# Pomoc dla niesamodzielnego seniora w domu we Francji (APA): warunki od 60 lat, GIR 1–4, wniosek do departamentu i ile się dopłaca

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/apa-pomoc-niesamodzielny-senior-w-domu-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna › Osoby starsze i opieka
- Stan informacji na dzień: 13.10.2026
- Zweryfikowano: 13.10.2026
- Ostatnia zmiana: 13.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Allocation personnalisée d'autonomie (Apa) (F10009, vérifié le 01.06.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F10009)
  - [Pour les personnes âgées (CNSA) — L'APA à domicile (mise à jour 30.01.2026)](https://www.pour-les-personnes-agees.gouv.fr/vivre-a-domicile/aides-financieres/l-apa-a-domicile)
- Cytowanie: „Pomoc dla niesamodzielnego seniora w domu we Francji (APA): warunki od 60 lat, GIR 1–4, wniosek do departamentu i ile się dopłaca”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 13.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/apa-pomoc-niesamodzielny-senior-w-domu-francja/

---

Krótka odpowiedź: jeśli twój rodzic lub inna bliska osoba ma **co najmniej 60 lat**, mieszka we Francji w sposób **stały i legalny** i potrzebuje pomocy w codziennych czynnościach, może dostać **APA** (*allocation personnalisée d'autonomie*) od **departamentu** (*conseil départemental*). APA nie jest gotówką „do ręki” – to dofinansowanie **planu pomocy** (np. opiekunki, posiłków z dowozem, teleopieki). Od **1 stycznia 2026 r.** plan może wynieść maksymalnie od **811,52 €** (GIR 4) do **2 080,33 €** miesięcznie (GIR 1). Przy dochodach do **933,89 €** miesięcznie senior **niczego nie dopłaca**. APA **nie jest odzyskiwana ze spadku**.

## Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy APA w domu (*APA à domicile*) we **Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce i w Alzacji-Mozeli**. Wniosek składasz w departamencie, w którym mieszka senior – formularz, kanał (online lub papierowy) i organizacja wizyty oceniającej **zależą od departamentu**. W Paryżu działa osobny serwis online. Departamenty mogą mieć też własne, dodatkowe formy pomocy. **Terytoria zamorskie (DOM-TOM) są poza zakresem tego poradnika.**

APA w domu opieki (EHPAD) działa inaczej – wspominamy o niej krótko na końcu.

## Kto może dostać APA

- **Wiek:** co najmniej 60 lat.
- **Utrata samodzielności:** stopień **GIR 1, 2, 3 lub 4** według siatki AGGIR. GIR 1 oznacza największą zależność. Osoby z GIR 5 i 6 nie dostają APA.
- **Pobyt:** stały i legalny pobyt we Francji. Service Public wymienia kartę rezydenta lub dokument pobytowy dla cudzoziemców; nie opisuje osobno sytuacji obywateli UE. Jako obywatel Polski karty pobytu zwykle mieć nie musisz – zapytaj w departamencie, jakim dokumentem potwierdzić stały pobyt (np. adres, decyzja podatkowa). Prawo pobytu obywatela UE opisujemy w poradniku [Czy Polak potrzebuje karty pobytu we Francji?](https://popolsku.fr/baza-wiedzy/prawo-pobytu-obywatela-ue-karta-pobytu-francja/).
- **Dochody:** APA **nie ma progu dochodowego** – dochody wpływają tylko na to, ile senior dopłaca do planu.

## Co może sfinansować APA

Plan pomocy ustala zespół departamentu. Według portalu pour-les-personnes-agees.gouv.fr może obejmować m.in.:

- pomoc domową (opiekunka, pomoc w toalecie, posiłkach, ubieraniu się),
- sprzęt i drobne udogodnienia (np. uchwyty, oświetlenie, pomoce do jedzenia),
- środki higieniczne, np. na nietrzymanie moczu,
- dowóz posiłków,
- teleopiekę (*téléassistance*),
- prace adaptacyjne w mieszkaniu,
- opiekę dzienną lub krótkie pobyty z noclegiem,
- transport.

## Jak złożyć wniosek – krok po kroku

1. **Wniosek do departamentu** – przez serwis online departamentu albo na formularzu **cerfa nr 16301** („Demande d'aides à l'autonomie à domicile”).
2. **Dokumenty:** dowód tożsamości (lub livret de famille), ostatnia decyzja podatkowa (*avis d'imposition*), RIB, a w niektórych przypadkach decyzja w sprawie podatku od nieruchomości.
3. **Potwierdzenie:** departament ma **10 dni** na potwierdzenie otrzymania wniosku.
4. **Wizyta w domu:** pracownik zespołu medyczno-społecznego (*équipe médico-sociale*) ocenia potrzeby, ustala GIR i proponuje plan pomocy. Warto, żeby przy wizycie był członek rodziny.
5. **Akceptacja planu:** masz **10 dni** na przyjęcie planu albo poproszenie o zmiany.
6. **Decyzja:** departament wydaje ją w ciągu **2 miesięcy** od otrzymania kompletnego wniosku.
7. **Wypłata:** pierwsza płatność przychodzi w miesiącu po decyzji i obejmuje kwoty należne od daty przyznania; potem APA jest wypłacana co miesiąc.

