# Choroba przewlekła i leczenie w 100% (ALD) we Francji: protokół opieki, recepta „bizone” i za co nadal płacisz

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/ald-choroba-przewlekla-leczenie-100-procent-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Zdrowie i ubezpieczenie › Leczenie i refundacja
- Stan informacji na dzień: 14.10.2026
- Zweryfikowano: 14.10.2026
- Ostatnia zmiana: 14.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Affection de longue durée (ALD) : prise en charge des soins (F34068, vérifié le 01.10.2026)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F34068)
  - [Service Public — Franchises et participations forfaitaires : plafonds annuels de 70 € depuis le 1er octobre 2026 (A17166)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/actualites/A17166)
  - [AG2R La Mondiale — ALD : quelle prise en charge par la mutuelle (mis à jour 11.05.2026)](https://www.ag2rlamondiale.fr/sante-prevoyance/mutuelle-sante/conseil-ald-affection-de-longue-duree-quelle-prise-en-charge-par-la-mutuelle)
  - [ameli.fr — Franchise médicale (kwoty, pułapy, zwolnienie C2S)](https://www.ameli.fr/assure/remboursements/reste-charge/franchise-medicale)
  - [ameli.fr — Affection de longue durée (maladie chronique)](https://www.ameli.fr/assure/droits-demarches/maladie-accident-hospitalisation/affection-longue-duree-ald/affection-longue-duree-maladie-chronique)
- Cytowanie: „Choroba przewlekła i leczenie w 100% (ALD) we Francji: protokół opieki, recepta „bizone” i za co nadal płacisz”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 14.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/ald-choroba-przewlekla-leczenie-100-procent-francja/

---

Jeśli lekarz mówi ci o „ALD” i „100%”, chodzi o **chorobę długotrwałą uznaną przez kasę chorych — FR: affection de longue durée (ALD)**. Przy ALD tzw. **zwalniającej z dopłat (exonérante)** — np. cukrzycy, nowotworze, stwardnieniu rozsianym — kasa (**Assurance Maladie**) pokrywa leczenie związane z tą chorobą w **100% stawki urzędowej**, bez części, którą normalnie płacisz sam (**ticket modérateur**). „100%” nie oznacza jednak, że nic nie dopłacasz: zostają m.in. przekroczenia honorariów, udział 2 €, franchises i opłata za pobyt w szpitalu.

Poradnik dotyczy osób objętych francuskim ubezpieczeniem zdrowotnym w **Francji metropolitalnej, w tym na Korsyce**. W **Alzacji-Mozeli** część osób ma dodatkowo lokalne ubezpieczenie (*régime local*) z innymi zwrotami — sprawdź w swojej kasie. Terytoria zamorskie są poza zakresem poradnika.

## Rodzaje ALD

### ALD zwalniające z dopłat (ALD exonérantes)

| Rodzaj | Co obejmuje | Przykłady (wg Service Public) |
|---|---|---|
| **ALD 30** | choroby z oficjalnej listy | udar mózgu z niepełnosprawnością, cukrzyca typu 1 i 2, choroba Parkinsona, Alzheimer i inne otępienia, stwardnienie rozsiane, mukowiscydoza, HIV, ciężka niewydolność serca, nowotwory, przewlekłe zapalenie wątroby typu B lub C i marskość, postępujące reumatoidalne zapalenie stawów, długotrwałe choroby psychiczne (np. choroba dwubiegunowa) |
| **ALD 31** („poza listą”) | choroba spoza listy, która potrwa ponad 6 miesięcy i wymaga szczególnie kosztownego leczenia | np. choroba Pageta, endometrioza, przewlekłe owrzodzenia z ciężkimi skutkami |
| **ALD 32** (wielochorobowość) | kilka chorób, które razem powodują stan niepełnosprawności i wymagają ponad 6 miesięcy kosztownej opieki | np. osoba w podeszłym wieku z kilkoma schorzeniami naraz |

Przy **ALD 31** leczenie musi obejmować leki albo sprzęt medyczny, a dodatkowo spełnione muszą być 2 z 4 kryteriów: planowana hospitalizacja, powtarzane zabiegi medyczne, powtarzane badania laboratoryjne albo częste i regularne zabiegi paramedyczne (np. pielęgniarka, fizjoterapeuta).

