# Pomoc prawna z urzędu we Francji (aide juridictionnelle): kto dostanie adwokata opłaconego przez państwo i jak złożyć wniosek

- Adres: https://popolsku.fr/baza-wiedzy/aide-juridictionnelle-pomoc-prawna-z-urzedu-francja/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Francja
- Dział: Prawo i konsumenci › Spory i pomoc prawna › Pomoc prawna z urzędu
- Stan informacji na dzień: 12.10.2026
- Zweryfikowano: 12.10.2026
- Ostatnia zmiana: 12.10.2026
- Źródła:
  - [Service Public — Aide juridictionnelle (F18074), vérifié le 12.06.2026](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F18074)
  - [Justice.fr — Aide juridictionnelle d'une procédure en France (mise à jour 30.01.2026)](https://www.justice.fr/fiche/aide-juridictionnelle-dune-procedure-france)
  - [Service Public — Contribution de 50 € pour les procédures civiles depuis le 1er mars 2026 (A18826)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/actualites/A18826)
  - [Service Public — Timbre fiscal pour une procédure civile : exonérations (F33227)](https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F33227)
- Cytowanie: „Pomoc prawna z urzędu we Francji (aide juridictionnelle): kto dostanie adwokata opłaconego przez państwo i jak złożyć wniosek”, PoPolsku.fr, stan informacji na dzień 12.10.2026, https://popolsku.fr/baza-wiedzy/aide-juridictionnelle-pomoc-prawna-z-urzedu-francja/

---

Krótka odpowiedź: tak — jako **obywatel Polski (UE)** możesz we Francji dostać **pomoc prawną z urzędu** (*aide juridictionnelle*, AJ). Państwo płaci wtedy za ciebie adwokatowi, komornikowi i innym profesjonalistom — w całości (**100%**) albo częściowo (**55%** lub **25%**). Dla osoby samotnej pomoc pełna przysługuje w 2026 r. przy rocznym dochodzie referencyjnym do **12 957 €**. Wniosek składasz online albo na formularzu do **biura pomocy prawnej** (*bureau d'aide juridictionnelle*, BAJ) przy sądzie, najlepiej **przed** rozpoczęciem sprawy.

## Zakres terytorialny

Poradnik dotyczy spraw przed sądami we **Francji metropolitalnej** (łącznie z Korsyką i Alzacją-Mozelą). Zasady i progi są tam jednakowe. Departamenty i terytoria zamorskie są poza zakresem. Jeśli sprawa toczy się w innym kraju UE (np. w Polsce), obowiązują inne procedury.

## Kto może dostać pomoc

Musisz spełnić łącznie trzy warunki:

1. **Obywatelstwo lub pobyt.** Pomoc przysługuje obywatelom Francji i **obywatelom państw UE** (z wyjątkiem Danii) — a więc także Polakom. Cudzoziemcy spoza UE muszą zwykle mieszkać we Francji.
2. **Brak ubezpieczenia, które pokrywa koszty.** Jeśli masz ochronę prawną w ubezpieczeniu (*protection juridique*, często w polisie mieszkaniowej, samochodowej lub karcie bankowej), najpierw korzysta się z niej. Do wniosku dołączasz zaświadczenie, że ubezpieczyciel nie pokrywa kosztów.
3. **Dochody i majątek poniżej progów** (patrz niżej).

## Progi dochodu i majątku w 2026 r.

Liczy się **dochód referencyjny** (*revenu fiscal de référence*, RFR) z francuskiego zawiadomienia podatkowego, a także oszczędności (*patrimoine mobilier*) i nieruchomości poza mieszkaniem, w którym mieszkasz. Progi ustalił okólnik z 16 stycznia 2026 r.

| Osoby w gospodarstwie podatkowym | Pomoc pełna (100%) — RFR i oszczędności do | Pomoc 55% — RFR | Pomoc 25% — RFR | Nieruchomości (bez mieszkania, w którym mieszkasz) do |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 12 957 € | 12 958–15 316 € | 15 317–19 433 € | 38 866 € |
| 2 | 15 289 € | 15 290–17 648 € | 17 649–21 765 € | 45 861 € |
| 3 | 17 621 € | 17 622–19 980 € | 19 981–24 097 € | 52 857 € |
| 4 | 19 095 € | 19 096–21 454 € | 21 455–25 570 € | 57 276 € |

Przy większej liczbie osób progi rosną — sprawdź je na stronie Service Public albo w symulatorze na justice.fr.

