# Urlop na opiekę nad bliskim we Francji (congé de proche aidant) i zasiłek AJPA: kto może, jak zgłosić i co, gdy rodzic mieszka w Polsce

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/conge-proche-aidant-ajpa-urlop-opieka-nad-bliskim-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna › Osoby starsze i opieka
- Stan informacji na dzień: 12.10.2026
- Zweryfikowano: 12.10.2026
- Ostatnia zmiana: 12.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Congé de proche aidant d'un salarié du secteur privé (F16920), vérifié le 15.06.2026](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F16920)
  - [Pour les personnes âgées (CNSA) — L'allocation journalière du proche aidant : qu'est-ce que c'est ? (01.06.2026)](https://www.pour-les-personnes-agees.gouv.fr/solutions-pour-les-aidants/soutien-financier/l-allocation-journaliere-du-proche-aidant-qu-est-ce-que-c-est)
- Cytowanie: „Urlop na opiekę nad bliskim we Francji (congé de proche aidant) i zasiłek AJPA: kto może, jak zgłosić i co, gdy rodzic mieszka w Polsce”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 12.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/conge-proche-aidant-ajpa-urlop-opieka-nad-bliskim-francja/

---

Krótka odpowiedź: jako pracownik we Francji możesz wziąć **urlop na opiekę nad bliskim** (*congé de proche aidant*), jeśli opiekujesz się osobą z niepełnosprawnością lub tracącą samodzielność — np. rodzicem, partnerem, dzieckiem lub dalszym krewnym. Bez innych zasad w układzie zbiorowym urlop trwa **do 3 miesięcy**, można go odnawiać, ale łącznie **najwyżej rok w całej karierze**. Pracodawcę uprzedzasz **miesiąc wcześniej** (w nagłych przypadkach — od razu), a **pracodawca nie może odmówić**. Urlop jest **bezpłatny**, ale możesz dostać z CAF zasiłek **AJPA**: **66,64 € za dzień** (33,32 € za pół dnia), maks. 22 dni w miesiącu. **Uwaga:** według Service Public osoba, którą się opiekujesz, musi **mieszkać we Francji w sposób stały i legalny** — opieka nad rodzicem mieszkającym w Polsce zwykle nie daje prawa do tego urlopu.

## Zakres terytorialny

Zasady są ogólnokrajowe (kodeks pracy, wypłata AJPA przez CAF lub MSA) i obowiązują w **całej Francji metropolitalnej**, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli. Majotta ma inne kwoty AJPA. **DOM-TOM są poza zakresem** poradnika. Poradnik dotyczy **pracowników sektora prywatnego**; urzędnicy mają odrębne zasady urlopu.

## Kim może być osoba, którą się opiekujesz

- twój **małżonek, partner w PACS** lub osoba, z którą żyjesz w związku;
- twoi **wstępni i zstępni** (rodzice, dziadkowie, dzieci), dziecko na utrzymaniu, **krewni w linii bocznej do 4. stopnia** (np. rodzeństwo, wujostwo, kuzynostwo);
- **krewni twojego partnera** w tym samym zakresie;
- **osoba starsza lub z niepełnosprawnością**, z którą mieszkasz albo z którą łączą cię bliskie i stałe więzi, i której regularnie i często pomagasz (nie zawodowo).

### Warunki dotyczące osoby wspieranej

- **Niepełnosprawność** w stopniu co najmniej **80%** (uznana przez MDPH) **albo**
- **utrata samodzielności** oceniona w skali GIR na poziomie **1, 2, 3 lub 4** (warunki AJPA według portalu CNSA).
- Według Service Public osoba wspierana musi **mieszkać we Francji w sposób stały i legalny** (*de façon stable et régulière*).

## Ile trwa urlop

- Długość ustala **układ zbiorowy**, porozumienie zakładowe lub rozszerzone porozumienie branżowe.
- **Jeśli nic tego nie reguluje**: maksymalnie **3 miesiące**.
- Urlop można **odnawiać**, ale łącznie **nie dłużej niż rok w całej karierze**.

### Urlop w częściach lub praca na część etatu

Za **zgodą pracodawcy** możesz podzielić urlop na części albo przejść na **niepełny etat**. Każda część trwa **co najmniej pół dnia**, a przed każdą uprzedzasz pracodawcę **co najmniej 48 godzin** wcześniej.

## Jak zgłosić urlop pracodawcy

1. Poinformuj pracodawcę **co najmniej miesiąc** przed rozpoczęciem urlopu (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej).
2. W piśmie podaj: że chcesz **zawiesić umowę** na czas urlopu opiekuńczego, **datę rozpoczęcia** i — jeśli chcesz — prośbę o podział urlopu lub niepełny etat. Najlepiej wyślij je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.
3. Dołącz dokumenty potwierdzające sytuację osoby wspieranej (np. decyzję o stopniu niepełnosprawności).
4. **Przedłużenie** zgłaszasz co najmniej **15 dni** przed końcem urlopu.