## Ile wynosi APA w 2026 r.

### Maksymalna wartość planu pomocy (od 1.01.2026)

| Stopień GIR | Maksymalny plan miesięcznie |
|---|---|
| GIR 1 | 2 080,33 € |
| GIR 2 | 1 682,30 € |
| GIR 3 | 1 215,99 € |
| GIR 4 | 811,52 € |

Kwoty poniżej 36,93 € miesięcznie nie są wypłacane. Plan przyznany w twojej sprawie może być niższy od maksimum – zależy od potrzeb ocenionych przy wizycie.

### Ile dopłaca senior (osoba samotna)

| Miesięczne dochody | Udział własny w planie |
|---|---|
| do 933,89 € | 0% |
| od 933,90 € do 3 439,31 € | od 0% do 90%, rośnie z dochodami |
| powyżej 3 439,31 € | 90% |

**Para:** w przypadku APA w domu łączne dochody pary dzieli się przez **1,7**.

**Przykład:** samotna mama z GIR 3 ma 900 € emerytury miesięcznie. Jej dochody nie przekraczają 933,89 €, więc departament pokrywa cały plan pomocy (do 1 215,99 € miesięcznie), a ona nic nie dopłaca.

## APA nie jest odzyskiwana ze spadku

APA **nie podlega zwrotowi** ze spadku, od zapisobierców, obdarowanych ani beneficjentów ubezpieczenia na życie. Nie trzeba jej też oddawać, jeśli sytuacja finansowa seniora się poprawi (art. L232-19 Code de l'action sociale et des familles).

## APA w trybie pilnym

W pilnej sytuacji medycznej lub społecznej departament może przyznać tymczasowy ryczałt **1 040,16 €** (APA w domu), zanim zapadnie zwykła decyzja.

## Wsparcie dla opiekuna rodzinnego

Jeśli opiekun (np. córka lub syn) jest niezbędny, a potrzebuje odpoczynku, plan może zostać zwiększony:

- **prawo do wytchnienia** (*droit au répit*): do **583,52 € rocznie**, do wykorzystania w ciągu roku od przyznania;
- **hospitalizacja opiekuna**: do **1 159,32 €** za jeden pobyt w szpitalu, na zastępczą opiekę w tym czasie.

Osobno możesz mieć prawo do urlopu na opiekę nad bliskim (*congé de proche aidant*) – to inny temat.

## Czego nie da się łączyć z APA

APA nie łączy się m.in. z:

- **PCH** (*prestation de compensation du handicap*) – świadczeniem dla osób z niepełnosprawnością;
- pomocą z kasy emerytalnej na opiekunkę domową i inną pomocą finansową na opłacenie pomocy domowej;
- *allocation simple d'aide sociale*;
- dodatkiem do renty za stałą pomoc osoby trzeciej (*majoration pour aide constante d'une tierce personne*).

Osoba z PCRTP może złożyć wniosek o APA i wybrać korzystniejsze świadczenie.

## Co zrobić, jeśli…

### …sytuacja seniora się pogorszyła

Złóż w departamencie wniosek o **ponowną ocenę** (*révision*). Może zostać rozpatrzony pilnie albo w ciągu 2 miesięcy. Zmianę możesz zgłosić także, gdy zmieni się sytuacja opiekuna.

### …nie zgadzasz się z decyzją

Najpierw złóż **odwołanie do przewodniczącego departamentu** (RAPO) w ciągu **2 miesięcy** od doręczenia decyzji. Departament ma 2 miesiące na odpowiedź. Potem możesz w ciągu 2 miesięcy skierować sprawę do **sądu administracyjnego** (*tribunal administratif*).

### …mama przyjechała z Polski i ma tylko polską emeryturę

Warunkiem APA jest stały i legalny pobyt we Francji, a nie francuska emerytura. Ubezpieczenie zdrowotne (np. na formularzu S1) to osobna sprawa i samo w sobie nie przesądza o APA. Zapytaj departament, jakich dokumentów potrzebuje w twojej sytuacji i jak liczy dochody z Polski.

### …senior przeprowadza się do domu opieki (EHPAD)

APA może pokryć część opłaty za opiekę (*tarif dépendance*). Wniosek zwykle składa się przez dyrekcję placówki. Udział własny liczy się inaczej niż w domu – dla pary dochody dzieli się przez 2.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady według Service Public (strona zweryfikowana 1.06.2026) i portalu pour-les-personnes-agees.gouv.fr (aktualizacja 30.01.2026). Kwoty zmieniają się co roku – sprawdź aktualne w swoim departamencie.