Dla jednej osoby to orientacyjnie: pomoc pełna przy dochodzie ok. **1 080 € miesięcznie**, 55% — ok. **1 276 €**, 25% — ok. **1 619 €**.

Ważne zasady:

- Jeśli **oszczędności albo nieruchomości** przekraczają próg, pomocy nie dostaniesz w ogóle — nawet przy niskim dochodzie.
- **Nie masz francuskiego RFR** (np. dopiero przyjechałeś)? Wtedy liczy się podwojony dochód podlegający opodatkowaniu z **ostatnich 6 miesięcy**, pomniejszony o 10%.
- W sporze z członkiem rodziny (np. przy **rozwodzie**) majątek ocenia się osobno dla każdej osoby.

## Kiedy dochód nie ma znaczenia

Dochodów nie bada się m.in. gdy:

- jesteś **ofiarą ciężkiego przestępstwa** przeciwko życiu lub zdrowiu (albo spadkobiercą ofiary) — wniosek trzeba jednak złożyć;
- sprawa dotyczy **małoletniego**, który jest wysłuchiwany przez sąd — pomoc przyznaje się automatycznie.

### Pomoc tymczasowa — dochody sprawdza się później

W dwóch sytuacjach możesz dostać **pomoc tymczasową** (*aide juridictionnelle provisoire*) od razu, ale dochody i majątek i tak są potem sprawdzane:

- jesteś **ofiarą przemocy w rodzinie** i wnosisz o nakaz ochrony (*ordonnance de protection*) — pomoc tymczasową dostajesz po złożeniu wniosku o AJ; o pomocy ostatecznej BAJ decyduje po sprawdzeniu dochodów, a jeśli przekraczają progi, możesz musieć zwrócić koszty (chyba że BAJ uzna sytuację za szczególnie zasługującą na pomoc);
- sytuacja jest **pilna** (postępowanie zagraża podstawowym warunkom życia) — BAJ sprawdza dochody później, a jeśli nie spełniasz warunków, zwracasz koszty pokryte przez państwo.

## Co pokrywa pomoc, a czego nie

**Pokrywa:**

- wynagrodzenie **adwokata**;
- koszty **komornika** (*commissaire de justice*) i doręczeń;
- koszty notariusza w sprawie sądowej;
- udział adwokata w niektórych czynnościach poza sądem, np. w mediacji zleconej przez sędziego albo przy zatrzymaniu przez policję.

Jako osoba z pomocą prawną **nie płacisz też opłaty 50 €** (*contribution pour l'aide juridique*), pobieranej od 1 marca 2026 r. przy wnoszeniu sprawy cywilnej w pierwszej instancji do *tribunal judiciaire* lub sądu pracy (*conseil de prud'hommes*).

**Nie pokrywa:**

- tego, co sąd każe ci zapłacić drugiej stronie — **odszkodowań** i **grzywien**;
- opłaty **13 €** (*droit de plaidoirie*);
- w sprawach karnych — niektórych opłat stałych i wynagrodzenia biegłych;
- kosztów poniesionych **przed decyzją BAJ** — nie zostaną zwrócone.

Przy pomocy **częściowej** płacisz część wynagrodzenia adwokata według umowy o honorarium (*convention d'honoraires*). Pieniądze z pomocy trafiają zawsze do adwokata lub komornika, nigdy do ciebie.