### Kiedy możesz zacząć od razu

Urlop może się zacząć **bez miesięcznego wyprzedzenia**, gdy:

- stan zdrowia osoby wspieranej **nagle się pogorszył** (potwierdzone zaświadczeniem lekarskim),
- wystąpiła sytuacja kryzysowa wymagająca pilnego działania,
- osoba wspierana nagle straciła miejsce w placówce opiekuńczej.

### Czy pracodawca może odmówić?

**Nie.** Jeśli odmówi, możesz złożyć sprawę do sądu pracy (*conseil de prud'hommes*). Po powrocie wracasz na **to samo lub podobne stanowisko** z co najmniej takim samym wynagrodzeniem i masz prawo do **rozmowy zawodowej** (*entretien professionnel*).

## Pieniądze: zasiłek AJPA

Pracodawca **nie płaci** za czas urlopu (chyba że przewiduje to układ zbiorowy). Możesz jednak dostać **dzienny zasiłek dla opiekuna** (*allocation journalière du proche aidant*, AJPA) z **CAF** (albo z MSA, jeśli podlegasz rolniczemu systemowi).

| AJPA (od 1.01.2026, Francja metropolitalna) | Kwota / limit |
|---|---|
| Pełny dzień | **66,64 €** |
| Pół dnia | **33,32 €** |
| Maksymalnie w miesiącu | **22 dni** |
| Na jedną osobę wspieraną | **66 dni** |
| W całej karierze (od 1.01.2025) | maks. **4 osoby**, łącznie **264 dni** |

### Kto może dostać AJPA

- **Mieszkasz we Francji.**
- Jesteś **pracownikiem** (najpierw występujesz do pracodawcy o urlop opiekuńczy), osobą **prowadzącą działalność** (ograniczasz lub przerywasz pracę), stażystą, pracownikiem domowym albo **bezrobotnym z zasiłkiem**, który zawiesza poszukiwanie pracy (zasiłek dla bezrobotnych jest wtedy wstrzymany).
- **Emeryci bez pracy** zarobkowej **nie** mogą dostać AJPA.

### Jak złożyć wniosek

1. Jeśli masz już konto w CAF — złóż wniosek **online** w *Mon Compte* („Demander une prestation”).
2. W przeciwnym razie (lub w MSA) — **formularz papierowy** z dokumentami, wysłany do CAF lub MSA.
3. **Co miesiąc** dostajesz zaświadczenie do wypełnienia: u pracowników wypełnia je **pracodawca**. Zasiłek jest wypłacany co miesiąc.

### AJPA nie łączy się m.in. z:

zasiłkiem macierzyńskim, ojcowskim lub adopcyjnym, zasiłkiem chorobowym i z tytułu wypadku przy pracy, **zasiłkiem dla bezrobotnych** (jest zawieszany), PreParE, AAH, dodatkiem do AEEH na to samo dziecko, zasiłkiem na obecność przy dziecku i zasiłkiem na towarzyszenie osobie umierającej. AJPA nie przysługuje też, jeśli osoba wspierana zatrudnia cię w ramach APA lub PCH.

## Co, gdy rodzic mieszka w Polsce

To częste pytanie Polaków we Francji. Według Service Public **osoba, którą się opiekujesz, musi mieszkać we Francji w sposób stały i legalny**. Jeśli twój rodzic mieszka na stałe w Polsce, **urlop na opiekę nad bliskim co do zasady ci nie przysługuje**, a bez niego pracownik nie dostanie też AJPA. (Portal CNSA o AJPA wymienia wprost tylko warunek zamieszkania we Francji wnioskodawcy — ostatecznie twoją sytuację ocenia CAF.)

Co możesz zrobić:

- **Sprawdź układ zbiorowy** i regulamin firmy — mogą przewidywać dodatkowe urlopy rodzinne.
- Wykorzystaj **urlop wypoczynkowy** (*congés payés*).
- Poproś pracodawcę o **urlop bezpłatny** lub czasową zmianę wymiaru pracy — to zależy od jego zgody.
- Jeśli rodzic **przeprowadzi się do ciebie do Francji** i zamieszka tu na stałe, możesz spełnić warunek zamieszkania.

## Co zrobić, jeśli…

### …stan bliskiej osoby nagle się pogorszył

Poproś lekarza o zaświadczenie o nagłym pogorszeniu stanu zdrowia i od razu zawiadom pracodawcę — urlop może zacząć się bez miesięcznego wyprzedzenia.

### …pracodawca nie zgadza się na podział urlopu

Podział i niepełny etat wymagają jego zgody. Sam urlop przysługuje ci jednak niezależnie od jego zgody.

### …nie wiesz, czy twój bliski spełnia warunki

Zapytaj w CAF, jakie dokumenty (np. decyzja MDPH o stopniu niepełnosprawności albo ocena GIR) są potrzebne do wniosku o AJPA.

Kwoty AJPA zmieniają się co roku. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne wartości na caf.fr lub service-public.gouv.fr.