadzasz, nie możesz od razu iść do sądu. Najpierw musisz złożyć **obowiązkowe odwołanie do komisji kasy — FR: commission de recours amiable (CRA)**, zwykle **w ciągu 2 miesięcy** od doręczenia decyzji. W sprawach medycznych (np. kategoria renty inwalidzkiej) właściwa jest **komisja medyczna — FR: commission médicale de recours amiable (CMRA)**. Dopiero po odmowie komisji albo jej milczeniu (2 miesiące przy CRA, 4 miesiące przy CMRA) sprawę kierujesz do **sądu — FR: tribunal judiciaire, pôle social**.

Poradnik opisuje zasady dla osób w ogólnym systemie ubezpieczeń (**régime général**) w całej Francji metropolitalnej. Jeśli podlegasz innej kasie (np. MSA dla rolnictwa), procedura jest podobna, ale sprawdź pouczenie w swojej decyzji.

## Najpierw przeczytaj pouczenie w decyzji

Każda decyzja kasy powinna zawierać **drogę i termin odwołania (voies et délais de recours)** oraz adres komisji. To najważniejszy dokument: termin liczy się od dnia, w którym decyzję ci doręczono (**notification**). Zachowaj kopertę i zapisz datę odbioru.

## Jakie decyzje możesz zakwestionować

Według Service Public odwołanie dotyczy sporów z kasą w sprawach ubezpieczenia, składek i świadczeń, np.:

- odmowa zwrotu kosztów leczenia,
- odmowa zasiłku chorobowego (**indemnités journalières**),
- odmowa wpisu do ubezpieczenia (**affiliation**),
- wyliczenie składek albo kwoty do zwrotu.

## Która komisja: CRA czy CMRA

| Rodzaj decyzji | Komisja | Przykłady |
|---|---|---|
| **administracyjna** | **CRA** — komisja kasy | odmowa zwrotu, odmowa lub wyliczenie zasiłku, sprawy formalne |
| **medyczna** (oparta na ocenie lekarza orzecznika) | **CMRA** — komisja medyczna | stopień inwalidztwa (renta inwalidzka), stopień trwałej niezdolności do pracy po wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej, data stabilizacji stanu zdrowia (consolidation) |

Jeśli nie wiesz, którą komisję wybrać, kieruj się pouczeniem i adresem w decyzji.

## Odwołanie do CRA krok po kroku

1. **Termin:** 2 miesiące od doręczenia decyzji. Odwołanie jest **obowiązkowe** przed sądem.
2. **Forma:** list, najlepiej **polecony za potwierdzeniem odbioru (lettre recommandée avec accusé de réception)** — potwierdzenie jest dowodem daty.
3. **Adres:** podany w decyzji.
4. **Treść listu:** imię i nazwisko, adres, **numer ubezpieczenia (NIR)**, której decyzji dotyczy odwołanie (data, numer), **dlaczego się nie zgadzasz** i czego żądasz. Dołącz **kopię decyzji** i dokumenty, które cię wspierają (np. zaświadczenia, rachunki, paski płacowe).
5. **Rozpatrzenie:** komisja rozpatruje sprawę na podstawie dokumentów, bez wzywania cię. Powinna przesłać uzasadnioną decyzję w ciągu **2 miesięcy** od otrzymania odwołania.
6. **Milczenie:** brak odpowiedzi w ciągu 2 miesięcy oznacza **odmowę** (*rejet implicite*). Taką milczącą odmowę również możesz zaskarżyć do sądu.

List możesz napisać prostym francuskim. Ważne są dane i powód, nie styl.

## Odwołanie do CMRA (decyzje medyczne)

- Wyślij **list polecony za potwierdzeniem odbioru** z **uzasadnieniem** i **kopią decyzji**.
- **Termin:** 2 miesiące od doręczenia decyzji; adres CMRA znajdziesz w decyzji.
- Brak odpowiedzi CMRA w ciągu **4 miesięcy** oznacza odmowę, którą możesz zaskarżyć do sądu.
- W sprawach medycznych warto dołączyć dokumentację od lekarza prowadzącego lub specjalisty.

## Sąd: tribunal judiciaire (pôle social)

Jeśli komisja odmówi albo nie odpowie w terminie, możesz skierować sprawę do **wydziału społecznego sądu — FR: pôle social du tribunal judiciaire**.