Powyższa lista przykładów nie jest pełną listą ALD 30. O uznaniu choroby decyduje kasa na wniosek lekarza.

### ALD niezwalniające z dopłat (ALD non exonérantes)

To choroby, które wymagają **zwolnienia z pracy albo stałej opieki przez ponad 6 miesięcy**, ale nie dają zwolnienia z ticket modérateur. Leczenie jest zwracane **według zwykłych stawek**. Przykład z Service Public: złamanie barku powikłane zakażeniem, z ponad 6-miesięcznym zwolnieniem lekarskim.

Uznanie ALD non exonérante ma znaczenie głównie dla zasiłku chorobowego przy długim zwolnieniu (patrz niżej).

## Jak uzyskać ALD: protokół opieki

Wniosek przygotowuje zwykle **lekarz prowadzący (médecin traitant)**. Wypełnia **protokół opieki — FR: protocole de soins**, w porozumieniu z innymi lekarzami, którzy leczą tę chorobę. W niektórych sytuacjach (rozpoznanie w szpitalu, nagły przypadek) protokół może przygotować inny lekarz.

Protokół:

1. wymienia leczenie, badania i zabiegi potrzebne przy tej chorobie — które są pokrywane w 100%, a które według zwykłych stawek — oraz specjalistów, do których możesz chodzić bez skierowania;
2. wymaga **zgody lekarza orzecznika kasy (médecin-conseil de l'Assurance Maladie)**;
3. ma **trzy egzemplarze**: dla lekarza prowadzącego, dla lekarza orzecznika i dla ciebie;
4. podpisujesz go i **pokazujesz każdemu lekarzowi**, u którego leczysz się w związku z tą chorobą — tylko wtedy dostaniesz pokrycie w 100%.

Jeśli nie masz jeszcze zgłoszonego lekarza prowadzącego, zrób to najpierw — to on zwykle prowadzi wniosek o ALD.

## Co znaczy „100%”

Przy ALD 30 i ALD 31 leczenie związane z chorobą jest pokrywane w **100% stawki bazowej Assurance Maladie** (*base de remboursement*, *tarif de la Sécurité sociale*). Dla świadczeń związanych z ALD działa **tiers payant**: nie płacisz z góry części, którą pokrywa kasa. Przy ALD 32 również nie płacisz ticket modérateur.

Kluczowe zastrzeżenia:

- 100% dotyczy **stawki urzędowej**, a nie kwoty, którą faktycznie wystawi lekarz lub placówka;
- 100% obejmuje **tylko leczenie związane z ALD** i wpisane do protokołu. Grypa, ząb czy złamana ręka są zwracane jak zwykle.

## Recepta „bizone”

Lekarz wypisuje ci receptę na formularzu z **dwiema częściami — FR: ordonnance bizone**:

- **górna część** — leczenie związane z ALD, pokrywane w 100%;
- **dolna część** — inne leczenie, zwracane według zwykłych stawek.

Jeśli wszystko trafia do jednej części, a leczysz kilka różnych spraw, poproś lekarza o poprawne rozdzielenie.

## Za co nadal płacisz przy ALD exonérante

Według Service Public, nawet przy ALD 30 i ALD 31 zostają:

| Koszt | Co to jest | Czy może pokryć mutuelle? |
|---|---|---|
| **Przekroczenia honorariów** (*dépassements d'honoraires*) | kwota, którą lekarz pobiera ponad stawkę urzędową | może, zależnie od umowy |
| **Udział 2 €** (*participation forfaitaire*) | przy wizycie u lekarza, badaniu laboratoryjnym itp.; maks. 8 € dziennie u jednego lekarza | nie w umowach „responsable” |
| **Franchises** (*franchises médicales*) | 1 € za opakowanie leku, 1 € za zabieg paramedyczny (maks. 4 €/dzień), 4 € za transport medyczny (maks. 8 €/dzień) | z zasady nie |
| **Opłata za pobyt w szpitalu** (*forfait hospitalier*) | dzienna opłata za pobyt | może |
| **Leki o niskiej skuteczności** (*SMR faible*) | leki o słabej ocenie wartości leczniczej | zależnie od umowy |

Od **1 października 2026 r.** udział 2 € i franchises mają **osobne roczne pułapy po 70 € na osobę** (łącznie do 140 € rocznie; wcześniej 2 × 50 €) — dekret nr 2026-858 z 11 września 2026 r.