## Jak złożyć wniosek krok po kroku

1. **Wybierz formę wniosku:** online w portalu **aidejuridictionnelle.justice.fr** albo papierowy formularz cerfa (do pobrania na service-public.gouv.fr). Formularz papierowy jest obowiązkowy, jeśli składasz wniosek w imieniu innej osoby, np. dziecka.
2. **Wybierz biuro (BAJ):**
   - **zanim sprawa trafi do sądu** — BAJ przy *tribunal judiciaire* właściwym dla twojego miejsca zamieszkania;
   - **gdy sprawa już trwa** — BAJ przy sądzie, w którym się toczy.
   Wniosek możesz też złożyć w punkcie obsługi interesantów sądu (*service d'accueil unique du justiciable*).
3. **Dołącz dokumenty:**
   - potwierdzenie adresu nie starsze niż 3 miesiące (albo oświadczenie osoby, u której mieszkasz);
   - kopię dowodu osobistego lub paszportu (dwie strony);
   - *livret de famille* lub jego zagraniczny odpowiednik, jeśli dotyczy;
   - zaświadczenie od ubezpieczyciela, że nie pokrywa kosztów;
   - ostatnie zawiadomienie podatkowe (*avis d'imposition*), a jeśli go nie masz — dokumenty o dochodach z ostatnich 6 miesięcy;
   - dokumenty o zmianie sytuacji rodzinnej lub dochodów, oszczędnościach i nieruchomościach (jeśli dotyczy);
   - wezwanie na rozprawę, jeśli już je masz;
   - list adwokata, który zgodził się prowadzić sprawę, jeśli już go wybrałeś.
4. **Uzupełnij braki w terminie.** Jeśli nie doślesz dokumentów, o które poprosi BAJ, wniosek wygaśnie — i od tego nie ma odwołania.
5. **Po przyznaniu pomocy** masz **1 rok** na wniesienie sprawy do sądu. Później decyzja traci ważność.

Wniosek możesz złożyć przed sprawą i w trakcie, aż do jej zakończenia.

## Wybór adwokata

- Możesz **sam wybrać adwokata**, także przed decyzją BAJ — we wniosku jest na to miejsce. Adwokat może się zgodzić albo odmówić.
- Jeśli nikogo nie znasz albo adwokat odmówił, poproś we wniosku o wyznaczenie adwokata przez dziekana miejscowej izby adwokackiej (*bâtonnier*).

## Odmowa i odwołanie

BAJ może odmówić, jeśli:

- przekraczasz progi dochodu lub majątku;
- sprawa jest oczywiście niedopuszczalna;
- składasz wnioski wielokrotnie lub systematycznie;
- koszty pokrywa twoje ubezpieczenie;
- nie dostarczyłeś dokumentów.

**Odwołanie:** masz **15 dni** od doręczenia decyzji. Odwołanie kierujesz do BAJ, który wydał decyzję — osobiście albo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Podaj powody i dołącz kopię decyzji. Decyzja wydana po odwołaniu jest ostateczna.

Uwaga: jeśli dostałeś pomoc tymczasową, a okaże się, że nie spełniasz warunków, możesz musieć zwrócić koszty pokryte przez państwo.

## Co zrobić, jeśli…

### …masz dokumenty tylko z Polski

Kopia polskiego dowodu osobistego lub paszportu wystarczy jako dokument tożsamości obywatela UE. Jeśli nie masz francuskiego zawiadomienia podatkowego, dołącz dokumenty o dochodach z ostatnich 6 miesięcy. Zapytaj w BAJ, czy dokumenty po polsku trzeba przetłumaczyć.

### …sprawa dotyczy najmu, pracy albo rozwodu

Pomoc obejmuje sprawy cywilne, rodzinne, pracownicze i karne. Złóż wniosek jak najwcześniej — kosztów sprzed decyzji BAJ państwo nie zwróci.

### …chcesz najpierw tylko porady

Na ogólne pytania odpowiada infolinia **Allô Service Public** (nie ma dostępu do twoich akt). Adwokata znajdziesz w katalogu Krajowej Rady Adwokackiej (*Conseil national des barreaux*).

Ten poradnik opisuje ogólne zasady. O przyznaniu pomocy decyduje biuro pomocy prawnej (BAJ).