- **Termin:** 2 miesiące od doręczenia decyzji komisji albo — przy milczeniu — od końca okresu na jej odpowiedź (2 miesiące dla CRA, 4 miesiące dla CMRA).
- **Który sąd:** właściwy dla twojego miejsca zamieszkania.
- **Jak:** wniosek (**requête**) w 2 egzemplarzach składasz w punkcie obsługi sądu (**SAUJ**) albo wysyłasz listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. **Faksem ani elektronicznie nie można.**
- **Formularz:** „Requête de saisine du tribunal – Contentieux de la sécurité sociale et de l'aide sociale” (Service Public, ref. R53718).
- **Adwokat nie jest obowiązkowy.** Możesz stawić się sam, z osobą wspierającą (np. przedstawicielem związku zawodowego) albo z adwokatem.
- Wezwanie na rozprawę dostaniesz co najmniej **15 dni** wcześniej.
- Przy niskich dochodach możesz wystąpić o **pomoc prawną z urzędu (aide juridictionnelle)**.
- Od 1 marca 2026 r. wszczęcie postępowania cywilnego w 1. instancji przed tribunal judiciaire wymaga co do zasady **opłaty 50 € (timbre fiscal, kupowany online)**; nie płacą m.in. osoby z aide juridictionnelle. Przed złożeniem requête zapytaj w SAUJ, czy opłata dotyczy twojej sprawy.

### Apelacja i kasacja

| Wartość sporu | Co dalej po wyroku |
|---|---|
| **ponad 5 000 €** albo kwota nieokreślona | apelacja do izby społecznej sądu apelacyjnego, **1 miesiąc** od doręczenia wyroku; adwokat nieobowiązkowy |
| **do 5 000 €** | brak apelacji; skarga kasacyjna do Cour de cassation w **2 miesiące**; **adwokat przy Cour de cassation obowiązkowy** |

## Mediator Assurance Maladie

Jeśli złożyłeś reklamację w CPAM i odpowiedź nie rozwiązała problemu, możesz zwrócić się do **mediatora kasy (Médiateur de l'Assurance Maladie)**:

- przez konto **ameli** (wersja w przeglądarce) albo listem do mediatora swojej CPAM;
- usługa jest **bezpłatna**;
- według Service Public **zwrócenie się do mediatora zawiesza termin na odwołanie**, dopóki trwa mediacja (jeśli mediator potwierdzi, że zajmuje się sprawą);
- mediator **nie wydaje decyzji** — proponuje polubowne rozwiązanie.

Bezpieczniej jest nie czekać do ostatniego dnia: jeśli zbliża się koniec 2 miesięcy, wyślij odwołanie do CRA równolegle albo upewnij się na piśmie, że mediator przyjął sprawę.

## Co zrobić, jeśli…

### …przegapiłeś termin 2 miesięcy

Sprawdź, czy decyzja zawierała poprawne pouczenie o terminie i od kiedy liczysz doręczenie. Jeśli nie jesteś pewien, poproś o pomoc (niżej) — nie zakładaj z góry, że sprawa jest przegrana.

### …kasa żąda zwrotu wypłaconych pieniędzy

To również decyzja, którą możesz zakwestionować w CRA. Niezależnie od odwołania możesz zapytać kasę o rozłożenie spłaty na raty.

### …nie mówisz dobrze po francusku

Odwołanie musi być po francusku. Możesz poprosić o pomoc bezpłatny punkt **France services** albo stowarzyszenie pomocy prawnej. Infolinia **Santé Info Droits: 01 53 62 40 30** (poniedziałek, środa, piątek 14–18; wtorek, czwartek 14–20; koszt zwykłego połączenia) doradza w sprawach praw pacjenta i ubezpieczenia.

## Krótki wzór listu do CRA

> Objet : Recours devant la commission de recours amiable
>
> Madame, Monsieur,
>
> Je conteste la décision du [date] (référence : [numéro]) par laquelle la caisse a refusé [le remboursement / les indemnités journalières / …].
>
> Motifs : [krótko, po francusku, dlaczego decyzja jest błędna].
>
> Je vous prie de bien vouloir réexaminer ma situation. Vous trouverez ci-joint une copie de la décision contestée et les justificatifs.
>
> Nom, prénom, numéro de sécurité sociale, adresse, signature

Wzór jest pomocą redakcyjną, nie oficjalnym formularzem kasy.