Dlatego nawet przy ALD **warto mieć mutuelle**: może pokryć m.in. opłatę za szpital i przekroczenia honorariów. Ubezpieczyciel AG2R La Mondiale zwraca uwagę, że zgłoszenie ALD do mutuelle nie jest obowiązkowe, ale może ułatwić m.in. tiers payant.

Jeśli masz niskie dochody, sprawdź **Complémentaire santé solidaire (C2S)** — osoby z C2S są zwolnione z udziału 2 € i franchises.

## Jak długo trwa ALD

- Zwolnienie z dopłat jest przyznawane na **okres początkowy zależny od choroby**.
- Przy ALD 30 można je **odnowić** na taki sam okres albo na **10 lat**. Przy ALD 31 lekarz składa wniosek o odnowienie, a o okresie decyduje kasa.
- Pod koniec okresu, jeśli nadal potrzebujesz aktywnego leczenia, lekarz składa wniosek o odnowienie.
- **Nie ma limitu wieku ani liczby odnowień**, dopóki stan zdrowia tego wymaga.

## Transport, pielęgniarka referencyjna i długie zwolnienia

### Transport medyczny

Kasa pokrywa przejazdy na leczenie lub badania związane z ALD **na receptę**, jeśli twój stan wymaga transportu medycznego (np. pozycja leżąca, tlen, potrzeba nadzoru). Franchise 4 € za przejazd nadal obowiązuje.

### Pielęgniarka referencyjna (ALD 30)

Przy ALD 30 możesz zgłosić w kasie **pielęgniarkę referencyjną (infirmier référent)**. Pomaga w obserwacji choroby i profilaktyce, we współpracy z lekarzem prowadzącym i farmaceutą.

### Długie zwolnienie lekarskie

Przy ALD (także non exonérante) zasiłek chorobowy (**indemnités journalières**) może być wypłacany **po 6. miesiącu zwolnienia**, jeśli zgodzi się lekarz orzecznik. Nieprzerwane zwolnienie nie może jednak trwać **dłużej niż 3 lata**. Potem wracasz do pracy (także na zmienionych warunkach) albo kasa rozważa **rentę inwalidzką (invalidité)**.

Zasady zasiłku chorobowego przy długich zwolnieniach opisujemy osobno, przy zwolnieniu lekarskim.

## Zapowiedziane zmiany (jeszcze nie obowiązują)

Ustawa o finansowaniu zabezpieczenia społecznego na 2026 r. (*LFSS 2026*, z 30 grudnia 2025 r.) przewiduje **wsparcie profilaktyczne** dla osób z chorobą, która może przejść w ALD. Według Service Public ta zmiana **jeszcze nie obowiązuje** — czeka na dekret wykonawczy.

## Co zrobić, jeśli…

### …kasa odmówiła uznania ALD

Decyzję możesz zakwestionować. Odmowa oparta na ocenie medycznej idzie inną drogą niż decyzja administracyjna — sprawdź pouczenie w piśmie z kasy i termin na odwołanie.

### …lekarz nie chce wpisać czegoś do górnej części recepty

O tym, co jest związane z ALD, decyduje protokół opieki zatwierdzony przez lekarza orzecznika. Jeśli twoje leczenie się zmieniło, poproś lekarza prowadzącego o aktualizację protokołu.

### …potrzebujesz pomocy

Infolinia **Santé Info Droits: 01 53 62 40 30** (poniedziałek, środa, piątek 14–18; wtorek, czwartek 14–20) odpowiada na pytania o prawa pacjenta, także w sprawach ALD.